Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. spółka z o.o. Spółka komandytowo - akcyjna w K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 23 sierpnia 2016 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 29 października 2016 r.
We wniosku wnioskująca spółka oświadczyła, iż jej kapitał zakładowy wynosi 100.000 zł, wartość środków trwałych [...] zł, wysokość straty za ostatni rok obrotowy - [...] zł. Ponadto wnioskodawca wskazał 1 rachunek bankowy (w banku [...]), którym dysponuje i na których zgromadzono kwotę 5.727,48 zł.
W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, iż jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie budownictwa. W chwili obecnej wszystkie posiadane środki pieniężne przeznaczane są na bieżącą działalność deweloperską. Jak podkreślił wnioskodawca należy również zauważyć, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o ochronie praw nabywcy mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, spółka nie jest uprawniona do dysponowania kwotami zgromadzonymi na otwartym mieszkaniowym rachunku powierniczym na cele prowadzonych postępowań sądowych. Ponadto należy zauważyć, że przedmiotem skargi do sądu jest decyzja Wojewody o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Sprawa dotyczy zatem skomplikowanych kwestii co wskazuje na konieczność reprezentowania spółki przez profesjonalnego pełnomocnika
W odpowiedzi na wezwanie sądu, w piśmie z dnia 23 sierpnia 2016 r. wnioskodawca wyjaśnił, iż obroty rozumiane jako przychody za sprzedaży netto za okres od stycznia do 19 sierpnia 2016 r. wyniosły 63.902.25 zł. Przeważającym rodzajem prowadzonej działalności jest wynajem lokali mieszkalnych i użytkowych. Strata za rok 2015 wyniosła 1.474.584,01 zł. Spółka zatrudnia 2 pracowników w wymiarze 1,5 etatu. Wynagrodzenie wypłacane są z bieżących wpływów z tytułu sprzedaży usług najmu. Do pisma wnioskodawca dołączył kserokopie następujących dokumentów: rachunek zysków i strat za rok 2015, CIT-8 za rok 2015 r., wykaz nieruchomości będących w posiadaniu, wyciąg z konta bankowego za okres od maja do sierpnia 2016 r.
Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasady ponoszenia przez strony kosztów związanych z prowadzeniem postepowań sądowoadministracyjnych, które są dochodami budżetu państwa. Jest to zatem swoista forma dofinansowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w toczącym się postępowaniu sądowym. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postepowania. Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie prawo pomocy powinno być przede wszystkim udzielane osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodu i bez majątku.
Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. (por. H. Knysiak- Molczyk, Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Kom., Wydawnictwo Prawnicze. LexsisNexis, Warszawa 2005, s. 628).
Stosownie do art. 246 § 2 cyt. ustawy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym - gdy wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów postepowania i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W ocenie referendarza sądowego wniosek uczestnika nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z przedstawionych Sądowi dokumentów, wbrew twierdzeniem wnioskodawcy dysponuje on środkami pieniężnymi, dzięki którym może zadośćuczynić obowiązkowi wniesienia stosownej opłaty sądowej oraz ewentualnych innych kosztów postępowania a także ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Na wskazanym przez wnioskodawcę koncie zgromadzone zostały środki pieniężne w łącznej wysokości 4.799,59 zł (stan na dzień 22 sierpnia 2016 r.). Wnioskodawca posiadała stałe miesięczne dochody pochodzące z czynszu najmu. Może również zaciągnąć zobowiązania kredytowe np. na pokrycie kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Nieprzerwanie prowadzi działalność deweloperską.
W opinii orzekającego wnioskodawca posiada zgromadzone środki pieniężne w wysokości, która pozwala w każdej chwili na zadośćuczynienie obowiązkowi poniesienia stosownych kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Nie wykazał on, iż spełnia przesłanki określone w art. 246§ 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiące podstawę do zwolnienie od kosztów sądowych. W tym miejscu należy podkreślić, iż zapobiegliwości w zakresie zabezpieczania środków na ponoszenie kosztów sądowych należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, która ze swej istoty wiąże się z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych (vide: postanowienie NSA z 7 kwietnia 2009 r., I FZ 70/09, publ. LEX nr 564 254)
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243, art. 246 § 2 pkt 1 w zw. Z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).