Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 11 kwietnia 2017 r., w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 26 października 2016 r.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 2.100 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 2.100 zł.
Skarżąca nie deklaruje żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości. Na uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż nie jest w stanie uiścić bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny wpisu sądowego. Jest to spowodowane złą sytuacją finansową. W chwili obecnej skarżąca samotnie wychowuje dwoje dzieci. W listopadzie 2016 r. jej małżeństwo z M. K. zostało rozwiązane przez rozwód. Jak oświadczyła ojciec dzieci M. K., nie dokonuje wpłat zasądzonych przez sąd alimentów na małoletnie dzieci w kwocie po 1.000 zł na każde z dzieci.
Miesięczne koszty i stałe wydatki określiła na kwotę 500 zł.
W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącą we wnioskach o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 31 marca 2017 r., skarżąca została wezwana do ich uzupełnienia.
Do pisma z dnia 11 kwietnia 2017 r. skarżąca dołączyła plik kserokopii dokumentów, o przedłożenie których została wezwana:
- - zeznania podatkowe za rok 2016, zaświadczenie z dnia 10 listopada 2016 r. fakturę VAT za zużycie wody- 88,56 zł, fakturę VAT z dnia 27 lutego 2017 r. za energię elektryczną za okres od sierpnia 2016 r. do lutego 2017 r. – 648,01 oraz prognoza za kwiecień 2017 r. – 108,35 zł, rachunek za usługi telekomunikacyjne w [...] - 40,64 zł, faktura VAT z kwietnia 2017 r. za dostawę gazu – 299,88 zł.
Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zatem wniosek skarżącej należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez wywoływania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85).
Z analizy przedstawionych we wniosku informacji oraz dokumentów wynika, iż miesięczny dochód, z którego utrzymują się skarżąca wynosi 2.100 zł. Składa się na niego wynagrodzenie za pracę.. Dodatkowo wyjaśniła, iż nie otrzymuje od ojca małoletnich dzieci alimentów.
Wezwana do uzupełnienia wniosku przedkłada część dokumentów, do przedłożenia których została zobowiązana wezwaniem z dnia 31 marca 2017 r. Nie przedkłada i w żaden sposób nie wyjaśnia przyczyn tego braku – wyciągu z konta bankowego za ostatnie trzy miesiące, z aktualnym saldem, nie oświadcza czy korzysta z programu "500" +, nie wyjaśnia też dlaczego nie podjęła żadnych kroków prawnych celem wyegzekwowania zaległych alimentów na małoletnie dzieci, co jest jej obowiązkiem jako opiekun prawnego – jeżeli taka zwłoka istotnie ma miejsce aktualnie. Jak zauważył orzekający przedłożony formularz o zwolnieni e od kosztów sądowych jest niekompletny.
Skarżący wykreśla w nim rubrykę 7.1, sugerując, iż nie jest właścicielem ani współwłaścicielem żadnej nieruchomości. Tymczasem z urzędu orzekającemu wiadomo jest, iż jest ona właścicielem ½ części domu jednorodzinnego – oświadczenie byłego męża skarżącej – M. K. złożone w sprawie własnej, toczącej przed tut. sądem do sygn. akt I SA/ Kr 392/12 oraz nieruchomości gruntowej, o której nie wspomina, a której właścicielem pozostaje nadal.
Reasumując, zdaniem orzekającego skarżąca nie wykazała skutecznie, iż znajduje się w sytuacji uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mimo precyzyjnego wezwania nie przedstawiła wszystkich żądanych dokumentów a także informacji co do jej aktualnej sytuacji majątkowej, pomijając te istotne dla rozstrzygnięcia. Taka postawa skarżącej uniemożliwiła rzetelną ocenę jej sytuacji finansowej.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).