Uzasadnienie
U Z A S A N I E N I E [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], rozpatrując odwołanie J. B., decyzją z dnia 27 listopada 2000r [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] 2000r znak [...], którą uchylono w części dotyczącej działek ewidencyjnych Nr [...] i [...] położonych w [...], decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] 1966 roku i orzeczono o ustaleniu nowej klasyfikacji gleboznawczej dla tych działek. Decyzję oparto na przepisach art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. art. 7 "b" ust 2 i 20 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U Nr 30, poz. 163 z późn.zm.), oraz §1 i §8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956r w s prawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 z poźn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przyjęto następujące ustalenia faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.
Decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia 11 lutego 1966r m.in. ustalono kontury klasyfikacyjne dla położonych w [...] działek [...] (na Ł III) i [...] (na R IIIa), stanowiących współwłasność po połowie J. B. i C. B..
Burmistrz Gminy [...] z powołaniem na porozumienie zawarte ze Starostą w sprawie przekazania niektórych zadań z zakresu właściwości powiatu, decyzją z dnia [...] 2000r, uchylił powyższą decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w części klasyfikacji działek [...] i [...] i ustalił nową klasyfikację gleboznawczą, przez wprowadzenie dla działki ewid. [...] konturu klasyfikacyjnego Ps IV i Ps VI, w miejsce Ł III, a dla działki Nr [...] konturu klasyfikacyjnego B/Ps III i Ps IV w miejsce R III a. Za podstawę faktyczną decyzji przyjęto oparte na protokole z gleboznawczej klasyfikacji gruntów z dnia [...].2000r, wizji terenowej i przeprowadzonych odkrywkach glebowych ustalenie, że stan dotychczasowy (R III a i Ł III) uległ pogorszeniu w następstwie inwestycji spółki "[...]" dokonanej na sąsiedniej działce, której skutkiem było systematyczne zalewanie wodą z sąsiedniej działki i przebiegającego przy granicy rowu.
Ustalił Organ, że mimo zrekultywowania części gruntu przez nawiezienie warstwy ziemi i poprawę wartości bonitacyjnej gleby, stan gleby uzasadnia oznaczenie jej aktualnej wartości bonitacyjnej według klas wskazanych w decyzji.
W odwołaniu od tej decyzji J. B. podnosił, że decyzja narusza art. 104 kpa, gdyż nie rozstrzyga sprawy z jego wniosku o przeprowadzenie rekultywacji gruntu i "nie zawiera zapisu, że jest decyzją częściową" rozstrzygającą wstępnie gleboznawczą klasyfikację gruntów. Podnoszono, że decyzja nie "rozstrzyga" zaleceń zawartych w wyroku NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 1997r (sygn SA/RZ 1269/96), którym uchylono decyzję Wojewody z dnia [...].1996 umarzającą postępowanie pierwszej instancji oraz decyzję organu I instancji odmawiającą rekultywacji działki [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy [...] z [...] 2000r przyjął za własne ustalenia faktyczne uzasadniające obniżenie klasy bonitacyjnej działek [...] i [...]. Wskazano, że odwołujący się i drugi współwłaściciel podpisali protokół z klasyfikacji gruntów i nie wnieśli do niej zastrzeżeń. Poczyniono także ustalenia obrazujące toczące się od 1998r postępowanie w przedmiocie zmiany klasyfikacji gruntów.
Wyjaśniono zarazem, że sprawa z wniosku w przedmiocie rekultywacji gruntu jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego toczącego się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...].
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli J. B. i C. B.. Skargę oparto na zarzucie naruszenia art. 104, 107 §3 kpa, przepisów art. 3 ust 1 pkt 2, art. 4 pkt 16, 17 i 18 ustawy z dnia 3 lutego 1995r o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz.
78) w związku z §12 pkt 1 i §13 ust 1 i 4 załącznika do Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r w sprawie ewidencji gruntów (Mon. Pol. Nr 11, poz. 98 z poźn. zm.), a także przepisów art. art. 2, 7, 64 ust 1, pkt 3 w zw. z art. 32 Konstytucji RP. W uzasadnieniu zarzutów skargi podniesiono, że decyzja jest sprzeczna ze złożonym wnioskiem w sprawie przeprowadzenia rekultywacji zdewastowanych gruntów, gdyż tylko przedstawia stopień degradacji i jest decyzją częściową. Podniesiono, że organ nie przedstawił obszaru zdegradowanego oraz częściowo zrekultywowanego na koszt właścicieli, ani nie ustalił kto " doprowadził teren do stanu poprzedniego". Skarga wskazuje, że z wnioskiem o zmianę klasyfikacji gruntu wystąpił Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] i to postępowanie kontynuuje Wojewoda, a skarżący występował o rekultywację i decyzji nie przyjmuje.
Podniesiono także, że przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym nie toczy się postępowanie w sprawie rekultywacji gruntów.
W odpowiedzi na skargę doręczoną [...] Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podtrzymano stanowisko, że decyzja kończy postępowanie w sprawie aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów i stanowi podstawę w myśl § 54 Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r w sprawie ewidencji gruntów do wprowadzenia zmiany w tej ewidencji. Wskazano, że w sprawie zdegradowania gruntu toczyło się odrębne postępowanie dotyczące rekultywacji i tego postępowania dotyczył wyrok NSA.
Z akt postępowania administracyjnego, uzupełnionych na żądanie Sądu, pierwszą ich częścią wynika, że postępowanie w przedmiocie zmian w gleboznawczej klasyfikacji gruntów wszczęto z urzędu w 1998r.
Na rozprawach przed Sądem z dnia 22 czerwca 2004r i 28 września 2004r skarżący wyjaśnili, że nie kwestionują samego ustalenia pogorszenia klas gruntu, podtrzymując stanowisko, że organy nie miały podstawy do wydania decyzji w tym przedmiocie, w toku postępowania o rekultywację, a nadto zarzucili, że grunty VI klasy nie podlegają rekultywacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył:
Skargę wniesiono przed 1 stycznia 2004r do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie i postępowanie w sprawie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z poźn. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sad Administracyjny na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do przepisu art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- dalej ustawa o p.s.a- sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych- Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W sprawowaniu tej kontroli Sąd nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednakże rozstrzyga o skardze w granicach danej sprawy (art. 134 ustawy o p.s.a).
W świetle powyższego dokonana kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, że jest ona z prawem zgodna, co skargę czyni bezzasadną.
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj Dz. U. z 2000r Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Zakres przedmiotowy informacji objętych ewidencją gruntów określa przepis art. 20 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej zwanej ustawą), zaliczając do nich m. in. informacje o rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych.
Zgodnie z art. 22 ust 1 ustawy ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Jak z tego wynika informacje wynikające z ustaleń w postępowaniu w przedmiocie gleboznawczej klasyfikacji gruntów wchodzą do zbioru informacji w ramach systemu ewidencji gruntów i budynków, którego istota polega na systematycznej i prowadzonej na jednolitych dla kraju zasadach, aktualizacji tych informacji.
Postępowanie w sprawie klasyfikacji gruntów z mocy przepisu art. 59 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, regulują nadal przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 z późn.zm), w zakresie w jakim nie pozostają w sprzeczności z tą ustawą. W świetle przepisów tego Rozporządzenia gleboznawczą klasyfikacją obejmuje się grunty rolne oraz grunty pod lasami, a także wodozbiorami (wodami zamkniętymi) o powierzchni do 10 ha (§ 1 pkt 1), przy czym ustalenie klasyfikacji gleboznawczej następuje w formie orzeczenia (§8, pkt 3) - a więc decyzji -po przeprowadzeniu postępowania określonego przepisami Rozporządzenia. Prawomocne orzeczenie w sprawie klasyfikacji gruntów stanowi podstawę do wniesienia wyników klasyfikacji do ewidencji gruntów i budynków (§9).
W świetle przepisów rozporządzenia, a zwłaszcza §§2, 3 i 4, mimo, iż operują one innym nazewnictwem organów administracji, nie może budzić wątpliwości, iż prowadzenie gleboznawczej klasyfikacji należy do zadań z zakresu administracji rządowej, a wszczęcie postępowania następuje z urzędu i jest niezależne od woli właściciela (władającego gruntami). Inne rozumienie tych przepisów, przekreślałoby nałożony ustawą na organy administracji publicznej, obowiązek utrzymywania klasyfikacji gleboznawczej gruntów w stanie aktualnym.
Jedną z przesłanek do wszczęcia - poza planami rocznymi klasyfikacji- postępowania klasyfikacyjnego z urzędu, jest wykonywanie prac geodezyjno- urządzeniowych. w związku z przekształceniem powierzchniowej struktury nieruchomości (§ 2 pkt 1 Rozporządzenia). Brzmienie przepisu §2 pkt 1 Rozporządzenia wskazuje, że dla podstawy wszczęcia z urzędu postępowania klasyfikacyjnego bez znaczenia jest przyczyna, z powodu której nastąpiło przekształcenie powierzchniowej struktury nieruchomości.
W świetle powyższego całkowicie bezzasadny jest zarzut skargi, iż organy administracji publicznej nie miały kompetencji do wszczęcia z urzędu i przeprowadzenia postępowania w przedmiocie klasyfikacji gruntów, wobec powzięcia wiadomości, (choćby z innych postępowań administracyjnych), że - jak w sprawie- nastąpiły przekształcenia powierzchniowej struktury działek skarżących Nr [...] i [...] w [...], w następstwie systematycznego zalewania wodą z działki sąsiedniej i przebiegającego rowu i to mimo częściowej poprawy wartości bonitacyjnej gleby, przez naniesienie przez skarżących warstwy ziemi. Przedmiotem tego postępowania, które ma odzwierciedlić aktualny na gruncie na czas wydania decyzji stan typów i klas gleby oraz konturów i klas gleby na gruncie (§4), nie było i być nie mogło ustalenie, w jakim zakresie sami skarżący polepszyli we własnym zakresie wartość bonitacyjną gleby. I ten zarzut skarżących nie jest zasadny.
Wbrew stanowisku skargi, wszczęcie postępowania w przedmiocie gleboznawczej klasyfikacji, zakończonego zaskarżoną decyzją, nie pozostaje w sprzeczności z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 1997r (sygn SA/Rz 1262/96) i wyrażoną w nim ocenę prawną. Wyrokiem tym uchylono decyzję Wojewody z dnia [...] 1996r Nr [...] wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] 1996 Nr [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie przeprowadzenia rekultywacji gruntu.
Właśnie z uzasadnienia tego wyroku wynika, iż umorzenie postępowania w sprawie rekultywacji gruntu, nie uwzględniło okoliczności faktycznych, z których wynikała konieczność ustalenia, czy przedmiotem postępowania jest tylko postępowanie w trybie przepisów regulujących rekultywację, czy też regulujących stosunki wodne.
Sami skarżący wykazali odpisem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2004r sygn akt. II SAB/Kr 150/01, że przed Burmistrzem Gminy [...], jako organem właściwym w sprawach przywrócenia stosunków wodnych, toczy się postępowanie administracyjne w tym przedmiocie, a wyrok uwzględnił skargę J. B. na bezczynność tego organu.
Innym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2004r (sygn II SAB/Kr 39/02) uwzględniającym skargę J. B. na bezczynność Starosty Powiatowego w [...] w przedmiocie rekultywacji działki Nr [...] i [...], wykazali skarżący, iż takie postępowanie administracyjne się toczy. Okoliczność, iż skarżący nie są usatysfakcjonowani postępem w powyższych postępowaniach, nie ma doniosłości prawnej dla oceny jako bezzasadnego zarzutu skargi, co do niedopuszczalności wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia klasyfikacji gleboznawczej co do tych działek, wedle stanu na czas wydania zaskarżonej decyzji.
Okoliczność, że w świetle art. 5 ust 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r o ochronie gruntów rolnych i leśnych (DZ. U. Nr 16, poz. 78 z późn. zm.), właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych - mających charakter zadań z zakresu administracji rządowej - jest również Starosta, nie oznaczała niedopuszczalności wszczęcia i przeprowadzenia odrębnego postępowania w przedmiocie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, w trybie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956r w sprawie klasyfikacji gruntów.
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych z 3 lutego 1995r, reguluje postępowanie w różnych aspektach tej ochrony, której jedną z form stanowi rekultywacja i zagospodarowanie gruntów na cele rolnicze (art. 4 pkt 18, art. 3 ust 1 pkt 3, art. 20 in).
Przesłanki i treść decyzji w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają przepisy Rozdz. 5 tej ustawy. Stopień utraty albo ograniczenia wartości użytkowej gruntów, w postępowaniu w sprawach rekultywacji i zagospodarowania ustala się na podstawie opinii wydanej przez rzeczoznawców na potrzeby tego postępowania (art. 22 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 28 ust 5).
W świetle powyższego, skoro przy wydaniu zaskarżonej decyzji, zachowano przewidziany § 6 rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów obowiązek sporządzenia protokołu z dokonanych czynności, który skarżący podpisali i nie wnieśli zastrzeżeń, a wyniki klasyfikacji wniesiono na mapę uzupełniającą z gleboznawczej klasyfikacji gleboznawczej gruntów działek [...] i [...] z dnia [...] 2001r (w aktach sprawy admin.) odzwierciedlają klasy użytków i ich kontury, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Nie ma doniosłości prawnej dla oceny zgodności z prawem tej decyzji twierdzenie skarżących, że grunty zaliczone do klasy VI nie podlegają rekultywacji, gdyż oba postępowania mają odmienne przedmioty. Na marginesie tylko stwierdzić można, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisy ustawy o ochronie gruntów leśnych, takiego wyłączenia gruntu rolnego z uwagi na kategorie klasy nie przewidywały.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).