Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G.K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 stycznia 2016 r.
We wniosku wnioskodawca oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – M.R.-K. oraz dziećmi M. i H. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 14.382 zł i składa się na niego wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy w wysokości ok. [...] zł, wynagrodzenie za pracę żony w wysokości ok. [...] zł dochód z umów najmu w wysokości [...] zł oraz świadczenie 500 plus.
W skład posiadanego przez wnioskodawcę majątku wchodzi współwłasność w ½ części udziału domu o pow. 72 m2, współwłasność w ½ części udziału mieszkań o pow. 35,08 m2 oraz 128,9 m2 oraz własność mieszkania o pow. 102,22 m2, samochód osobowy marki Toyota [...]
Według oświadczenia wnioskodawca dysponuje oszczędnościami w kwocie 167.839,51 zł.
Wnioskodawca wyjaśnił także, iż jego żona jest właścicielką mieszkania o pow. ok.49 m2 i ½ części udziału działki opow. 25 arów.
Na uzasadnienie wniosku wnioskodawca podał, iż sprawa jest skomplikowana, wymaga rozpoznania i napisania skargi kasacyjnej przez doświadczonego prawnika. Wskazał on również, iż nie stać go na ustanowienie pełnomocnika z wyboru z uwagi na – znaczne koszty utrzymania siebie i rodziny wynikające ze stałych kosztów miesięcznego utrzymania mieszkań, kosztów zaciągniętych kredytów oraz kosztów wyżywienia, zakupu lekarstw.
Wnioskodawca we wniosku określił również wysokość miesięcznych stałych zobowiązań i wydatków – spłata kredytu zaciągniętego we frankach szwajcarskich- rata [...] zł, pożyczka 2 z [...]- 1.000 zł, koszty utrzymania mieszkania – 966,75 zł, koszty wyżywienia – ok. 2.686 zł, ubezpieczenia samochodu – 90n zł miesięcznie, telefon, telefony komórkowe, internet- 200 zł – daje to łączną kwotę 6.802,71 zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku (jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu).
Zdaniem orzekającego wnioskodawca nie wykazał należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu z tytułu pobieranego wynagrodzenie za pracę- podobnie jak jego żona, z która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, majątek znacznej wartości. Nie jest on zatem osobą uboga, pozbawiona środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy.
Ponadto posiada ona oszczędności w wysokości 167.839,51 zł, które - bez względu na cel przeznaczenia - w sytuacji, gdy bieżące zasoby pieniężne okazałyby się niewystarczające na pokrycie kosztów czy ustanowienie pełnomocnika z wyboru jest zobowiązany w odpowiedniej części przeznaczyć na ten cel.
Gdyby przyjąć, że wnioskodawca w jego sytuacji materialnej nie może ponieść kosztów sądowych to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych.
Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach: z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego i kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz.270).