Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 14 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał K.Z. dokonanie rozbiórki murowanego ustępu suchego z dołem kloacznym samowolnie zrealizowanego na działce nr [...] w Ł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podał, że z oświadczenia inwestora wynika, iż przedmiotowy ustęp został wzniesiony w 1996 r. w miejscu rozebranego ustępu drewnianego, natomiast z oświadczenia strony B.R., iż ustęp ten wybudowano w 1998 r. Ustalił organ, że inwestor K.Z. nie dysponowała pozwoleniem na budowę, a takie, zgodnie z art. 28 i art. 29 Prawa budowlanego, było wymagane. Stwierdził organ, że w sprawie ma zastosowanie Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. Stosownie do art. 3 pkt 6 tej ustawy odbudowa, rozbudowa, przebudowa są budową obiektu, nie ma zatem znaczenia to, czy poprzednio w tym samym miejscu istniał ustęp drewniany.
W odwołaniu od tej decyzji K.Z. podała, że B.R. nie wie kiedy został ustęp wybudowany, ponieważ jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości dopiero od niedawna. Dlatego podawała raz rok 1999, a potem rok 1998 jako czas realizacji obiektu. Podniosła też odwołująca się, że przedmiotowy obiekt stanowi niezbędną część jej gospodarstwa.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy, podzielając w całości jego argumentację. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że wg oświadczenia K.Z. ustęp został zrealizowany w 1996 r. Zacytowano treść art. 28 i art. 29 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. i stwierdzono, że budowa ustępu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Brak tego pozwolenia, zgodnie z art. 48, skutkuje koniecznością nakazania rozbiórki.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.Z. zarzuciła, że decyzja narusza przepis art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym nie można nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy nie zbadały, czy od zakończenia budowy upłynęło 5 lat zakładając /nie wiadomo na jakiej podstawie/, że budowa została zakończona po [...] listopada 1996 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, domagając się oddalenia skargi, podał, że w toku postępowania bezspornie ustalono, iż rozpoczęcie budowy ustępu nastąpiło w 1998 r. Wobec tego nie ma zastosowania przepis art. 49 Prawa budowlanego.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw: z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Rację mają organy administracji, iż, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., budowa przedmiotowego, szczegółowo opisanego obiektu, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Tego poglądu zresztą skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania administracyjnego i w skardze, uczyniła to dopiero na rozprawie sądowej. Przedstawioną jednak przez pełnomocnika skarżącej argumentację nie sposób uznać za słuszną. To, że ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiekty szczegółowo opisane w art. 29 ust. 1 pkt 1a, które rzeczywiście mogą być większe od obiektu wzniesionego przez skarżącą, nie oznacza sprzeczności zaskarżonej decyzji z w/w przepisem. W Prawie budowlanym przewidziano generalną zasadę, iż budowa obiektu winna być poprzedzona pozwoleniem na budowę, a od tej zasady dopiero wprowadzono enumeratywnie wymieniane wyjątki.
Wśród niech nie ma obiektu odpowiadającego przedmiotowemu. Umknęło też pełnomocnikowi skarżącej, iż - stosownie do przepisu art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego - budowa większości obiektów "zwolnionych" od pozwolenia /w tym z art. 29 ust. 1 pkt1a/ wymaga uprzedniego zgłoszenia. Z brakiem zaś wymaganego zgłoszenia ustawodawca związał taki sam skutek jak z brakiem pozwolenia. Nie może być więc wątpliwości co do tego, że skarżąca obiekt wzniosła samowolnie. Już jednak dalsze kwestie, wbrew wypowiedzi zawartej w odpowiedzi na skargę, nie są jasne, a tym bardziej "bezsporne".
W istocie data wzniesienia obiektu w ogóle nie została przez organy ustalona. Organ I instancji co do tego faktu podał jedynie treść oświadczeń stron i, mimo ewidentnej pomiędzy nimi sprzeczności, nie dokonał żadnej ich oceny, ani nawet nie wskazał, które z nich przyjmuje za miarodajne. Organ odwoławczy uczynił jeszcze mniej, bo ograniczył się do przytoczenia oświadczenia tylko K.Z., nie formułując zresztą, w związku z jego treścią, żadnych wniosków.
Materiał sprawy, co do daty wzniesienia obiektu, dostarcza rozbieżnych informacji. B.R. w piśmie, które spowodowało wszczęcie postępowania podała rok budowy 1999 r., w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 17 października 2001 r. - rok 1998. Podczas tych samych oględzin K.Z. podała datę budowy- jesień 1996 r. Tak więc z materiału tego wcale nie wynika wprost, iżby obiekt był wzniesiony w 1998 r. Materiał ten nie upoważniał w najmniejszym stopniu do sformułowania kategorycznych wniosków odpowiedzi na skargę, w dodatku - co do daty budowy - sprzecznych z treścią uzasadnienia decyzji organu II instancji.
Wobec treści art. 49 Prawa budowlanego ustalenie rzeczywistej daty budowy obiektu ma istotne znaczenie. Decyzja organu I instancji zapadła w dniu [...] listopada 2001 r., słusznie więc podnosi skarżąca, że u podstaw rozstrzygnięcia legło niczym nieuzasadnione założenie, że budowa została zakończona po [...] listopada 1996 r. Tylko bowiem przy takim założeniu możliwe było wydanie nakazu rozbiórki z pominięciem trybu przewidzianego dla obiektów wybudowanych przed ponad 5 laty.
Stosownie do przepisów art. 7 i art. 77 kpa wyjaśnienie opisanej kwestii było obowiązkiem organów. Uchybienie w/w przepisom postępowania w sposób oczywisty mogło mieć związek z treścią rozstrzygnięcia.
Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w związku z art. 135 i na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku.