Uzasadnienie
W dniu 29 czerwca Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. przekazał wraz ze skargą J.G. na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten został uzupełniony pismem z dnia 16 sierpnia 2010 r.
We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczenia rentowych wynosi [...] zł brutto (odcinek renty skarżącej i potwierdzenie wypłaty świadczenia skarżącego).
Według oświadczenia skarżącego w skład posiadanego majątku wchodzi dom o pow. 105 m2, działka o pow. 400 m2 i działka o pow. 80 m2.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Do pisma z dnia 16 sierpnia 2010 r. uzupełniającego wniosek dołączone zostały następujące dokumenty: faktura VAT na dostawę gazu na kwotę 205.95 zł (za okres od maja do lipca 2010 r.), faktura VAT na dostawę wody na kwotę 246.27 zł (za okres do kwietnia do czerwca 2010 r.), faktura VAT za usługi telekomunikacyjne na kwotę 112 zł (za miesiąc sierpień 2010 r.), odcinki opłat za dostawę energii elektrycznej (za maj, czerwiec, lipiec 2010 r.) średnio na kwotę 421.28 zł, faktura VAT za wywóz nieczystości na kwotę 41.05 zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzić do wypadków, których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznym utrzymania dla niej i jej rodziny.
W przedmiotowej sprawie skarżący wraz z żoną posiadają stały miesięczny dochód, bez obciążeń. Analizując przedstawione przez skarżącego zestawienie miesięcznych wydatków, w tym opłaty za media wskazują w opinii orzekającego, że skarżący prócz zony mieszka jeszcze z innymi osobami, których nie ujawnia, aby w ten sposób nie zaliczyć ich do kręgu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe (ze wszystkimi tego konsekwencjami), bądź prowadzi nieujawniona działalność gospodarczą, z której czerpie dodatkowe korzyści. Dwuosobowe gospodarstwo domowe wykazuje zużycie prądu za poziome 7,8 osobowej rodziny, tak samo w przypadku zużycia wody, wywozu nieczystości czy gazu. Osoby dysponujące skromnym miesięcznym budżetem, żyją nader oszczędnie co przekłada się głównie w rachunkach za korzystanie z mediów. W przedmiotowej sprawie sytuacja jest zgoła odmienna.
Wobec powyższego orzekający uznał, iż poniesienie przez skarżącego kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie sprowadzają się do wpisu w wysokości 100 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 24 grudnia 2003 r/ Nr 221, poz. 2193 z póź. zm. - § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia), nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla skarżącego i jego rodziny.
W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
W opinii Sądu strona decydując się na wszczęcie postępowania sądowego winna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności te okazały się niewystarczające może zwrócić się o pomoc do państwa. Skarżący dysponująca stałym dochodem jest w stanie wygospodarować z domowego budżetu środki pieniężne umożliwiające wszczęcie postępowania sądowego. Tym bardziej, że skarżący dysponuje majątkiem w postaci nieruchomości budynkowych i gruntowych, który w przypadku braku środków pieniężnych na zaspokojenie zobowiązań wobec Skarbu Państwa pozwalają na zaciągniecie kredytów zabezpieczonych hipotecznie przeznaczonych na ten cel.
Należy również zauważyć, że skarżący korzysta z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, pomimo, iż w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie ma obowiązku udziału profesjonalnego pełnomocnika. Powierzenie sprawy pełnomocnikowi z wyboru wprawdzie nie jest okolicznością, która sama prze się zdecydować o zasadności bądź bezzasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, okoliczność ta podlega jednak ocenie Sadu w całości sytuacji majątkowej strony skarżącej (orzeczenie SN z dnia 6 listopada 1953. sygn. akt I C 1427/53, OSN 1954/2/52).
Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach: z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).