Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 kwietnia 2021 r. znak: GN.II.6821.1.31.2019.AP Starosta Krakowski działając na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.) oraz art. 104 kpa - po rozpatrzeniu wniosku: F. M., B. K., E. M., K. K., A. J., H. Z., I. F., L. F., J. F., J. S., M. F. i M. R. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] położonej w obr. [...]. ewid. N. H. m. K., w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. [...] b. gm. kat. C. - Ł., na rzecz: F. M. w [...] cz., B. K. w [...] cz., E. M. w [...] cz., K. K. w [...] cz., A. J. w [...] cz., H. Z. w [...] cz., I. F. w [...] cz., L. F. w [...] cz., J. F. w [...] cz., J. S. [...] cz., M. F. w [...] cz. i M. R. w [...] cz.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że pismem z dnia 26 listopada 2018 r. M. R. wystąpił o zwrot nieruchomości oznaczonej m. in. jako parcela 1. kat. [...], b. gm. kat. C. - Ł., wywłaszczonej pod K. Z. B. i Ż. w K..
Pismem z dnia 11 grudnia 2019 r. M. R. dołączył do akt sprawy pełnomocnictwa: F. M., B. K., E. M., K. K., A. J., H. Z., I. F., L. F., J. F., J. S. i M. F. do prowadzenia spraw związanych z postępowaniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej parcele: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...]. Z kolei pismem z dnia 13 stycznia 2020 r. M. R. udzielił pełnomocnictwa K. R. do doręczeń pism w sprawie o zwrot nieruchomości.
Na postawie mapy sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż. K. B. – K. organ ustalił, że parcela katastralna l. kat. [...] b. gm. kat. C. - Ł. odpowiada aktualnie m. in. części działki nr [...] obr. [...] ewid. N. H. m. K.. Zgodnie zaś z aktualnym odpisem księgi wieczystej nr [...] działka nr [...] poł. w obr. [...]. ewid. N. H. m. K. stanowi własność Gminy Miejskiej K..
Postanowieniem nr WS-VI.7534.6.32.2019.BP z dnia 22 maja 2019 r. Wojewoda Małopolski wyznaczył Starostę Krakowskiego do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr[...]. ewid. N. H. m. K., w granicach parceli 1. kat. [...] b. gm. kat. C. - Ł..
Pismem z dnia 5 sierpnia 2019 r. M. R. ponownie złożył wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako m. in. parcela l. kat. [...] b. gm. kat. C. – Ł..
Postanowieniem nr WS-VI.7534.6.73.2019.BP z dnia 29 listopada 2019 r. Wojewoda Małopolski wyznaczył Starostę Krakowskiego do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] poł. w obr. [...]. ewid. N. H. m. K., w granicach parceli 1. kat. [...] b. gm. kat. C. – Ł..
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2020 r. znak GN.II.6821.1.31.2019.Zw Starosta Krakowski połączył do wspólnego prowadzenia sprawy o zwrot wywłaszczonych nieruchomości: znak [...] z o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr[...]. ewid. N. H. m. K. oraz znak: [...] o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr. [...]. ewid. N. H. m. K.. Sprawy prowadzone były pod sygnaturą GN.II.6821.1.31.2019.
Organ wyjaśnił, że przepis art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami określa krąg podmiotów mogących żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a więc mających czynną legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie. Zgodnie z tym przepisem legitymację taką posiada poprzedni właściciel nieruchomości, a w razie jego śmierci spadkobierca.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że parcela l. kat. [...], b. gm. kat. C. - Ł. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 27 grudnia 1952 r., nr [...] Zgodnie z sentencją ww. orzeczenia oraz wpisem w wykazie hipotecznym Lwh [...] parcela l. kat. [...] stanowiła własność T. R. w całości. Powyższe informacje potwierdzono na podstawie pozyskanego lwh [...], którym objęta była m. in. parcela 1. kat. [...]. W dziale B - własność w powyższym Iwh w dniu 12 lutego 1919 r. wpisano: "Na podstawie kontraktu darowizny z daty 30 stycznia 1919 r. intabuluje się prawo własności tej realności na rzecz T. R.".
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - N. H. w K. z dnia 12 czerwca 1992 r. sygn. akt I Ns 490/92/N spadek po zmarłym T. R. nabyli: żona M. R. w [...] cz. oraz dzieci Z. M., K. F., K. K., A. J., M. R. i T. R. po [...] cz.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - N.. H. w K. z dnia 22 września 1992 r. sygn. akt [...] spadek po zmarłej M. R. nabyły dzieci: A. J. zd. R., M. R., Z. M. zd. R., K. F. zd. R., K. K. zd. R. po [...] cz. oraz wnuczki J. S. zd. R. i M. F. zd. R. po [...] cz.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - N. H. w K. z dnia 4 października 1988 r. sygn. akt I Ns [...] spadek po zmarłym T. R. nabyli: żona Z. R. w [...] cz. i dzieci M. F., J. S., M. R. i Z. R. po [...] cz.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - N. H. w K. z dnia 18 stycznia 1994 r. sygn. akt I Ns 1104/93/N:
- - spadek po zmarłym Z. R. nabyli: matka Z. R. w [...] cz. oraz siostry M. F. i J. S., a także brat M. R. po [...] cz.
- - spadek po zmarłym M. R. nabyła matka Z. R. w [...] cz. oraz siostry J. S. i M. F. po [...] cz.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - N. H. w K. z dnia 18 stycznia 2008 r. sygn. akt I Ns [...] spadek po zmarłej Z. R. nabyły córki: J. S. i M. F. po [...] cz.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - N. H. w K. z dnia 8 czerwca 2005 r. sygn. akt [...] spadek po zmarłej Z. M. nabyli: E. M., B. K. i F. M. po [...] cz.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - N. H. w K. z dnia 14 marca 2002 r. sygn. akt I Ns [...] spadek po zmarłej K. F. nabyli: mąż E. F. w [...] cz. oraz córka H. Z., syn I. F., syn L. F. i syn J. F. po [...] cz.
Z kolei na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przed notariuszem K. M. w dniu 9 czerwca 2015 r. Repertorium A [...] spadek po zmarłym E. K. nabyli: córka H. Z., syn I. F., syn L. F. i syn J. F. po [...] cz.
Zdaniem organu uprawnionymi do wystąpienia z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości są: F. M., B. K., E. M., K. K., A. J., H. Z., I. F., L. F., J. F., J. S., M. F. i M. R., którzy jak wskazano powyżej złożyli wniosek o zwrot m. in. parceli l. kat. [...] b. gm. kat. C. – Ł..
Organ wskazał, że zgodnie z art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłankami zwrotu są:
po pierwsze - wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot;
po drugie - objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub jej części) tj. nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami;
po trzecie - zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu przepisu art. 137 ust. 1 ustawy, który formułuje legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Aby nieruchomość mogła zostać zwrócona, wszystkie wyżej przedstawione przesłanki muszą zaistnieć łącznie.
Według organu dokonane w sprawie ustalenia bez wątpienia dowodzą, iż pierwsze dwie przesłanki zwrotu zostały spełnione, bowiem wnioskodawcy: F. M., B. K., E. M., K. K., A. J., H. Z., I. F., L. F., J. F., J. S., M. F. i M. R. są spadkobiercami poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, a wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w trybie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4 poz. 31).
Dla stwierdzenia, czy i trzecia przesłanka zwrotu została spełniona, w prowadzonym postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ dokonał oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia określonego w decyzji o wywłaszczeniu, w świetle wskazanego wyżej przepisu art. 137 ust. 1 u.g.n., w wyniku czego stwierdził, że na parceli l. kat [...] b. gm. kat. C. – Ł. został zrealizowany cel wywłaszczenia określony w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 27 grudnia 1952 r. znak: [...] jako realizacja nowych planów gospodarczych, a mianowicie budownictwa przemysłowego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. R..
Decyzją z dnia 31 marca 2022 r. znak: WS-VI.7534.3.108.2021.KA, działając na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wskazał, że z treści orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 27 grudnia 1952 r. znak: S.A.II-44/Czyż.Łęg./4/52, wydanego na podstawie art. 20 - 24 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (w brzmieniu wynikającym z Dz. U. R. P. Nr 4 poz. 31 z roku 1952) - po przeprowadzeniu rozprawy w dniach od 8 do 24 grudnia 1952 r., wynika m.in. że parcela 1. kat. [...], b. gm. kat. C. - Ł. o pow. 1723 m2, stanowiącą wówczas własność T. R., została wywłaszczona na rzecz Państwa, reprezentowanego przez Z. P. B. N. H. P..P..W. K. N. H. w C. dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a mianowicie pod budownictwo przemysłowe, co stwierdza zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Falowania Gospodarczego z dnia 8 grudnia 1952 r. znak: IN.I.A-E-455/450/52.
Na podstawie kompilacji mapy ewidencyjnej z mapą katastralną sporządzonej przez geodetę uprawnionego ustalono, iż parcela katastralna 1. kat. [...] b. gm. kat. C.-Ł. odpowiada aktualnie m.in. części działki nr [...], obr[...], jedn. ewid. N. H. m. K..
Na podstawie pozyskanego planu pt: "K. Z. B. i Ż. w C.", inwestycja: "Rozbudowa K. Z. B. i Ż. w C." (k.a. organu I instancji - 179) stwierdzono, że obszar stanowiący aktualnie działkę nr [...] został przeznaczony na plac składowy w ramach realizacji budownictwa przemysłowego dla K. Z. B. i Ż. w C..
Z kolei z treści archiwalnych zdjęć lotniczych terenu przedmiotowej parceli oraz okolicznych do niej nieruchomości z lat 1970, 1975 i 1982, wynika że na terenie przeznaczonym pod planowane budownictwo przemysłowe dla K. Z. B. i Ż. w C., powstały elementy zakładu produkcyjnego. Na zdjęciu z 1970, na terenie działki nr [...], w granicach dawnej parceli [...], były poukładane prefabrykaty; zdjęcia z 1975, 1982 obrazują nieutwardzony, rozjeżdżony plac stanowiący szlak komunikacyjny do poszczególnych części ogrodzonego zakładu, jak również miejsce do użytkowania na potrzeby ww. zakładu. Na zdjęciach z lat 2003, 2004 i 2020 na terenie ww. działki widać usytuowane cztery "blaszaki".
Organ odwoławczy przywołał ustalenia poczynione w protokole rozprawy administracyjnej z dnia 14 września 2020 r.
W konsekwencji organ wskazał, że teren wywłaszczony decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 27 grudnia 1952 r. znak: S.A.II-44/Czyż.Łęg./4/52 został po tej dacie w całości ogrodzony i zagospodarowany, co stworzyło warunki do jego wykorzystywania zgodnie z celem określonym w ww. decyzji jako pod budownictwo przemysłowe, co oznacza że nie można uznać działki [...], obr[...], jedn. ewid. N. H. m. K. w granicach dawnej parceli [...], b. gm. kat. C. - Ł., za zbędną na ten cel i orzec o jej zwrocie na rzecz wnioskodawców. Wojewoda odniósł się również do zarzutów odwołania.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył K. R., zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- - art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegające na wydaniu decyzji ostatecznej Wojewody Małopolskiego z dnia 31 marca 2022 roku, w sytuacji w której skierowanie decyzji do osoby zmarłej, jest co do zasady kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa niezależnie od tego, czy wynikało ono z uchybień organu prowadzącego postępowanie z uwagi na to, iż jest to uzasadnione ustaniem zdolności prawnej osoby fizycznej z chwilą śmierci, co w konsekwencji powoduje, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego i wydać decyzji;
- - art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 75 kpa poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie czy w sprawie zachodziły przesłanki zwrotu nieruchomości, o których mowa w przepisach o gospodarce nieruchomościami, a tym samym błędne uznanie, że w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny i nie doszło do naruszenia art. 7, 77 kpa;
- - art. 7 i 77 kpa poprzez zebranie w sposób niewyczerpujący całego materiału dowodowego;
- - art. 7a kpa poprzez jego niezastosowanie i nie rozstrzygnięcie sprawy na korzyść odwołującego się, w sytuacji w której z okoliczności sprawy wynika, że nie jest sprecyzowany cel wywłaszczenia, brak informacji czy faktycznie wykorzystano nieruchomość w kontekście celu wywłaszczenia, a ponadto same przepisy dekretu na podstawie, którego wydano decyzję o wywłaszczeniu są nieprecyzyjne;
- - art. 77 kpa w zw. z art. 84 kpa poprzez przeprowadzenie niepełnego postępowania dowodowego, w sytuacji w której w okolicznościach niniejszej sprawy należy przedstawić wyrys mapy terenu będącego przedmiotem żądania zwrotu z dokładnym oznaczeniem naniesień: budynków i innych urządzeń znajdujących się na gruncie, z oznaczeniem, jaką powierzchnię spornego terenu zajmują, przedstawić opinię biegłego specjalisty z zakresu spraw zagospodarowania przestrzennego na okoliczność możliwości zagospodarowania części nieruchomości przez byłego właściciela zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu złożenia wniosku o zwrot;
- - art. 138 § 2 kpa poprzez niezasadne przyjęcie, że decyzja Starosty Krakowskiego została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie został rozpoznany;
- - art. 84 kpa poprzez jego niezastosowanie i nie powołanie biegłego o wydanie opinii, w sytuacji w której w okolicznościach niniejszej sprawy wymagane były wiadomości specjalne w postaci analizy map i planów i ich szczegółowego opisu w kontekście ustalenia dokładnego położenia nieruchomości oraz działań związanych z celem wywłaszczeniowym;
- - art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie i podjęcie decyzji o braku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i uznanie, że nieruchomość objęta wnioskiem została przeznaczona na cele wywłaszczenia (wskazując, że znajdują się na niej blaszaki, część terenu jest częściowo utwardzona, a pozostała część porośnięta trawą), w sytuacji w której celem wywłaszczenia było planowane budownictwo przemysłowe;
- - art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, podczas gdy na przedmiotowej działce nie został zrealizowany cel wywłaszczenia wskazany w decyzji wywłaszczeniowej oraz wszelkich towarzyszących jej dokumentach, co stanowiło naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy;
- - art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, iż nieruchomość oznaczona numerem [...] objęta jest planem projektowania i tym samym wyciągnięcie wniosku, że nieruchomość została przeznaczona na realizację celu wywłaszczenia, w sytuacji gdy planowanie samego celu wywłaszczenia nie wystarcza do zakwalifikowania nieruchomości do wykluczenia jej do zwrotu;
- - art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie i nieprzyjęcie, że nieruchomość oznaczona numerem [...] jest nieruchomością zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w sytuacji w której nieruchomość oznaczona numerem [...] jest wykorzystywana na cele prywatne różnych okolicznych przedsiębiorstw, przez co należy uznać ją za zbędną do celu określonego w decyzji o uwłaszczeniu,
- - art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie i podjęcie decyzji o braku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w sytuacji w której istniejący stan zbędności wywłaszczenia nieruchomości wskazuje, że zostały spełnione wszelkie warunki do zwrotu nieruchomości;
Nadto organowi odwoławczemu zarzucono błędne ustalenie, że działka o numerze [...] znajdowała się w granicach ogrodzonego terenu zakładów, a dokładniej w granicach placu składowego projektowanego w następnym etapie w zachodniej inwestycji, podczas gdy działka o numerze [...] znajduje się na południe od zabudowań gospodarczych oraz błędne ustalenie, że w związku z planowaniem bazy przedsiębiorstwa "K. Z. B. i Ż. B. P." zrealizowano cel wywłaszczenia.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zmian.), zgodnie z którym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na tej podstawie zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu.
Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzi przesłanka do stwierdzenia jej nieważności opisana w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym stwierdza się nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Zważyć należało w szczególności na to, że decyzję z dnia 31 marca 2022 r. Wojewoda Małopolski skierował do M. R., który ubiegał się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i złożył odwołanie od decyzji Starosty Krakowskiego. Jak wynika jednak z dokumentów załączonych do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez K. R., w szczególności aktu poświadczenia dziedziczenia (k. 12-13 akt sądowych) M. R. zmarł 15 czerwca 2021 r., tj. po wniesieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wydanej 13 kwietnia 2021 r., a przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.
W tej sytuacji należało przyjąć, że zaskarżona decyzja została skierowana do adresata, który nie żył w dacie jej wydania. W okolicznościach sprawy oznacza to, że zachodzi, jak wskazano powyżej, przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r., I OSK 2217/17, lex nr 2473445). Pojęcie rażącego naruszenia prawa oznacza każde obiektywnie oczywiste naruszenie jednoznacznego (więc niewymagającego wykładni) przepisu, które równocześnie godzi w zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2018 r., VII SA/Wa 1549/17, Lex nr 2485951).
Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 708/12 (LEX nr 1452172) "Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych (np. wyroki NSA z 27 kwietnia 1983 r. sygn. akt II SA 261/83, LEX 10693; z 14 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 2462/99, LEX 82653; z 9 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 140/11, wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1973/05, LEX 258282).
Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy na każdym etapie postępowania ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu nadzorczym".
W związku z powyższym przedwczesne byłoby ustosunkowanie się Sądu do zarzutów skargi wskazujących inne uchybienie niż to skutkujące nieważnością decyzji. W kontrolowanej sprawie konieczne będzie bowiem ponowne przeprowadzenie postępowania odwoławczego przez Wojewodę Małopolskiego z zastosowaniem art. 30 § 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
W przedstawionych okolicznościach sprawy Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2. Na kwotę tę składają się uiszczony wpis – 200 złotych oraz koszt zastępstwa procesowego – 480 złotych, opłata od pełnomocnictwa – 17 złotych.