Uzasadnienie
II SA/Kr 267/11
Postanowieniem z dnia 15 października 2012 r. WSA w Krakowie w osobie Sędziego NSA Joanny Tuszyńskiej oddalił wniosek A.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zażalenie skarżącej na to postanowienie zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r.
W dniu 21 stycznia 2013 r. A.W. reprezentowana przez swoja matkę M.W., ponownie wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej adwokata. W tym samym piśmie zawarła wniosek o wyłączenie Sędzi Joanny Tuszyńskiej stwierdzając, że w jej działaniu dopatruje się złośliwości. Zaznaczając, że jest osoba bezrobotną, korzysta z prawa pomocy w sprawach cywilnych i innych sprawach sądowoadministracyjnych, skarżąca stwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie pozbawiana jest dostępu do sądu i prawa obrony swoich praw.
Sędzia NSA Joanna Tuszyńska złożyła oświadczenie o braku pomiędzy nią a skarżącą i jej pełnomocnikiem jakichkolwiek relacji mogących wywołać wątpliwości co do jej bezstronności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Podstawy wyłączenia Sędziego regulują przepisy art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa). Zgodnie z art. 18 § 1 Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Przytoczone we wniosku argumenty, mające uzasadniać wyłączenie Sędziego nie odpowiadają przesłankom wyłączenia wymienionym w art. 18 § 1. Strona powołuje się na inne niż wymienione tam przyczyny na okoliczności, które w jej ocenie mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w rozpoznawanej sprawie, to jest na przesłanki wskazane w art. 19 ppsa, zgodnie z którym "niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie".
Przepis art. 19 ppsa ma zapewnić konstytucyjne prawo strony do rozpoznania jej sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd i wyeliminowaniu sytuacji, które mogłyby prowadzić do powstania u obiektywnego zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przez okoliczności, o których mowa w art. 19 ppsa rozumieć należy zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy. Przez stosunki osobiste należy rozumieć relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej (zarówno pozytywnej jaki i negatywnej), a także gospodarczej.
Jak wynika z oświadczenia Sędziego relacje takie nie zachodzą, a w sprawie brak jest jakichkolwiek okoliczności mogących powodować ocenę odmienną.
Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. Nie mogą one zatem wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie okoliczności, wskazanych w art. 19 ppsa. Nie ma żadnych podstaw przekonanie, że wydanie negatywnego orzeczenia w sprawie przyznania prawa pomocy jest tożsame z negatywnym nastawieniem Sędziego do osoby wnioskującej o przyznanie tej pomocy. Instytucja wyłączenia sędziego nie ma służyć umożliwieniu stronie dobierania składu według jej subiektywnego odczucia. Usuwaniu ewentualnych wadliwości orzeczeń służą przewidziane prawem środki zaskarżenia. Z takiego zresztą środka skarżąca, choć bezskutecznie, ale skorzystała.
Z tych względów, na podstawie art. 22 § 1 i 2 ppsa wniosek A.W. należało oddalić.