Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wykonania okna w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego położonego w P., na podstawie art. 51 pkt 2 w zw. z art. 51 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 89 poz. 414 ze zm.), nakazał M. K. - właścicielce nieruchomości stanowiącej działkę 1 w P. zlikwidowanie okna w poziomie parteru w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego od strony działki nr 2, poprzez zamurowanie otworu okiennego luksferami lub cegłą szklaną, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego w terminie do 28 kwietnia 2000 r. Rozpoznając wniesione przez M. K. odwołanie od tego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 08 czerwca 2000 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 104 kpa i art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust.4 oraz art. 80 ust.2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na M. K. obowiązek zamurowania luksferami otworu okiennego od strony działki 2 w P., znajdującego się w poziomie parteru, w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego położonego na działce nr 1 w P. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że konieczność zreformowania skarżonej decyzji powstała w związku z tym, że niedookreślona została w niej podstawa prawna, a orzeczenie sformułowano nieprawidłowo.
Postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte wskutek pisemnej interwencji B. B. z dnia 28 września 1999 r., która zarzuciła, że M. K. "zamontowała okno" od strony jej posesji "nie spełniając norm budowlanych", polegających na niezachowaniu odległości 4 m. od nieruchomości sąsiedniej. W toku postępowania administracyjnego ustalono, ze przedmiotowy otwór okienny znajduje się w odległości 2,90 m. od granicy z działką nr 2 w P. W trakcie oględzin strony złożyły rozbieżne oświadczenia co do czasu wykonania tego otworu, ale ostatecznie M. K. przyznała, że wykonała okno już po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dwa lata przed wniesieniem interwencji w tej sprawie przez B. B. Dlatego okoliczność powyższą organ II instancji uznał za udowodnioną.
Jednocześnie podniósł, że w świetle art. 28 w zw. z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, wykonanie otworu okiennego jest robotą budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę, którego M. K. nie posiada, a nadto wykonując okno w odległości mniejszej niż 4 m. od granicy z sąsiednią nieruchomością naruszyła warunki techniczne, o jakich mowa w § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 10 z 1995 r., poz. 46 ze zm.). Dlatego w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa Budowlanego, przewidującego wydanie decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych bez wymaganego pozwolenia robót do stanu zgodnego z prawem.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wniosła M. K. zarzucając naruszenie przepisów w zakresie zgromadzenia i oceny materiału dowodowego poprzez nie uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, a nadto oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych sprzecznych z materiałem zgromadzonym w trakcie postępowania, jak również nie rozstrzygnięcie żadnego z zarzutów stanowiących podstawę wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym dnia 28 czerwca 2004 r. skarżąca zarzuciła dodatkowo, że organ II instancji naruszył art. 7 i 77 kpc poprzez brak ustalenia dokładnej daty wykonania okna.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Kwestią pierwszorzędną w niniejszej sprawie - której jednak skarżąca nie zauważa i nie przykłada do niej należytej wagi - jest odpowiedź na pytanie, czy M. K. wykonując prace budowlane polegające na wybiciu okna w ścianie szczytowej budynku, musiała uzyskać wcześniej ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2003 r. - DZ. U. 89, poz. 414 ze zm.).
Wydanie takiej decyzji jest generalną zasadą procesu budowlanego, a wyjątki od niej zawarte zostały w przepisie art. 29 tego Prawa, który przewiduje ścisły katalog budów i robót budowlanych, które nie są objęte pozwoleniem. Wśród nich natomiast znajdują się takie, które wymagają jedynie zgłoszenia właściwemu organowi - i te wymienione są w art. 30 ust. 1 ustawy - bądź takie, które nie wymagają ani pozwolenia ani zgłoszenia (wyszczególnione w art. 29 i nie wymienione w art. 30). Jest przy tym rzeczą oczywistą, że do oceny, czy skarżąca wykonała okno w ścianie szczytowej należącego do niej budynku samowolnie czy też nie, będą miały zastosowanie jedynie te przepisy, które obowiązywały w czasie wykonywania przez nią tych prac.
To prawa, że organy obu instancji nie ustaliły dokładnej daty wybicia otworu okiennego przez M. K., jednak fakt przyznania przez nią w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i w złożonej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, że miało to miejsce "około 2 lata" przed pisemną interwencją B. B. (15 października 1999), jest wystarczający do przyjęcia za prawidłowe stanowiska wyrażonego w motywach zaskarżonej decyzji - że roboty budowlane, będące przedmiotem postępowania, wymagają uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę.
W katalogu budów i robót budowlanych skonkretyzowanych szczegółowo w przepisie art. 29 ustawy - wedle jego brzmienia pierwotnego, jak i po jego zmianie z dniem 24 grudnia 1997 r. (Dz.U. nr 111, poz. 726) - nie ma bowiem takich, które zwalniałyby inwestora od uzyskania decyzji pozwalającej na wykonanie okna w ścianie budynku, co jest równoznaczne z przyjęciem, że decyzja taka jest niezbędna, aby rozpocząć roboty budowlane w tym zakresie. Podobnych wniosków dostarczyć musi analiza przepisu art. 3 ustawy (zarówno w brzmieniu pierwotnym, jak i po zmianie dokonanej z dniem 24 grudnia 1997 r.) zawierającego słowniczek wyrażeń ustawowych, którymi posługuje się miedzy innymi art. 29 i wyjaśniającego takie pojęcia jak budowa, roboty budowlane i remont (pkt 6, 7 i 8 artykułu 3 Prawa budowlanego).
M. K. zdaje się zresztą nie kwestionować faktu, że na wykonanie przedmiotowego otworu okiennego, niezbędne było uzyskanie pozwolenie na budowę, kładąc w skardze nacisk na inne okoliczności, a mianowicie takie, że wszystkie niezbędne warunki techniczne zostały przez nią spełnione, w szczególności zgoda właściciela sąsiedniej nieruchomości B. B. na usytuowanie okna w odległości niniejszej niż 4 m. od granicy, została faktycznie wyrażona w sposób domniemany, gdyż " w trakcie jego wykonywania nie podjęła żadnych działań celem przeciwdziałania rzekomemu naruszaniu jej praw".
Rzecz jednak w tym, że podnoszona wyżej kwestia zachowania (lub nie) przez skarżącą warunków technicznych przy wykonywaniu przedmiotowych robot budowlanych (przewidzianych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., na które powołuje się organ II instancji w swojej decyzji), jest sprawą drugorzędną wobec niewątpliwego faktu braku uzyskania na te prace stosownej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. O spełnieniu tych warunków (w tym także o zachowaniu odpowiedniej odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi nieruchomościami - § 12 Rozporządzenia), organ administracji rozstrzyga dopiero w postępowaniu mającym na celu wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, a takie w sprawie w ogóle nie zostało wszczęte z uwagi na brak stosownej inicjatywy ze strony inwestora.
Dlatego przesłanką zastosowania przez organ administracji przepisu art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest nie tyle przeprowadzenie robot budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 3, do którego odsyła przepis art. 51 ust. 4), lecz wykonanie ich bez wymaganego pozwolenia (art. 50 ust. 1 pkt 1).
Z tych też względów zawarte w skardze zarzuty dotyczące nieprzyjęcia przez organy obu instancji domniemanej zgody właścicielki nieruchomości sąsiedniej na usytuowanie okna w odległości mniejszej niż 4 m. od granicy, dopuszczalnej przepisami prawa formy takiego oświadczenia woli, czy też konsekwencji odmowy oraz wreszcie braku ustosunkowania się do tych kwestii przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji, nie mają znaczenia dla oceny jej zgodności z prawem.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).