Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. nałożył na K.R., właściciela budynku inwentarskiego w T. gm. G. położonego na działce nr 1, obowiązek przeprowadzenia i dostarczenia do dnia 25 sierpnia 2006 r. ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych budowy budynku inwentarskiego. Jako podstawę prawną podano m.in. art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.).
W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że kontrola wykazała, że budynek pełni funkcję inwentarską. Obiekt jest parterowy, częściowo podpiwniczony z poddaszem użytkowym. Ściany budynku wykonano jako murowane z pustaków żużlobetonowych, strop budynku żelbetowy. Obiekt posiada dach o konstrukcji drewnianej i spadku połaci dachowych w kierunku północ-południe. Pokrycie połaci dachu wykonano z płyt falistych azbestowo-cementowych, płyty posiadają na całej swej powierzchni przebarwienia. Stan techniczny płyt falistych azbestowo-cementowych, stanowiących pokrycie dachu, jest nieodpowiedni. Ustalono, że budynek wybudowano w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 1981 r.
Porównując ustalenia kontroli w odniesieniu do dokumentacji projektowej budynku stwierdza się, że obiekt wybudowano niezgodnie z dokumentacją projektową. W szczególności zmieniono rozwiązania konstrukcyjne dachu. Wykonano dach dwuspadowy o spadku w kierunku własnej posesji i nieruchomości sąsiada - projekt przewidywał dach jednospadowy ze spadkiem w kierunku własnej posesji. Równocześnie zmieniono wygląd elewacji południowej budynku zmieniono układ otworów drzwiowych i okiennych budynku. Zmiana układu połaci dachu na dach dwuspadowy ze spadkiem na nieruchomość sąsiada, stanowi w tym przypadku nie tylko odstępstwo w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych dachu, ale przede wszystkim, z uwagi na usytuowanie budynku, narusza warunki techniczne okresu budowy. Wobec powyższego należy uznać, za nieprawdziwe wnioski dokonujących oględziny w dniu [...] 1988 r. podające o wykonaniu budynku zgodnie z pozwoleniem na budowę.
Wobec powyższego słuszne są uzasadnione wątpliwości tutejszego organu, co do jakości wykonanych robót budowlanych, a tym samym stanu technicznego całego budynku inwentarskiego. Żądana ekspertyza techniczna winna wskazać zakres dokonanych odstępstw od przepisów wykonawczych okresu budowy. W części dokonanych odstępstw od powołanych przepisów okresu budowy oraz innych nieprawidłowości, żądane opracowanie winno wskazać jakie roboty należy wykonać aby usunąć nieodpowiedni stan techniczny.wykonanych robót budowlanych budowy obiektu, doprowadzając obiekt w zakresie dokonanych odstępstw do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami wykonawczymi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie K. R. napisał, że zarówno zezwolenie na budowę jak i okres, w którym wybudowano budynek obejmuje okres będący pod rządami starego prawa budowlanego, które powinno mieć zastosowanie, jako "względniejsze". Od zakończenia budowy budynku mija już prawie 20 lat, a zatem można mówić o przedawnieniu w stosunku do podejmowanych obecnie prób jego wzruszenia. Zgodnie z protokołem oględzin z dnia [...] 1988 r. budynek jest wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę.
K. R. napisał też, że nie można opierać postanowienia i to tak poważnego w skutkach dla strony na domniemaniu niekompetencji kierownika budowy, tym bardziej przy wskazywanych potwierdzeniach, co do zgodności wybudowanego budynku z zezwoleniem na budowę. Nawet przy przyjęciu pewnych nieprawidłowości, co do położenia dachu czy substancji, z której został wykonany to wskazać należy, że w latach 80-tych używanie azbestu było regułą i nikt z tego tytułu nie nakazywał jego zamiany na inny rodzaj pokrycia dachowego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. utrzymał w mocy obowiązek nałożony na K.R., wyznaczając nowy termin jego wykonania na dzień [...] marca 2009 r. W podstawie prawnej powołano tylko przepisy kompetencyjne i procesowe.
W uzasadnieniu tego postanowienia przepisano niemal dosłownie uzasadnienie organu l instancji i dodano tylko, że "organ odwoławczy po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego (...) stwierdził, że organ l instancji uczynił zadość przepisom (...). W ocenie organu odwoławczego organ l instancji wydał skarżone postanowienie prawidłowo". Uzasadnienie nie ustosunkowuje się do treści wniesionego zażalenia.
W dniu 19 stycznia 2009 r. K. R. skierował na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Napisał w niej, że podtrzymuje swoje argumenty z wniesionego wcześniej zażalenia i zarzuca, że nie zostały one w należyty sposób uwzględnione ani zakwestionowane przez organ II instancji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu l instancji, organ ten stwierdził, że budynek inwentarski w T. został wybudowany niezgodnie z dokumentacją projektową i niezgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] 1981 r. Tego rodzaju wniosek nie koresponduje z reakcją organu, który zamiast dążyć do rozstrzygnięcia przewidzianego w przepisach prawa budowlanego dla sytuacji, w której wykonanie obiektu budowlanego jest niezgodne z pozwoleniem (w tym dążyć do ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994 r., czy też z 1974 r.), zastosował art. 81 c ust. 2 cyt. ustawy z 1994 r., dotyczący jakości robót budowlanych lub ich stanu technicznego. Stwierdzenie wykonania budowy niezgodnie z pozwoleniem nie jest tożsame z wątpliwościami w kwestii jakości wykonanych robót budowlanych. Uzasadnienie decyzji l instancji jest zatem wewnętrznie sprzeczne i w rezultacie w żaden sposób nie tłumaczy wydanego rozstrzygnięcia.
Wskazuje to jednocześnie na fakt, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego a jego braki pokrył treścią art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego, nazywając je "uzasadnionymi wątpliwościami". Wskazane tu okoliczności prowadzą do wniosku, że decyzja l instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zastosowana podstawa prawna nie jest adekwatna do podanego stanu faktycznego a wybór ustawy z 1994 r. zamiast regulacji z roku 1974 jest wysoce wątpliwy.
Sąd stwierdził również zasadnicze wady decyzji organu II instancji, l tu można mówić o rażącym naruszeniu prawa. W szczególności organ II instancji nie pamiętał o tym, że w polskim systemie postępowania administracyjnego kompetencja organu odwoławczego ma charakter merytoryczny (art. 138 § 1 K.p.a.), a nie tylko kontrolny. Organ ten ma obowiązek prowadzenia postępowania "w sprawie" a nie może poprzestać jedynie na badaniu decyzji zaskarżonej. Z tych powodów powinien również powołać w swojej decyzji przepisy prawa materialnego, a nie tylko przepisy kompetencyjne i procesowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego tego wszystkiego nie uczynił, a co jest najbardziej rażące -uzasadnienie jego decyzji jest kopią uzasadnienia organu I instancji z dodatkiem stwierdzenia, że decyzja ta jest prawidłowa. Gdy doda się do tego, że organ II instancji wydał swoje orzeczenie niemal po 3 latach od wniesienia odwołania, całość jego działania wymaga zdecydowanej krytyki i jest szczególnie rażąca.
Z podanych tu przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu l instancji obarczone są wadą rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Dlatego Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 tejże ustawy.