Uzasadnienie
A.G. w dniu 14 czerwca 2014 r. (data nadania przesyłki poleconej) wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. II SA/Kr 1300/13. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 271 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - który stanowi: "Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia". A.G. wskazał, że zaskarżony skargą o wznowienie wyrok został wydany w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 31 lipca 2013 r., znak: [....], którą rozstrzygnięto sprawę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy w S. z dnia 27 lipca 2010 r., znak: [....] oraz utrzymującej w mocy tę decyzję - decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 7 września 2010 r. znak: [....] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
W składzie orzekającym w sprawie II SA/Kr 1300/13 uczestniczył SWSA M.K., który wcześniej brał udział w rozpoznaniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 7 września 2010 r. znak: [....] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Kr 1173/10). Sędzia ten na mocy art. 18 § 1 pkt 6a był wyłączony od rozpoznania skargi na decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w której sądowoadministracyjnej kontroli wcześniej brał wcześniej udział.
Ponadto skarżący podniósł, że istniała podstawa prawna do stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej tzn. decyzji Wójta Gminy w S. z dnia 27 lipca 2010 r., znak: [....] oraz utrzymującej w mocy tę decyzję decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 7 września 2010 r. znak: [....], bowiem orzeczono w nich, że jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, a zdaniem A.G. brak jest podstaw prawnych do określenia terminu uiszczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie mogła zostać uwzględniona choć jest częściowo zasadna w zakresie spełnienia przesłanki ustawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego bowiem w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r sygn.. II SA/Kr 1300/13 orzekał Sędzia SWSA M.K. który orzekał również w składzie rozpoznającym sprawę w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – zakończonej wydaniem wyroku w dniu 21 grudnia 2010 r sygn.. akt II SA/Kr 1173/10 wbrew wymogowi art. 18 § 1 pkt 6a ppsa, co umożliwia wznowienie postepowania z powodu nieważności na podstawie art. 271 pkt 1 ppsa.
Stosownie do art. 271 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (pkt 1).
Według art.
18. § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.
W wyroku z dnia 23 marca 2011 r wydanym do sygn.. I OSK 755/10 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (LEX nr 1079820) jednoznacznie wskazał że celem regulacji art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. jest, aby sędzia, który badał legalność decyzji administracyjnej w konkretnej sprawie, nie orzekał przy badaniu legalności decyzji wydanej w tej sprawie w nadzwyczajnym trybie postępowania, a także przy badaniu legalności decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po uchyleniu przez sąd decyzji poprzedniej.
|Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 października 2008 r., SK 6/07, OTK-A 2008, nr 8, poz. 137, orzekł, że art. 18 § 1 pkt 6 | |
|p.p.s.a. w zakresie, w jakim pomija – jako podstawę wyłączenia sędziego od udziału w orzekaniu w postępowaniu sądowym toczącym się po | |
|wznowieniu postępowania administracyjnego – jego wcześniejszy udział w orzekaniu w sprawie dotyczącej decyzji wydanej we wznowionym | |
|postępowaniu administracyjnym, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z tym orzeczeniem Trybunału ustawą z dnia 23 | |
|października 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 1736) do art. 18 § 1 | |
|p.p.s.a. dodano pkt 6a, który przewiduje wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących skargi na decyzje lub postanowienia, jeżeli w | |
|prowadzonym wcześniej postępowaniu brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Znowelizowany | |
|przepis nie ogranicza więc rozważanej podstawy wyłączenia sędziego do sytuacji określonej w powołanym wyroku Trybunału z dnia 14 | |
|października 2008 r., SK 6/07, gdyż dość wyraźnie rozszerza jej zakres. (Andrzej Kabat - Komentarz do art.18 ustawy - Prawo o | |
|postępowaniu przed sądami administracyjnymi stan prawny na dzień 30.04.2013 r) | |
W kwestii terminu do wniesienia skargi o wznowienie postepowania art. 277 p.p.s.a. stanowi, że skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Skarżący A.G. dowiedział się o podstawie wznowienia, to znaczy o wadliwym składzie sądu w dniu 17 marca, 2014 bowiem tego dnia otrzymał odpis wyroku z uzasadnieniem. Z tego względu skarga o wznowienie postępowania wniesiona w dniu 14 czerwca jest wniesiona w terminie
Zgodnie z art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
Stosownie do art. 282. § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza (§ 2).
Wobec stwierdzenia dopuszczalności skargi A.G. o wznowienie postępowania należało zbadać ponownie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 31 lipca 2013 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - czyli ocenić, czy umieszczenie w decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości terminu uiszczenia tej opłaty powoduje nieważność decyzji.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie daje podstaw do ustalenia terminu uiszczenia jednorazowej opłaty, należy, zatem postawić pytanie jaki jest skutek zamieszczenia takiego wyrzeczenia w decyzji. W orzecznictwie nie ma jednolitego stanowiska w tej kwestii. Spośród wyroków na które powołał się skarżący w skardze: sprawa do sygn.. akt I OSK 1440/07 (wyrok NSA w Warszawie)- nie dotyczy w ogóle jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, w sprawie do sygn. akt II SA/Kr 1131/11 (wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 września 2011 r) - nie stwierdzono nieważności decyzji o ustaleniu jednorazowej opłaty, a jedynie ją uchylono, choć w uzasadnieniu wskazano:
"... organy obu instancji częściowo orzekły bez podstawy prawnej. Mianowicie organ I instancji w pkt 2 wyrzeczenia orzekł o obowiązku zapłaty opłaty planistycznej w terminie do 30 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Natomiast w pkt 3, stwierdzono, iż w przypadku nie wpłacenia ustalonej opłaty w wyznaczonym terminie, będą naliczane ustawowe odsetki za zwłokę....
Na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż w sposób oczywisty zobowiązanie do zapłaty odsetek nie wynika dla skarżącej z czynności prawnej a przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie dają żadnej podstawy by przyjąć, iż wymóg zapłaty odsetek wynika dla skarżącej z ustawy. Tym samym nałożenie takiego obowiązku odbyło się bez podstawy prawnej. Na gruncie tej ustawy brak także podstaw do orzekania o terminie wniesienia opłaty."
W sprawie do sygn. akt II SA/Bd 249/13 (wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 maja 2013r) - stwierdzono nieważność decyzji o opłacie planistycznej w części określającej termin jej uiszczenia
Podobnie w sprawie do sygn. akt. IV SA/Po 836/12 (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 maja 2013 r) uznano, że " decyzja wydana w sprawie przez organ I instancji, w zakresie rozstrzygającym o terminie uiszczenia opłaty planistycznej, została wydana bez podstawy prawnej. Nie zwrócił na to uwagi organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Dokonując, zatem kontroli powyższych decyzji w granicach wyznaczonych powołanym na wstępie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że podlegają one uchyleniu w części określającej termin zapłaty nałożonej na Skarżących opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z dnia 11 lutego 2014 r II SA/Kr 1300/13., w którym zwrócono uwagę na to że:
"Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego uznać należy, że obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej jest wymagalny, gdy decyzja ustalająca jej wysokość stanie się ostateczna. Zatem skarżący powinien był uiścić należną opłatę z chwilą, kiedy decyzja nakładająca ów obowiązek stała się ostateczna, a więc w przedmiotowej sprawie z dniem wydania przez SKO w T. decyzji z dnia 7 września 2010r. znak: [....]. W konsekwencji informacyjny zapis (bo nie stanowiący części rozstrzygnięcia tej decyzji) zawarty w decyzji I instancji, że opłatę należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna – w kontekście zasady wyrażonej w art.8 k.p.a. pogłębiania zaufania do organów państwa – należy postrzegać, jako korzystny dla zobowiązanego."
Zawarty, zatem w decyzji zapis nie ma żadnego znaczenia dla jej ważności, bowiem ma charakter jedynie informacyjny. Jest korzystny dla zobowiązanego, choć nie zawiera stosownego umocowania w obowiązujących przepisach.
Podobnie trafny jest pogląd, że " Pomimo tego, że K.L. i W.W. brali udział w wydawaniu zarówno decyzji z dnia 7 września 2010 r sygn. akt: [....] jak i decyzji z dnia 16 maja 2013 r sygn. akt [....], to brak było podstaw do ich wyłączenia od udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, które nie jest tożsame z postępowaniem z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy"
Istotne, że decyzja Wójta Gminy S. z dnia 27 lipca 2010 r znak: [....] a także utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 7 września 2010 r znak: [....] były przedmiotem wszechstronnej kontroli sadowoadministracyjnej. Wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 21 grudnia 2010 r sygn.. akt II SA/Kr 1173/10 skarga A.G. na decyzję SKO w T. z dnia 7 września 2010 r została prawomocnie oddalona. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lipca 2012 r do sygn. II OSK 793/11 oddalił skargę kasacyjną A.G. od wyroku z dnia 21 grudnia 2010 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2010 r sygn. akt II OSK 770/09 wyjaśnił, że stosownie do art. 282 § 2 p.p.s.a. ponowne rozpoznanie sprawy w wyniku wznowienia postępowania sąd może zakończyć orzeczeniem oddalającym skargę o wznowienie postępowania, zmieniającym zaskarżone orzeczenie, uchylającym zaskarżone orzeczenie i odrzucającym skargę bądź uchylającym zaskarżone orzeczenie i umarzającym postępowanie.
Oddalenie skargi o wznowienie postępowania nastąpić powinno wówczas, gdy zgłoszona podstawa wznowienia postępowania jest bezzasadna lub stwierdzona przyczyna restytucyjna nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia. Natomiast w każdym innym przypadku skarga o wznowienie postępowania powinna być uwzględniona.
Co do zasady uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania wiązać się musi z ustaleniem czy stwierdzona podstawa wznowienia miała wpływ na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Zasada ta nie dotyczy jednak podstaw wznowienia postępowania unormowanych w art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Ustaleń takich nie prowadzi się, więc wówczas, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie nieważności postępowania zakończonego uprzednio wydanym w sprawie orzeczeniem. W przypadku nieważności postępowania bada się jedynie to czy w chwili wydania prawomocnego orzeczenia zaistniała przyczyna nieważności.
Stwierdzenie zaistnienia przyczyny nieważności postępowania w dacie wydawania prawomocnego orzeczenia skutkować powinno zawsze uchyleniem tego orzeczenia tylko już z tego powodu, choćby nieważność postępowania pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Kraków 2006, s. 597; H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 917; J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 621). (...)
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, mimo tego, że stwierdził, iż skarga o wznowienie postępowania opiera się na usprawiedliwionych podstawach, a więc, że postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem... dotknięte jest wadą, błędnie określoną przez Sąd, jako przyczyna restytucyjna, podczas, gdy była to wada nieważności, oddalił skargę o wznowienie postępowania i tym samym pozostawił w obrocie prawnym orzeczenie wydane w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności. Zauważyć jednak trzeba, iż Sąd I instancji mimo, że oddalił skargę o wznowienie postępowania to w rzeczywistości jeszcze raz rozpoznał sprawę (....) i uznał, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 282 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. Przepis ten jest w pełni przystający do podstaw wznowienia postępowania określanych mianem przyczyn restytucyjnych tego wznowienia (art. 272 – 274 p.p.s.a.). Jeżeli okaże się bowiem, że zaistniała przesłanka wznowienia nie miała wpływu na treść orzeczenia Sąd oddala skargę o wznowienie postępowania. Żaden z tych wariantów rozstrzygnięcia wprost nie przystaje do stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, w której wystąpiła przyczyna nieważności postępowania, a jednocześnie Sąd I instancji w istocie jeszcze raz rozpoznał zarzuty zgłoszone w skardze. Ewentualnie można by próbować dokonać takiej wykładni art. 282 § 2 p.p.s.a. przy której uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania i zmiana zaskarżonego orzeczenia będzie polegała na uchyleniu objętego skargą o wznowienie postępowania wyroku i ponownym wydaniu wyroku oddalającego skargę na wskazaną uchwałę, przy czym zmiana wyroku polegałaby w tym przypadku na oddaleniu przez Sąd w innym składzie, skargi na tą uchwałę.
Jednak zaskarżony wyrok w swojej istocie właśnie do takiego stanu doprowadził. Mając na uwadze art. 7 p.p.s.a. i statuowaną przez niego zasadę szybkości postępowania trzeba stwierdzić, że zaskarżony wyrok w swej istocie odpowiada prawu, o czym była już wcześniej mowa.
W myśl art. 282 § 2 p.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy, a więc tej sprawy, w której był wydany kwestionowany w drodze skargi o wznowienie postępowania wyrok, Sąd może oddalić skargę o wznowienie postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w warunkach rozpoznawanej sprawy podjęcie takiego orzeczenia możliwe było także wtedy, gdy mimo wystąpienia przesłanki nieważności postępowania z art. 271 pkt 1 p.p.s.a., ponowne rozpoznanie sprawy ze skargi (...) doprowadziło Sąd I instancji do konstatacji, iż skarga na tą uchwałę nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w cytowanym wyżej uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2010 r w całości podziela skład orzekający rozpoznający niniejsza sprawę.
Skoro, zatem rozpoznając sprawę na nowo po wznowieniu postępowania należało ponownie oddalić skargę w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji jak uczynił to Sąd w składzie rozpoznającym sprawę zakończoną wyrokiem z dnia 11 lutego 2014 r do sygn. II SA/Kr 1300/13 to zasadnym było oddalenie skargi o wznowienie postepowania, bowiem ponowne rozpoznanie sprawy doprowadziło Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do konstatacji, że skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 31 lipca 2013 r, znak [....] nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z tych względów orzeczono na zasadzie art. 151 ppsa, jak w sentencji wyroku.