Uzasadnienie
W niniejszej sprawie skarżąca D.G. –S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł brutto i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości [...] zł oraz świadczenie rentowe męża wysokości [...] zł. Skarżąca podała również, że nie posiada cennych rzeczy ruchomych ani nieruchomości. Mieszka z mężem w mieszkaniu komunalnym o pow. 88 m.kw. Z przedstawionego zestawienia miesięcznych wydatków wynika, iż opłaty za czynsz, wodę, śmieci i ścieki wynoszą 740 zł, za prąd w okresie zimowym 390 zł, a w okresie letnim 250 zł, za gaz 100 zł miesięcznie, telefon - 100 zł, internet - 60 zł oraz opłata za bilet miesięczny komunikacji miejskiej - 90 zł. Skarżąca wyjaśniła również, iż spłaca wraz z mężem dwa kredyty gotówkowe, w których raty wynoszą 315 zł oraz 262 zł. Kredyty przeznaczone były na remont mieszkania. Oprócz tego do miesięcznych wydatków wchodzi również zakup leków za około 100 do 150 zł.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2009r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, w którym wskazała, że wskazane we wniosku łączne dochody stanowią miesięcznie kwotę [...]zł netto, a suma wydatków miesięcznych stanowi 2654 zł. W powyższej kwocie zobowiązań znajduje się również miesięczna rata kredytu bankowego w wysokości 617 zł, nie wskazywana poprzednio we wniosku. Kredyt ten został zaciągnięty na pokrycie kosztów związanych z chorobą męża, natomiast wcześniejsze pożyczki były przeznaczone na remont mieszkania w starym budownictwie, gdzie wszystkie koszty utrzymania technicznego mieszkania przeniesione zostały na wynajmującego. Ponadto skarżąca podała, że z telefonu zrezygnować nie może ponieważ umowa została podpisana na okres 2 lat, a ponadto z racji choroby męża zachodzi konieczność zapewnienia możliwości kontaktu z lekarzem. Natomiast internet również w ocenie skarżącej stanowi ważny i konieczny element wiedzy o świecie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżąca nie wykazała tej przesłanki. W pierwszej kolejności należy podnieść, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W związku z tym prawo pomocy może być przyznane tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), cechującej zwłaszcza osoby bezrobotne lub osiągające znikome dochody. Tymczasem z oświadczenia majątkowego skarżącej wynika, że osiąga ona wraz z mężem od dłuższego czasu stałe miesięczne dochody, które wynoszą około [...]zł netto miesięcznie, a zatem nie znajduje się ona w wyjątkowo trudnym położeniu. Wprawdzie jej wskazywane wydatki miesięczne to około 2654 zł, jednakże na wydatki te składają się w dużym stopniu zobowiązania z tytułu udzielonych względem skarżącej i jej męża trzech kredytów bankowych, z których łączne miesięczne raty do zapłacenia wynoszą około 1194 zł. Spłata wskazanych przez skarżącą kredytów bankowych nie może korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z 7 lutego 2006r. sygn. akt l OZ 83/06).
Ponadto mało prawdopodobnym wydaje się, aby skarżąca wraz mężem utrzymywała się tylko z wskazywanych dochodów łącznych netto w kwocie [...] zł miesięcznie, skoro ich miesięczne same wydatki wynoszą 2654 zł, nie licząc przy tym jeszcze kosztów własnego utrzymania obojga małżonków tj. wyżywienie, ubiór, środki czystości itp.
W powyższej sytuacji zwolnienie skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli. Ponadto we wskazanych wydatkach kwotę około 160 zł miesięcznie stanowią wydatki na telefon i internet, które w ocenie Sądu nie można również uznać za wydatki konieczne dla utrzymania siebie i rodziny, a zatem nie mogą one korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami z tytułu kosztów sądowych, zwłaszcza iż na koszty te składa się obecnie jedynie wpis sądowy w kwocie 200 zł.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
W niniejszej sprawie skarżąca E.G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...] zł brutto ([...] zł netto). Skarżąca podała również, że nie posiada cennych rzeczy ruchomych ani nieruchomości. Dysponuje mieszkaniem komunalnym. Z przedstawionego zestawienia miesięcznych wydatków wynika, iż skarżąca ponosi opłaty za czynsz w wysokości 658 zł, za prąd - 66,53 zł, za gaz - 145,35 zł (za dwa miesiące), za telefon - 45 zł, lekarstwa - 90 zł, karta tramwajowa 41,60 zł, co stanowi łącznie kwotę około 870 zł miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2009r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, w którym wskazała, że suma wydatków miesięcznych stanowi [...]zł. W powyższej kwocie znajduje się również miesięczna rata kredytu bankowego w wysokości 477,76 zł, nie wskazywana poprzednio we wniosku. Kredyt ten został zaciągnięty przez skarżącą w wysokości [...]zł na pokrycie kosztów związanych z remontem mieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżąca nie wykazała tej przesłanki. W pierwszej kolejności należy podnieść, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W związku z tym prawo pomocy może być przyznane tylko dla osób ubogich pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), cechującej zwłaszcza osoby bezrobotne lub osiągające znikome dochody. Tymczasem z oświadczenia majątkowego skarżącej wynika, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie ma nikogo na utrzymaniu, a z tytułu zatrudnienia osiąga stały miesięczny dochód, który wynosi [...] zł miesięcznie netto, a zatem nie znajduje się ona w nadzwyczajnie trudnym położeniu.
Ponadto skarżąca zaciągnęła kredyt na remont mieszkania w wysokości [...] zł, wielokrotnie przewyższającym jej miesięczne dochody. W ocenie Sądu skoro skarżąca zadłużyła się na tak poważną kwotę, to musiała przewidywać realną możliwość jego spłaty, co również prowadzi do wniosku, że skarżąca nie znajduje się w nadzwyczajnie trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie). Zatem wprawdzie wskazywane przez skarżącą wydatki miesięczne to około 1410 zł, jednakże na wydatki te składa się również zobowiązanie z tytułu kredytu, z którego miesięczna rata do zapłacenia wynosi 477 zł. Spłata wskazanego przez skarżącą kredytu nie może korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z 7 lutego 2006r. sygn. akt l OZ 83/06), zwłaszcza iż obecnie na koszty te składa się jedynie wpis sądowy w kwocie 200 zł. Ponadto mało prawdopodobnym wydaje się, aby skarżąca utrzymywała się tylko z zarobków netto osiąganych w wysokości [...] zł miesięcznie, skoro jej miesięczne same wydatki wynoszą 1410 zł, nie licząc przy tym jeszcze kosztów jej własnego utrzymania tj. wyżywienie, ubiór, środki czystości itp.
W powyższej sytuacji zwolnienie skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.