Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Stowarzyszenie A o ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 stycznia 2018 r.
We wniosku wskazano, iż Stowarzyszenie uzyskuje tylko przychody statutowe ze składek członkowskich, a w 2017 roku przychody te wyniosły łącznie – [...] zł. Wszyscy członkowie Stowarzyszenia pracują społecznie. Stowarzyszenie nie zatrudnia żadnych pracowników. Nie posiada majątku ani siedziby. Działa pod adresem jednego z członków Stowarzyszenia. Stowarzyszenie wykonuje nieodpłatnie projekty z zakresu kultury, są one finansowane z dotacji i na zamówienie Rady Miasta K. oraz innych instytucji związanych z kulturą i oświatą.
Ze składek członkowskich pokrywane są koszty zakupu artykułów biurowych, kawy, herbaty, cukru i opłat sądowych. Wszystkie nadwyżki na koniec roku przeznaczane są na nieodpłatną działalność statutową. Skarga kasacyjna musi być sporządzona przez kwalifikowanego pełnomocnika, stąd wniosek, gdyż ustanowienie pełnomocnika z wyboru przekracza możliwości finansowe strony skarżącej.
Stowarzyszenie uzyskało zysk za ostatni rok obrotowy w wysokości [...] zł. Stowarzyszenia posiada rachunek bankowy w [...] S.A. Na rachunku zgromadzona jest kwota [...]zł. W kasie Stowarzyszenie stan środków na dzień 9 maja 2018 r. wynosi [...] zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy, w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżące Stowarzyszeni wystąpiło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowieni adwokata z urzędu.
W ocenie orzekającego Stowarzyszenie A nie wykazało, iż spełnia przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..
Stowarzyszenie A, jak wynika z akt sprawy jest organizacją wpisaną do K. Rejestru Sądowego. Zgodnie z treścią art. 33 z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, stowarzyszenie rejestrowe uzyskuje środki pieniężne na swoja działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz ofiarności publicznej. Stowarzyszenia może prowadzić działalność gospodarczą. Dochód z prowadzonej działalności służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony na podział między jego członków(art. 34 ustawy).
Stowarzyszenia może otrzymywać dotacje według zasad określonych w odrębnych przepisach (art. 35 ustawy).
Jak wynika z oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej. Opiera się na pracy społecznej członków, utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich. W takiej sytuacji Stowarzyszenie powinno zadbać, aby składki wpływały regularnie oraz w takiej wysokości, która zapewni prawidłowe jego funkcjonowanie, umożliwiające podejmowanie działań zgodnych ze statutem
Przerzucenie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo, np. zwolnienie od kosztów sądowych rodzi bowiem ten skutek, że faktycznie działalność Stowarzyszenia staje się finansowania ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że Stowarzyszenie prowadzi działalność w oparciu o własny majątek. Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m in. w Stowarzyszenia, jednakże nie gwarantuje wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II OZ [...] niepubl.).
Na koncie Stowarzyszenia zostały zgromadzone środki pieniężne, ale nie zostało wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości na jaki cel zostały one przeznaczone, i z jakiego powodu nie można przeznaczyć ich na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika. W takiej sytuacji orzekający uznał, iż Stowarzyszenie posiada niezbędne środki potrzebne do prowadzenia postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 [pic] 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).