Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 maja 2017 r. M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Krakowie z dnia 18 lipca 2017 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 2 sierpnia 2018 r. W piśmie z dnia 9 sierpnia 2017 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 3 października 2017 r. referendarz sądowy WSA w Krakowie pozostawił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 19 października 2017 r. i nie został wniesiony od niego sprzeciw.
Zarządzeniem z dnia 6 listopada 2017 r. wezwano M. K. do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Krakowie z dnia 18 lipca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 27 listopada 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k- 44 akt sądowych). Pismem z dnia 4 grudnia 2017 r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2018 r. referendarz sądowy WSA w Krakowie pozostawił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 6 lutego 2018 r. i nie został wniesiony od niego sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w § 3 cytowanego powyżej artykułu, który stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W przedmiotowej sprawie skarżący dwukrotnie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (zarządzenia z dnia 18 lipca 2017 r. i 6 listopada 2017 r.). Skarżący dwukrotnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, a referendarz sądowy zarządzeniami z dnia 3 października 2017 r. i 24 stycznia 2018 r. pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Od zarządzeń tych nie został wniesiony sprzeciw dlatego stały się ostateczne.
Należy podkreślić, że po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, bądź pozostawienia wniosku bez rozpoznania, Sąd miał obowiązek, stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a., wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania, co też uczyniono w niniejszej sprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego (por. np. postanowienia NSA: z dnia 21 marca 2012r., II GZ 95/12, z dnia 22 lipca 2010r., II FSK 1349/10, z dnia 29 kwietnia 2011r., II Fz 122/11, z dnia 18 września 2007r. II Fz 330/07, z dnia 11 stycznia 2008r. II Fz 616/07, z dnia 19 lutego 2010r. II FSK 621/09 i z dnia 22 lipca 2010r. II FSK 1349/10; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl.). Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści ponownego wezwania do uiszczenia wpisu we wskazanym przez sąd terminie.
Nieuiszczenie wpisu przez skarżącego w terminie wskazanym w wezwaniu Sądu dokonanym po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, powoduje w konsekwencji, że skarga, jako nieopłacona podlega wówczas odrzuceniu.
Zdaniem Sądu, wskazaną ocenę przedstawionego zagadnienia, odnieść należy także do sytuacji, gdy złożony w postępowaniu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy rozstrzygnięty został (jak w niniejszej sprawie) prawomocnym orzeczeniem formalnym (tj. zarządzeniem o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania). Inna interpretacja powyższych regulacji umożliwiałaby stronom skuteczne blokowanie możliwości rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy, prowadząc do przewlekłości postępowania sądowoadministracyjnego. Pogląd powyższy znajduje potwierdzenie w utrwalonej już linii orzeczniczej sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z dnia 23 marca 2009r. I FZ 60/09; postanowienia WSA: w Krakowie z dnia 23 sierpnia 2010r. III SA/Kr 1165/08; w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011r. III SA/Wa 949/10; w Łodzi z dnia 10 maja 2012r. I SA/Łd 736/11 – publ. CBOSA).
Zdaniem Sądu, skutek prawny w postaci odrzucenia skargi z powodu braku opłaty powinien wystąpić zarówno w przypadku ponownego wystąpienia skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym oddaleniu merytorycznie rozpoznanego wniosku, jak również w sytuacji, gdy wniosek ten merytorycznie nie mógł być rozpoznany, z przyczyn powyżej wskazanych. W sytuacji bowiem, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, to kolejny wniosek skarżącego dotyczący tej samej kwestii, nie może uchronić go przed konsekwencjami wynikającymi z wezwania sądu do wykonania zarządzenia nakazującego uiścić wpis należny od wniesionej skargi (por. także postanowienia: WSA w Bydgoszczy z dnia 2 czerwca 2014r. I SA/Bd 337/14, z dnia 9 kwietnia 2013r. I SA/Bd 1003/12; WSA w Krakowie z dnia 13 stycznia 2014r. II SA/Kr 1081/12 oraz WSA w Kielcach z dnia 5 maja 2014r. II SA/Ke 702/13 – dostępne CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie skarżący dwukrotnie był wzywany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Mimo to skarżący do chwili obecnej nie uiścił wpisu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wobec nieuiszczenia przez skarżącego - pomimo wezwania - w wyznaczonym terminie wpisu, skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 220 § 3 w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a.