Uzasadnienie
W dniu...... grudnia 2007r. skarżący - Stowarzyszenie Klub "[....]" działając przez swojego Przewodniczącego P.B. złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydane w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia.
Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na brak wystarczających środków finansowych, umożliwiających uiszczenie należnych opłat i opłacenie pełnomocnika z wyboru. Skarżący wskazuje, iż Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, ani innej przynoszącej jakiekolwiek stałe dochody. Nie otrzymuje także od czterech lat dotacji i darowizn. Prowadzi ono swoją działalność tylko dzięki pracy społecznej członków Stowarzyszenia i finansowaniu działalności przez Przewodniczącego. Ponadto dodaje, iż skarżące Stowarzyszenie nie posiada żadnych nieruchomości, dłużników, rachunku bankowego, natomiast wykazuje długi w stosunku do Elektrowni i Telekomunikacji. Wskazuje, iż dokumentacja księgowa Stowarzyszenia była przechowywana w Prokuraturze Rejonowej dla.............jako dowód w sprawie, w której stowarzyszenie nie jest stroną. Stowarzyszenie – jak wskazuje skarżący – nie może od czterech lat prowadzić księgowości. W związku z powyższym nie posiada dokumentów księgowych ani bilansów.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd umorzył postępowanie w tej kwestii. Z akt sprawy wynika bowiem, iż postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 9 maja 2007r. sygn akt II SO/Kr 15/07 skarżące Stowarzyszenie "[......]" zostało w całości zwolnione od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ponowne zatem rozpatrywanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w tym zakresie byłoby niezasadne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Sąd umorzył postępowanie w tej kwestii.
Natomiast rozpoznając wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu, zdaniem Sądu, wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący – Stowarzyszenie Klub "[......]" ma na celu przygotowywanie wniosków i postulatów do organów samorządowych i państwowych, reprezentowanie interesów młodzieży wobec władz państwowych i samorządowych, dbanie o potrzeby mieszkańców ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb młodzieży, organizowanie dyskusji społecznych, wystąpień publicznych, prowadzenie działalności propagandowej, działania na rzecz bezpieczeństwa publicznego oraz obronności kraju, uczestniczenie w pracach samorządu lokalnego itp.
Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie otrzymuje też żadnych dotacji ani darowizn – jak stwierdza wnioskodawca, wnioski o dotacje nie są rozpatrywane w związku z toczącym się śledztwem. Wskazuje, iż utrzymuje się z doraźnych wpłat Przewodniczącego Stowarzyszenia oraz pracy społecznej jego członków. Stowarzyszenie nie posiada konta bankowego, natomiast wykazuje zadłużenie w stosunku do Elektrociepłowni oraz Telekomunikacji (łącznie około......zł). Skarżący podnosi ponadto, iż nie posiada żadnych nieruchomości, a jedyny majątek to dwa stare komputery, telewizor, ksero, 2 szafy, 4 stoły, barek, do których zresztą Stowarzyszenie nie ma dostępu, a sprawa toczy się w sądzie.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznania kwalifikowanej pomocy prawnej stanowi w istocie pomoc państwa dla osób i instytucji, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić w całości lub w części kosztów sądowych. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
Zgodnie z przepisem art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej czy też innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, która wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba (prawna, fizyczna) wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do otrzymania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
Zdaniem Sądu, skarżące Stowarzyszenie nie wykazało w sposób skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie.
Sąd pragnie podkreślić, iż Wnioskodawca winien się liczyć z tym, iż w trakcie swojej działalności będzie również, być może zmuszony dochodzić swoich praw przed sądem, a co za tym idzie, będzie musiał z tego tytułu ponieść stosowne koszty sądowe, w tym koszty ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika dla wykonania czynności, dla których ustawa przewiduje tzw. przymus adwokacki. Fakt bowiem, iż stowarzyszenie jest organizacją non profit nie zwalnia go od obowiązku zapewnienia środków - chociażby w drodze obowiązkowych składek członkowskich – na prowadzenie działalności statutowej, w zakres której wchodzą również spory sądowe. Jeżeli zaś ze statutu stowarzyszenia wynika, a w przedmiotowej sprawie ma to właśnie miejsce - że jego majątek powstaje m. innymi ze składek członkowskich, to uprawniona jest teza, iż stowarzyszenie ma możliwość pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych. Skoro zaś z takiej możliwości nie korzysta, to nie może skutecznie żądać przeniesienia na Skarb Państwa ciężaru kosztów prowadzonej przez siebie działalności statutowej, w zakresie której mieści się również występowanie w sprawach dotyczących interesów innych osób i wynikających z nich sporów sądowych.
Reasumując, zdaniem Sądu nie ma podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w formie ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu. Stowarzyszenie "[.....]" nie korzysta bowiem, z własnej woli, z możliwości, jakie daje mu sam statut tegoż stowarzyszenia, przewidując utrzymywanie się i prowadzenie działalności Stowarzyszenia poprzez finansowanie za pomocą składek członkowskich. Uchwalenie bowiem przez członków Stowarzyszenia stosownej uchwały w sprawie składek członkowskich i zastosowanie się do niej, umożliwiłoby zgromadzenie wymaganych środków finansowych na prowadzenie spraw sądowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 173, art. 175 i art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).