Uzasadnienie
Decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 24 października 2022 r. znak WOB.7721.72.2022.KJAS orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie nr 6/2022 z dnia 4 stycznia 2022r. znak PINB-ADM 7359/49/69JW/20/22, nakazującą inwestorom Pani E. G. i Panu K. G. rozbiórkę obiektu budowlanego - kortów tenisowych zlokalizowanych na działce oznaczonej nr [...] położonej w K..
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W toku czynności kontrolnych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie (dalej PINB) w dniu 19 sierpnia 2020 r. ustalił, iż "około 2012 r. inwestorzy na przedmiotowej działce zrealizowali roboty budowlane polegające na budowie kortów tenisowych. Teren działki został częściowo ogrodzony, częściowo wyłożony kostką brukową oraz wyłożona została sztuczna nawierzchnia (materiał syntetyczny)". Organ I instancji ustalił również, iż przedmiotowy obiekt budowlany wyłożony sztuczną nawierzchnią ma rozmiar 36,40m x 36,50m, natomiast całość ogrodzonego terenu ma rozmiar 44,00 m x 43,50 m. Kontrola została dokonana w obecności inwestorów E. G. i K. G.. PINB ustalił, że inwestorzy nie posiadają żadnej dokumentacji potwierdzającej legalność wykonania przedmiotowych robót budowlanych.
Nadto ustalono, iż na chwilę kontroli obiekt pozostawał nieużytkowany od około 3-4 lat. Z niniejszej czynności dokonano dokumentacji zdjęciowej oraz sporządzono protokół, który znajduje się w aktach sprawy (k. 2 administracyjnych akt PINB).
Wobec powyższego pismem z dnia 14 września 2020 r. organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania legalizacyjnego (k. 3 administracyjnych akt PINB). PINB postanowieniem nr 277/2020 z dnia 30 września 2020r. znak: PINB-ADM 7359/49/69JW/2020, działając na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nakazał inwestorom E. G. i K. G. złożyć wskazane w treści ww. postanowienia dokumenty legalizacyjne w terminie 30 dni od dnia otrzymania przedmiotowego rozstrzygnięcia (k. 4 administracyjnych akt PINB). Na ww. postanowienie C. M. i D. M. złożyli zażalenie do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. W skutek przedmiotowego zażalenia organ II instancji postanowieniem nr 125/2021 z dnia 15 lutego 2021 r. znak: WOB.7722.214.2020.JKUR uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł nowy termin do 31 maja 2021 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy (k. 7 administracyjnych akt PINB). Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli C. M. i D. M.. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. II SA/Kr 428/21 WSA w Krakowie odrzucił skargę.
Pismem z dnia 24 listopada 2021 r. PINB ponownie wezwał inwestorów E. G. i K. G. do przedłożenia wymaganych dokumentów legalizacyjnych (k. 12 administracyjnych akt PINB) z uwagi na upływ terminu wyznaczonego postanowieniem MWINB nr 125/2021 z dnia 15 lutego 2021 r. znak WOB.7722.214.2020.JKUR, a także mając na uwadze pismo inwestorów z dnia 28 maja 2021r. w którym wskazali, iż opóźnienie w dostarczeniu wymaganych dokumentów wynika z braku załatwienia sprawy w terminie przez Urząd Miasta Trzebini. Termin zakończenia ww. postępowania wyznaczono na 30 lipca 2021 r.
W dniu 9 grudnia 2021 r. inwestor K. G. złożył osobiście na dziennik podawczy PINB nieostateczną decyzję Burmistrza Miasta Trzebini z dnia 24 listopada 2021r. ustalającą warunki zabudowy, a także nieprawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 23 lipca 2021 r. sygn. akt I Ns 945/17 w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości, na której zlokalizowane są korty (k. 13 akt PINB). W dniu 4 stycznia 2022 r. PINB wydał decyzję nr [...] znak: PINB-ADM 7359/49/69JW/20/22 nakazującą rozbiórkę przedmiotowych kortów tenisowych zlokalizowanych na działce nr [...] w K.. Pismem z dnia 14 stycznia 2022 r. D. M. zwrócił się do PINB o, cyt.: "doprecyzowanie treści decyzji poprzez uzupełnienie ewidentnego braku formalnego tj. podanie nieprzekraczalnej daty końcowej, do której określona w decyzji rozbiórka ma nastąpić (...)" (k. 17 akt administracyjnych PINB). Organ I instancji pismem z dnia 19 stycznia 2022 r. odmówił zmiany własnej decyzji z dnia 4 stycznia 2022 r. wskazując ponownie na prawo do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji (k. 18 akt administracyjnych PINB). Odwołanie od wzmiankowanej wyżej decyzji w ustawowo przewidzianym terminie złożyli E. G. i K. G..
Rozpatrując odwołanie organ II instancji w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na zagadnienia intertemporalne. Wskazał, że postępowanie odwoławcze toczy się w stanie prawnym zmienionym ustawą z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2020 poz. 471), której zmienione przepisy obowiązują z dniem 19 września 2020 r. W przedmiotowej sprawie wszczętej w dniu 14 września 2020r., a niezakończonej decyzją ostateczną przed wejściem w życie ww. przepisów, zastosowanie znajdują przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed powyżej wskazaną nowelizacją.
W ocenie organu odwoławczego, wyrażona przez organ I instancji ocena prawna, sprowadzająca się do konkluzji, że likwidacja skutków samowoli budowlanej obejmującej budowę obiektu budowlanego kortów tenisowych zlokalizowanych na działce nr [...] w K. winna następować w oparciu o przepisy art. 49b ust. 1 Prawo budowlane, pozostawała prawidłowa. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej MWINB) wskazuje, iż zakwalifikowanie budowy przedmiotowych kortów tenisowych jako samowoli budowlanej zostało ustalone przez tut. organ w postępowaniu zażaleniowym znak: WOB.7722.214.2020.JKUR. W treści uzasadnienia postanowienia nr 125/2021 z dnia 15 lutego 2021r. znak: WOB.7722.214.2020.JKUR MWINB wskazał, iż zgodnie z treścią art. 28 ust. 1p.b., cyt.: "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31", a budowa przedmiotowych kortów tenisowych mieściła się w dyspozycji przepisu art. 29 ust. 1 pkt 9, cyt.: "pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: 9) boisk szkolnych oraz boisk, kortów tenisowych, bieżni służących do rekreacji". Dalej, zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 1p.b., cyt.: "zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4.
1) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d i f, pkt 1a-2b. 3, 3a, 9, 11, 12, 14, 16, 19, 19a, 20b, 28 oraz 30". Mając powyższe na uwadze, MWINB w postanowieniu nr 125/2021 z dnia 15 lutego 2021r. znak: WOB.7722.214.2020.JKUR przyznał iż ww. budowa kortów tenisowych wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W toku postępowania ustalono, iż inwestorzy nie dokonali wymaganego prawem zgłoszenia, w związku z czym ww. inwestycja pozostaje samowolą budowlaną w rozumieniu art. 49b ust. 1p.b. Organ II instancji podtrzymał swoje ustalenia zawarte we wskazanym powyżej własnym postanowieniu nr 125/2021 oraz ustalenia organu I instancji w zakresie wdrożenia procedury legalizacyjnej. MWINB wskazał w uzasadnieniu decyzji, że orzeczenie nakazu rozbiórki jest ostatecznością, w sytuacji kiedy nie ma możliwości zastosowania innej procedury w celu legalizacji określonej inwestycji. Dlatego pierwszym etapem postępowania legalizacyjnego, w myśl cytowanego wyżej przepisu art. 49b p.b. sprzed nowelizacji jest wezwanie inwestora do przedłożenia wskazanych w przepisie dokumentów legalizacyjnych. Powyższe zostało zrealizowane przez PINB poprzez wydanie postanowienia nr 277/2020 z dnia 30 września 2020 r. znak: PINB-ADM 7359/49/69JW/2020. Dnia 25 lutego 2022 r. inwestorzy zostali ponownie wezwanie o przedłożenie dokumentów wskazanych w postanowieniu organu I instancji z dnia 30 września 2020 r. W odpowiedzi na wezwanie MWINB z dnia 25 lutego 2022 r., za pismem z dnia 1 kwietnia 2022 r. inwestorzy E. i K. G. przedłożyli na dziennik podawczy Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie ostateczną decyzję Burmistrza Miasta Trzebini z dnia 24 listopada 2021 r. ustalającą warunki zabudowy (k. 21-32 akt administracyjnych MWINB). Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 16 grudnia 2021 r. Jednak nie przedłożono pozostałych dokumentów. Z powyższego wynika, iż mimo przedłożenia jednego z wymaganych dokumentów legalizacyjnych, obowiązek nałożony postanowieniem PINB nr 277/2020 z dnia 30 września 2020r. znak: PINB-ADM 7359/49/69JW/2020 nie został zrealizowany do dnia wydania decyzji organu II instancji. W związku z brakiem spełnienia ww. obowiązku, MWINB wskazuje, iż zobowiązani nie wypełnili warunku niezbędnego do zalegalizowania przedmiotowego obiektu budowlanego w postaci kortów tenisowych zlokalizowanych na dz. nr [...] w K.. Z powyższego wynika, iż procedura legalizacyjna nie mogła być kontynuowana i tut. organ w myśl art. 49b ust. 1 p.b. miał obowiązek utrzymania w mocy decyzji nakładającej na inwestorów nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji odniesiono się także do zarzutów odwołania w zakresie terminu i wniosku o zawieszenie postępowania uznając je za niezasadne.
Na powyższą decyzje skargę złożyli E. G. i K. G.. W skardze podniesiono, że organy obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego mającego istotne znaczenie dla sprawy. W szczególności organy obu instancji przyjęły, że inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów. Podkreślenia wymaga jednak, że rodzaj wymaganych dokumentów nie został nigdy przez organy sprecyzowany. Skarżący do dnia dzisiejszego nie wiedzą, jakiego rodzaju dokumentów nie przedłożyli. Organy pominęły, iż skarżący przedłożyli do akt sprawy decyzję o warunkach zabudowy, która uzyskała walor prawomocności w toku postępowania. Decyzja taka winna być zatem wzięta pod uwagę w procesie legalizacyjnym, a jej treść przemawia za możliwością zalegalizowania budowy kortów tenisowych.
Dalej pominięto, że do akt sprawy inwestor przedłożył Kartę Przeglądową z akt Sądu Rejonowego w Chrzanowie sygn. akt I Ns 945/17, które to postępowanie dotyczy zniesienia współwłasności nieruchomości, której dotyczy postępowanie legalizacyjne. Z uwagi na będące w toku postępowanie cywilne skarżący wielokrotnie wnosili o zawieszenie postępowania, albowiem jego wynik ma znaczenie dla ustalenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie skarżących zniesienie współwłasności stanowi spór o własność, a stosowne orzeczenie sądu powszechnego w takiej sprawie ma charakter konstytutywny tj. kształtuje stosunki własnościowe na nowo i na przyszłość. Orzeczenie w sprawie cywilnej może doprowadzić do zmiany w zakresie struktury własnościowej a tym samej podmiotowej.
Należy zatem przyjąć, że trwanie w toku postępowania administracyjnego sprawy cywilnej stanowi przeszkodę tamującą bieg postępowania legalizacyjnego. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem aktu administracyjnego wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania rozstrzygnięcia w prowadzonej przez organ sprawie. W ocenie skarżących rozstrzygnięcie sprawy o zniesienie współwłasności może wpłynąć na rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania legalizacyjnego.
Podkreślenia wymaga również, że przedłożenie takich dokumentów jak np. inwentaryzacja architektoniczno-budowlana, projekt zagospodarowania działki, decyzja o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej, możliwe są do uzyskania jedynie po prawomocnym zniesieniu współwłasności. Ponadto wskazać należy, że wydane przez organy obu instancji orzeczenia pomijają całkowicie interes społeczny. Korty służą bowiem społeczności lokalnej. Przyczyniają się do poprawy zdrowia i szerzą kulturę sportu wśród obywateli. Organy mechanicznie zastosowały przepisy prawa, nie bacząc przy tym na zasady współżycia społecznego i dobro jednostki. Decyzja nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego tj. ogrodzenia, sztucznej nawierzchni i kostki brukowej, jest dla skarżących krzywdząca i naraża ich na dodatkowe wysokie koszty. Na marginesie informuję, że przedmiotowy obiekt nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, bądź środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, a jego rozbiórka spowoduje nieodwracalne skutki wiążące się z uszczerbkiem dla skarżących i ww. interesu społecznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:
- 1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,
- 2) dochowania wymaganej prawem procedury,
- 3) respektowania reguł kompetencji.
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, podniesione w niej zarzuty są niezasadne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Ramy prawne sądowej kontroli przedmiotowej decyzji administracyjnej wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (dalej p.b.). W pierwszej kolejności skontrolować należy prawidłowość ustalenia stanu prawa materialnego przez organy obu instancji w związku z nowelizacją ustawy prawo budowlane, która miała miejsce na mocy ustawy z dnia z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2020 poz. 471). Zgodnie z art. 25 tej ustawy do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (ustawa p.b.), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa zmieniająca weszła w życie 19 września 2020 r., zaś postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte 14 września 2020 r. (k. 3 administracyjnych akt PINB). Zatem prawidłowo organy obu instancji zastosowały przepisy obowiązujące przed w/w nowelizacją (ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, t.j. Dz.U. z 2020 poz. 1333).
Postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczy zrealizowania z naruszeniem przepisów p.b. inwestycji polegającej budowie na kortów tenisowych zlokalizowanych na działce oznaczonej nr [...] położonej w K.. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z art. 28 ust. 1 p.b. budowa kortów wymagała zgłoszenia.
Zgodnie z art. 49b p.b. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania skarżonej decyzji organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:
- 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
- 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
- 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Na postanowienie to przysługuje zażalenie.
W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 tego artykułu, co oznacza orzeczenie o nakazie rozbiórki.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie wskazuje się, że naruszenia ustawy prawo budowlane powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków (por. wyroki NSA z 2 grudnia 2010 r., sygn. II OSK 1974/10 oraz uchwałę NSA z 16 grudnia 2013 r., sygn. II OPS 2/13).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.
Poza sporem pozostaje w przedmiotowej sprawie, że korty tenisowe zostały wybudowane około 2012 r. (k. 2 administracyjnych akt sprawy PINB). Obowiązujące w tym czasie przepisy p.b., podobnie jak w dacie wydania skarżonej decyzji, przewidywały wymóg uzyskana zgłoszenia na realizację takiego zamierzenia inwestycyjnego. Zgłoszenia takiego inwestorzy nie dokonali. Prawidłowo zatem organ I instancji nałożył obowiązek o którym mowa w art. 49b ust. 2 p.b. na mocy postanowienia z dnia 30 września 2020 r. (k. 4 administracyjnych akt PINB). Analiza akt administracyjnych organu I instancji (PINB) oraz II instancji (MWINB) prowadzi do wniosku, że do dnia wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji obowiązek wynikający z w/w postanowienia PINB z 30 września 2020 r., mimo upływu dwóch lat od jego nałożenia nie został wykonany w całości. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się obecnie ostateczna decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, lecz brak jest pozostałych dokumentów, których obowiązek przedłożenia nałożono w tym postanowieniu (inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, projektu zagospodarowania działki wraz z określeniem odległości obiektu od działek sąsiednich, podania wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki (terenu) oraz procentowego udziału powierzchni biologicznie czynnej, dokumentu potwierdzającego wyłączenie z produkcji rolnej ze względu na lokalizację obiektu na użytku innym niż "B" oraz oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane).
Na etapie postępowania odwoławczego organ II instancji pismem z dnia 25 lutego 2022 r. raz jeszcze wezwał skarżących do uzupełnienia dokumentów legalizacyjnych (k. 19 administracyjnych akt MWINB). W odpowiedzi na wezwanie w ślad za pismem z dnia 1 kwietnia 2022 r. skarżący przedłożyli ostateczną decyzją Burmistrza Miasta T. z dnia 24 listopada 2021 r. ustalającą warunki zabudowy dla budowy kortów tenisowych na użytek własny na działce nr [...] położonej w K. (k. 26-31 akt administracyjnych MWINB). Ponadto wskazano, że postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 23 lipca 2021 r. sygn. akt I Ns 945/117 w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości złożonej m.in. z działki [...] przedłożone przed organem I instancji nie jest wskutek złożenia apelacji prawomocne. Poinformowano również, że w związku z tym nie jest możliwe złożenie pozostałych dokumentów legalizacyjnych (k. 32 akt administracyjnych MWINB).
W tym stanie rzeczy bezsporne jest, że skarżący nie wypełnili obowiązków nałożonych na nich postanowieniem wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 p.b.
W sytuacji niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 49b ust. 2 p.b. organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wydać decyzję o rozbiórce.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, co następuje. W ocenie tut. Sądu stan faktyczny został w przedmiotowej sprawie prawidłowo ustalony, także przy współudziale skarżących (k. 2 administracyjnych akt sprawy PINB). Z pisma skarżących z dnia 1 kwietnia 2022 r. wynika także bezspornie, że nie przedłożyli oni wszystkich dokumentów, do których przedłożenia zostali wezwaniu na mocy postanowienia z dnia 30 września 2020 r.
Skarżący podnoszą, że rozstrzygnięcie sprawy o zniesienie współwłasności może wpłynąć na rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania legalizacyjnego. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, co następuje.
W myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wskazany przepis nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie zawiesić je wtedy, gdy wydanie przez właściwy organ orzeczenia kończącego to postępowanie uzależnione jest od rozstrzygnięcia powstałej kwestii prejudycjalnej przez inny organ lub sąd, przy czym pomiędzy takim orzeczeniem a rozstrzygnięciem tejże kwestii występować musi związek bezpośredni, a brak rozstrzygnięcia powstałego zagadnienia prawnego w oddzielnym postępowaniu przed właściwym organem lub sądem stanowi przeszkodę do merytorycznego załatwienia sprawy. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji kończącej postępowanie jest w ogóle niemożliwe. Takie rozumienie zakresu zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jednolicie przyjmowane jest w piśmiennictwie (por. G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Kraków 2005, s. 101) oraz w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2021 r., II OSK 3172/18; wyrok NSA z 27 kwietnia 2021 r., II OSK 1283/19; wyrok NSA z 19 lutego 2021 r., II OSK 3011/20; wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1757/19). w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada stosowania stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dacie podejmowania decyzji załatwiającej sprawę administracyjną.
Oznacza to, że organy administracji są zobowiązane prowadzić postępowanie, mając na uwadze zasadniczo istniejący stan prawny i faktyczny, a nie inny stan, w szczególności stan przyszły, wynikający z orzeczenia sądu cywilnego II instancji. Dodać należy, że nie jest pewne, iż sąd cywilnych II instancji utrzyma orzeczenie sądu niższej instancji w mocy. Tym samym zdarzenie przyszłe niepewne nie może być traktowane jako kwestia prejudycjalna w postępowaniu legalizacyjnym.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 11 maja 2022 r. w sprawie o sygn. II OSK 1763/19, w którym NSA wskazał, iż "podejmowane przez organ czynności procesowe powinny być nakierowane na ich podporządkowanie wymaganiu integralności (koncentracji, nieprzerywalności), ponieważ każda przerwa w postępowaniu przedłuża, a czasami udaremnia osiągnięcie jego celu, którym jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie przez organ bez zbędnej zwłoki sprawy indywidualnej (por. G. Łaszczyca (w:) System prawa administracyjnego procesowego. Tom II, Część 3. Zasady ogólne postępowania administracyjnego, red. J. P. Tarno, W. Piątek, Warszawa 2018, s. 543 i n.). Jeżeli zatem postępowanie ma stanowić w ujęciu zakładanym przez ustawodawcę zwarty i konsekwentny ciąg czynności procesowych przeprowadzanych bez niepotrzebnych przerw, to wadliwością jest obarczone każde działanie organu, które kierunkowy charakter podejmowanych czynności wyłącza poprzez wzięcie pod uwagę przy załatwianiu sprawy zagadnień nie pozostających w związku z nią, albo wykazujących taki związek, niemniej mający wyłącznie charakter pośredni, nieodpowiadający treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W odniesieniu do wyznaczanego inwestorowi w toku postępowania naprawczego terminu pozwalającego mu wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ nadzoru budowlanego powinien, z jednej strony, baczyć, by nie był on zbyt długi, co prowadzić mogłoby do braku koncentracji podejmowanych czynności, a w rezultacie niepotrzebnej zwłoki w załatwieniu sprawy, z drugiej strony powinien mieć na uwadze potrzebę nałożenia na inwestora obowiązku, który może być realnie przez niego dopełniony.
W ramach określenia wskazanego terminu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, możliwe jest uwzględnienie perspektywy zaistnienia w niedalekim czasie zdarzeń prawnych, które prowadzą do nabycia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skorzystanie z takiej kompetencji może mieć jednakże charakter wyjątkowy i mieć miejsce w sytuacji, gdy nie prowadzi to do naruszenia uprawnień innych niż inwestor stron postępowania, który to warunek niewątpliwie nie występuje, gdy samowolne roboty budowlane zostały zrealizowane na terenie nieruchomości, do której inwestor nie posiada tytułu prawnego". W przedmiotowej sprawie postępowanie legalizacyjne przed organami obu instancji trwa od 2020 r., a organ II instancji jeszcze w 2022 r. wzywał ponownie inwestora do przedłożenia wymaganych dokumentów. Na dzień wydania decyzji organu II instancji dokumenty te nie zostały przedłożone.
Co więcej, nawet gdyby hipotetycznie na dzień wydania decyzji organu II instancji inwestorzy legitymowali się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, to nadal brakowałoby jeszcze pozostałych wskazanych w postanowieniu z 30 września 2020 r. dokumentów, zatem postępowanie legalizacyjne nie mogłoby się zakończyć inaczej, jak wydaniem nakazu rozbiórki.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżona decyzja odpowiada prawu, nie stwierdzono bowiem naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a zarzuty skargi okazały się niezasadne. W tym stanie faktycznym i prawnym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.