Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 30 września 2016 r.
We wniosku tym skarżący oświadczył iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu pobieranego przez matkę – B. Ż.- S. świadczenia emerytalnego wynosi 1.297 zł. Ojciec skarżącego – A. S. jest po udarze mózgu (karta informacyjna leczenia szpitalnego k.[...]), czeka na przyznanie emerytury. Skarżący jest studentem V roku Wydział Lekarskiego CMUJ. Nie pracuje, nie posiada stałego miesięcznego dochodu. Zgodnie z treścią załączonych zaświadczeń nie korzysta z pomocy finansowej w formie stypendium. Skarżący wraz z rodziną korzysta z pomocy opieki społecznej- zasiłki w wysokości [...] zł i [...] zł (maj 2016 r.) i [...] zł (czerwiec 2016 r.).
W skład majątku skarżącego wchodzi współwłasność domu o pow.144 m2 oraz działki o pow. 6500 m2.
W piśmie z dnia 6 lipca 2016 r. uzupełniającym wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wyjaśnił iż, A. B. jest jego siostrą. Są oni współwłaścicielami domu, ale nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Wydatki związane z bieżącym utrzymaniem pokrywa w większości matka skarżącego. Rodzice nie posiadają rachunków bankowych.
Do pisma skarżący dołączył następujące dokumenty: wyciąg z konta w banku [...] skarżącego za okres od kwietnia do czerwca 2016 r., kserokopie faktury VAT za dostawę wody z czerwca 2016 r. – [...] zł, kserokopie faktury VAT za gaz okres od kwietnia do czerwca 2016 r.- [...] zł, kserokopie odcinków opłat za energię elektryczną – [...] zł.
A także zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 7 lipca 2016 r. potwierdzające objęcie pomocą społeczna skarżącego i jego rodziców od maja 2016 r.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący uczy się w trybie studiów stacjonarnych, nie pracuje. Pozostaje na utrzymaniu rodziców, z których tylko jedno – matka, posiada stały miesięczny dochód w postaci świadczenia emerytalnego. Korzysta wraz z rodzicami z pomocy opieki społecznej w postaci zasiłków okresowych i celowych. Jednakże po dokonaniu analizy przepływu środków pieniężnych na wskazanym rachunku bankowym orzekający uznał, iż nie zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącego od uiszczenia koszów w całości. Skarżący dysponuje środkami pieniężnym przelewanymi na konto (również z MOPS,wpłaty własne) w sposób dowolny i przeznacza je na swoje utrzymanie, i nie są to tylko i wyłącznie wydatki konieczne. Z tych względów w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono.
Orzekający przychylił się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na brak dostatecznych środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).