Uzasadnienie
Sygn. akt II SA/Kr [...]
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr [...], referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - po rozpoznaniu wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 11 września 2017 r. w przedmiocie wygaśnięcia decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych – zwolnił skarżącą M. G. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącej M. G. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K..
Uczestnik postępowania M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo, zatytułowane "zażalenie" na ww. postanowienie referendarza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 258 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.– dalej: p.p.s.a.) czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, w tym wyszczególnione w § 2 ww. przepisu, wykonuje co do zasady referendarz sądowy.
Zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie orzekającego o zwolnieniu skarżącej M. G. od kosztów sądowych oraz ustanowieniu dla skarżącej M. G. radcy prawnego z urzędu – podlega odrzuceniu – jako niedopuszczalne.
Zgodnie z brzmieniem art. 252 § 3 p.p.s.a. postanowienie o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Środek zaskarżenia przysługuje wyłącznie wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. II FZ [...], wskazał, że powołany przepis art. 252 § 3 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek, a więc z pominięciem pozostałych stron i uczestników postępowania, o których mowa w art. 32 i 33 p.p.s.a., ponieważ zażalenie na to postanowienie przysługuje wyłącznie wnioskodawcy (art. 252 § 3 zd. 2 p.p.s.a.). Wykładnia celowościowa przemawia za wyżej przedstawionym rozumieniem, gdyż celem wprowadzenia przez ustawodawcę § 3 w art. 252 p.p.s.a. (ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 36, poz. 196; dalej w skrócie: ustawa nowelizacyjna) była wartość, którą jest ochrona danych wrażliwych wnioskodawcy.
Należy bowiem zwrócić uwagę, że postanowienia w przedmiocie prawa pomocy zawierają dane nieraz bardzo osobiste, dotyczące przede wszystkim sytuacji materialnej, życiowej i rodzinnej wnioskodawcy. Na powyższą kwestię zwrócił uwagę ustawodawca nowelizując p.p.s.a. i wprowadzając interpretowany przepis, który ma służyć ograniczeniu kręgu adresatów postanowienia w przedmiocie prawa pomocy tylko do osoby wnioskodawcy (por. pkt [...] uzasadnienia ustawy nowelizacyjnej - druk nr [...] Sejmu VI kadencji, dostępny w systemie Lex oraz na stronie [...]). Tym sposobem dane zawarte w postanowieniu nie trafiają do szerszego kręgu uczestników postępowania. Konsekwencją tak wyznaczonego przez ustawodawcę celu jest także ograniczenie prawa do zaskarżenia takiego postanowienia tylko do osoby wnioskodawcy (art. 252 § 3 in fine p.p.s.a.). Zarówno wykładnia systemowa, jak i celowościowa prowadzą do wniosku, że wykładany ww. przepis należy rozumieć jako wyłączający od obowiązku doręczenia ww. postanowień wszystkie inne podmioty niż wnioskodawca.
Sąd przy tym wskazuje, że od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia (art. 259 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2).
W niniejszej sprawie pismo uczestnika M. G., nazwane zażaleniem a nie sprzeciwem, ale w istocie kwestionujące postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, nie mogło być merytorycznie rozpoznane i – z uwagi na cytowaną powyżej regulację art. 252 § 3 p.p.s.a. - podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne (bez względu na to, czy byłoby nazwane zażaleniem, czy sprzeciwem). Pochodzi bowiem od uczestnika postępowania, a nie od skarżącej, która złożyła w niosek o prawo pomocy (o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dla skarżącej pełnomocnika z urzędu).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 252 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.