Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. W. reprezentowanej przez pełnomocnika M. W. - matkę, o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 5 maja 2014 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 1 grudnia 2011 r.
We wniosku tym pełnomocnik skarżącej oświadczyła, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód stanowi wynagrodzenie za pracę wykonywaną na terenie [...], wypłacane w dolarach [...], w systemie 2 tygodniowym.
W skład majątku skarżącej wchodzi dom oraz działka o pow. 45 arów.
Na uzasadnienie wniosku pełnomocnik skarżącej podała, iż skarżąca jest osobą samotną. Prze długi okres czasu niepracującą. Pozostawała na utrzymaniu osób obcych. Obecnie przebywa w [...]. Posiada wizę i pozwolenie na pracę ważne do 30 maja 2014 r. Zdobywa doświadczenie zawodowe. W Polsce ukończyła Wydział Stosunków Międzynarodowych na [...].
W ocenie referendarza informacje przedstawione przez pełnomocnika skarżącej we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 18 marca 2014 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji:
- - wyjaśnienia w jakim charakterze skarżąca została zatrudniona w [...];
- - przedstawienie wykazów wszystkich rachunków bakowych należących do skarżącej, ich historii za ostatnie trzy miesiące wraz z aktualnym saldem – w bankach polskich i zagranicznych;
- - przedłożenie tłumaczenia na język polski dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie osiąganego przez skarżącą dochodu.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 5 maja 2014 r. oświadczyła, iż wnosi o podanie podstawy prawnej wymagania przez sąd podania informacji na jakim stanowisku jest zatrudniona skarżąca, a w ramach pomocy prawnej z uwagi na fakt wykazania, w opinii pełnomocnika braku środków do niezbędnego utrzymania, wnosi o przyznanie bezzwrotnej zaliczki na tłumacza.
Do pisma pełnomocnik dołączyła zaświadczenie [...] o rachunku bankowym skarżącej A. W., zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o braku zgłoszenia w latach 2011- 2013 dochodów do opodatkowania, zaświadczenie Prezydenta Miasta potwierdzające, że skarżąca nie figuruje w ewidencji podatników podatku od nieruchomości i podatku rolnego oraz zaświadczenie z Wydziału Ewidencji Pojazdów UM stwierdzające, że skarżąca nie figuruje jako właściciel lub współwłaściciel pojazdów mechanicznych.
W tym samym piśmie z dnia 5 maja 2014 r, pełnomocnik skarżącej zażądała wyjaśnienia dlaczego każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpatrywany przez orzekającego w przedmiotowej sprawie jest dla niego niezrozumiały i wymaga składania dodatkowych wyjaśnień, co powoduje zbędną i niczym nie uzasadnioną przewlekłość postępowania. Dodatkowo pełnomocnik zażądała przesłania kserokopii dyplomu ukończenia studiów przez orzekającego w sprawie, w tym również znajomości języków obcych, z uwagi na fakt, iż język angielski jest obowiązujący w naszym kraju i jego podstawową znajomością powinna wykazać się osoba pracująca w sądzie. Zdaniem pełnomocnika jeśli orzekający nie posiada znajomości języka angielskiego to może sobie zrobić tłumaczenie na własny koszt, gdyż pobiera on co miesiąc wynagrodzenie. Pełnomocnik zwrócił się też z sugestia przeprowadzenia badan psychologicznych orzekającego w sprawie wykazujących zdolność pracy na stanowisku Referendarza Sądowego.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje:
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania.
Użyte w powołanym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego przyznanie. Z treści art. 252 § 2 p.p.s.a. wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się według ustalonego wzoru. Formularz sporządzony jest w języku polskim. W § 1 art. 252 p.p.s.a wskazano jakie dokumenty powinny być dołączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokumenty te powinny być również sporządzone w języku polskim, a w przypadku dokumentów w języku obcym przetłumaczone na język polski, który jest językiem urzędowym przed polskimi sądami także administracyjnymi, a wynika to z treści art. 5 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98.poz. 1070 ze zm) w związku z art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm) i art. 49 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Wymóg posługiwania się przed polskimi sądami dokumentami przetłumaczonymi na język polski znajduje również potwierdzenie w przepisach art. 27 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt 1 i art. 5 ust 2 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm), które to przepisy stanowią, że na terenie Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa jest język polski oraz, że oświadczenia składane tym organom(m in. sądom) muszą być dokonywane w języku polskim.
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej mimo precyzyjnego wezwania nie przedłożyła przetłumaczonych dokumentów na język polski. Obwiązek ten przerzuciła na orzekającego w sprawie, twierdząc równocześnie, iż język angielki jest na terenie Polski językiem obowiązującym. Pełnomocnik zakwestionowała też prawo sądu do uzyskania informacji na temat charakteru zatrudnienia skarżącej.
W tym miejscu należy zwrócić też uwagę na fakt, iż do pisma uzupełniającego pełnomocnika dołączyła zaświadczeniu z [...], z dnia 18 kwietnia 2014 r. o posiadaniu przez A. W. rachunku w tym banku, otwartym w dniu 24 stycznia 2008 r. i prowadzonym nadal. Jak wynika z przedłożonego zaświadczenia skarżąca aktywnie korzystała z posiadanego rachunku wpłacając i wypłacając środki pieniężne. W niektórych miesiącach można mówić o obrocie znacznymi kwotami pieniężnym - luty 2012 - 70.182,72 zł, maj 2012 r- 20.142,73, lipiec 2012 r. -7.155,90, sierpień 2012 r. - 15.342,52, wrzesień 2012 r.- 41. 974,37 zł.
Analizując akta tylko i wyłącznie niniejszego postępowania orzekający stwierdza, że pełnomocnik skarżącej mimo, iż składała oświadczenia pod groźbą odpowiedzialności karnej określonej w art. 233 §1 KK, mijała się z prawda twierdząc konsekwentnie, iż A. W. nie posiada żadnego rachunku bankowego, świadomie wprowadzając orzekających w błąd co do sytuacji finansowej skarżącej. W czasie kiedy skarżąca ubiegała się o przyznanie prawa pomocy jak wynika w przedłożonego wyciągu bankowego dysponowała znacznymi kwotami pieniężnymi (oświadczenia pełnomocnik skarżącej z dnia 25 czerwca 2012 r., 23 kwietnia 2013 r.).
Co do podnoszonych przez pełnomocnika skarżącej kwestii dotyczących bezpośrednio osoby orzekającego w niniejszym postepowania, postanawia on nie odnosić się do nich, gdyż nie mają one bezpośredniego związku z postępowaniem o przyznanie prawa pomocy. Stanowią tylko subiektywną ocenę wyrażoną przez pełnomocnika skarżącej co do podjętych przez orzekającego czynności, zgodnych zresztą z obowiązującymi przepisami prawa.
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik mimo precyzyjnego wezwania nie przedłożyła przetłumaczonych dokumentna język polski a powołanych na uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji niewykonania tego wezwania pełnomocnik nie wykazała przy pomocy dokumentów w języku polskim, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, w tym ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Tym bardziej, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).