Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga Wojewody Małopolskiego na uchwałę nr XXXIV/279/2021 Rady Gminy Bukowina Tatrzańska z dnia 17 sierpnia 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w miejscowości Rzepiska – MPZP RZEPISKA -1.
W uzasadnieniu skarżący wskazuje, że przedłożone dokumenty planistyczne oceniono w zakresie spełnienia wymogów przepisów prawa dotyczących: kompletności i zawartości dokumentacji prac planistycznych, prawidłowości wykonania czynności procedury sporządzania planu miejscowego, wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Strona Skarżąca wskazuje, iż w ramach procedury nadzorczej wystąpiła do Gminy z uwagami dotyczącymi uchybień w zakresie sporządzenia przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w miejscowości Rzepiska - MPZP RZEPISKA - 1. Jednocześnie zwrócono się do Rady Gminy o wskazanie, jakie czynności w tej sprawie zamierza Gmina podjąć, celem doprowadzenia do zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym zaistniałej sytuacji w związku z podjęciem przedmiotowej uchwały. Od informacji tych Skarżący uzależnił swoje dalsze ewentualne czynności nadzorcze w tej sprawie. Skarżący wskazuje, iż Rada Gminy nie dokonała w całości procedury naprawczej stwierdzonych przez Skarżącego uchybień kwestionowanej uchwały.
Skarżący wskazuje, iż Rada Gminy w § 3 ust. 5 pkt 5 lit. c przedmiotowej uchwały wprowadziła zapis dotyczący zakazu grodzenia działek zlokalizowanych w obrębie terenu rolniczego z dopuszczeniem lokalizacji budowli sportowych oznaczonego symbolem l.R/US, czym przekroczyła swoje kompetencje i naruszyła art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 37 a ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący podnosi, iż w dniu 11 września 2015 r. weszła wżycie ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu, która uchyliła zapis art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego można było określać między innymi zasady i warunki sytuowania ogrodzeń.
Zamiarem ustawodawcy było wyeliminowanie materii objętej uchwałą wydawaną na podstawie nowej normy kompetencyjnej zawartej w art. 37a u.p.z.p z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie rada co do zasady nie utraciła kompetencji do określania zasad i warunków sytuowania ogrodzeń, jednakże według nowej regulacji, winna to uczynić w odrębnej niż plan miejscowy uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2019r., sygn. akt II SA/Wr 848/18).
Uchwała w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w miejscowości Rzepiska - MPZP RZEPISKA - 1 została podjęta w dniu 28 grudnia 2016 r. w związku z czym stan prawny obowiązujący w dacie podjęcia przedmiotowego planu przewidywał, że zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych i rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą one być wykonane, winny być przedmiotem uchwały o której mowa w art. 37a ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a nie uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący podnosi, iż Rada Gminy Bukowina Tatrzańska powyższego nie wypełniła a w § 3 ust. 5 pkt 5 lit. c przedmiotowej uchwały wprowadziła zapis dotyczący zakazu grodzenia działek zlokalizowanych w obrębie terenu rolniczego z dopuszczeniem lokalizacji budowli sportowych oznaczonego symbolem l.R/US, czym przekroczyła swoje kompetencje i naruszyła art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz normy art. 37 a ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uwzględnienie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie poddając kontroli sądowej uchwałę nr XXXIV/279/2021 Rady Gminy Bukowina Tatrzańska z dnia 17 sierpnia 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w miejscowości Rzepiska –MPZP RZEPISKA -1 zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Sąd dokonuje zatem kontroli legalności aktów prawa miejscowego pod względem ich zgodności z prawem, jak i zachowania przez organy planistyczne przepisów postępowania. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc zawartością aktu planistycznego (częścią tekstową, graficzną i załącznikami), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Natomiast tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia studium, czy też planu miejscowego począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium lub planu, a skończywszy na uchwaleniu studium lub planu (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1037/17). Formalny tok sporządzania i uchwalania zaskarżonej uchwały był prawidłowy i nie był kwestionowany przez Skarżącą.
W wyniku rozpoznania przedmiotowej skargi tut. Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Skarżony § 3 ust. 5 pkt 5 lit. c uchwały nr XXXIV/279/2021 Rady Gminy Bukowina Tatrzańska z dnia 17 sierpnia 2021 r. stanowi:
Wyznacza się teren oznaczony na rysunku planu symbolem 1.R/US, w obrębie którego obowiązują następujące ustalenia:
- 5) Ustala się następujące zasady zagospodarowania terenu:
- c) obowiązuje zakaz grodzenia oraz zalesiania działek zlokalizowanych w obrębie terenu.
W związku ze zmianą z dniem 11 września 2015 r. na mocy ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu uchylono art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego można było określać miedzy innymi zasady i warunki sytuowania ogrodzeń. Zgodnie z nowym art. 37a u.p.z.p rada gminy nie traci wprawdzie kompetencji do określania zasad i warunków sytuowania ogrodzeń, jednakże według nowej regulacji powinna to czynić w odrębnej niż plan miejscowy uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2019 r. sygn. II SA/Wr 848/18, wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r. II OSK 1046/19).
Poza sporem pozostaje, że uchwała w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w miejscowości Rzepiska - MPZP RZEPISKA - 1 została podjęta w dniu 28 grudnia 2016 r., zatem zastosowanie znajduje art. 37a u.p.z.p.
Zatem bezsprzecznie aktualnie brak jest podstaw do tego, by w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określać zasady i warunki sytuowania ogrodzeń. Kwestie te mogą być natomiast uregulowane w odrębnej uchwale, o której stanowi art. 37a ust. 1 u.p.z.p.: "rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane". Uchwała ta jest zgodnie z art. 37a ust. 4 u.p.z.p. odrębnym od planu miejscowego aktem prawa miejscowego, dotyczącym całego obszaru gminy, z wyłączeniem terenów zamkniętych ustalonych przez inne organy niż ministra właściwego do spraw transportu (ust. 5).
Zauważyć warto, że art. 37a został dodany do u.p.z.p. przez art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. - o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu z dniem 11 września 2015 r. W art. 12 określono reguły przejściowe obowiązujące w odniesieniu do miejscowych planów, w których, do czasu wejścia w życie ustawy krajobrazowej, możliwe było zamieszczanie ustaleń odnoszących się do sytuowania ogrodzeń, tj.: po pierwsze, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy zachowują moc (ust. 1), po drugie, regulacje miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy i przyjętych na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu dotychczasowym, obowiązują do dnia wejścia w życie uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p., tj. uchwały krajobrazowej (ust. 2), po trzecie, do projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu, nieuchwalonych przez radę gminy do dnia wejścia w życie ustawy (11 września 2015 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 12 ust. 3).
Wobec tego w przypadku wszczęcia procedury planistycznej po wejściu w życie ustawy krajobrazowej, kwestie objęte zakresem art. 37a ust. 1 u.p.z.p., tj. zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych, w tym wysokość obiektów małej architektury, podlegają regulacji w uchwale podjętej podstawie art. 37a ust. 1 u.p.z.p., nie zaś w miejscowym planie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 lutego 2021 r., II SA/Kr 1432/20 oraz powołane tam orzeczenia). Skoro zatem procedura planistyczna zmiany miejscowego planu została wszczęta uchwałą z 28 grudnia 2016 r., w uchwale nie mogły znaleźć się ustalenia dotyczące sytuowania ogrodzeń
Z powyższych względów Sąd uwzględnił skargę i orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., bowiem organ planistyczny naruszył zasady sporządzania planu, do których odwołuje się art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.