Uzasadnienie
II SA/Łd 1119/13
J.P. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o ustanowienie pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Małżonkowie utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie 3.744,05 zł. Strona posiada mieszkanie o powierzchni 64 mkw. oraz udział we własności nieruchomości o powierzchni 269 mkw. Strona posiada samochód osobowy zakupiony "na raty". Skarżąca wskazała, że ponosi następujące wydatki: czynsz – 600 zł, energia elektryczna – 100 zł, żywność, środki higieny osobistej, środki czystości – 1200 zł, leki i materiały opatrunkowe – 340 zł, komunikacja miejska – 100 zł, ubezpieczenie (na życie, mieszkanie, komunikacyjne) - 186 zł, spłata zaciągniętego długu – 170 zł, podatek od nieruchomości – 10 zł, opłata za parking i koszty eksploatacji samochodu, paliwo – 250 zł, telefon, telewizja, Internet – 150 zł, pisma do organów administracji publicznej – 10 zł, co daje łączną kwotę 3.116 zł. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że całość dochodów przeznaczona jest na bieżące utrzymanie. Wnioskodawczyni oświadczyła również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo strony skarżącej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Biorąc pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącą, należy stwierdzić, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Na uwadze należało mieć przede wszystkim fakt, iż łączne dochody małżonków kształtują się na poziomie 3.744,05 zł brutto, a wnioskodawczyni posiada majątek w postaci mieszkania i samochodu osobowego, ma także udział w nieruchomości. Podstawowym argumentem przemawiającym za zasadnością złożonego wniosku jest zdaniem strony wysokość wydatków. Otóż należy stwierdzić, że wysokość deklarowanych dochodów, a także ponoszonych wydatków nie świadczy o trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Przeciwnie, sytuacja skarżącej wydaje się być dobra i ustabilizowana, czego dowodem jest nabycie samochodu osobowego "na raty", a w konsekwencji potwierdzona przez instytucje bankowe udzielające kredytów zdolność kredytowa (a więc i płatnicza).
Ponadto sama okoliczność spłacania przez skarżącą długów nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Nie zasługuje bowiem na akceptację pogląd, że zaciągnięcie zobowiązań, skutkujące obowiązkiem uiszczania comiesięcznych rat, powoduje po stronie tej osoby powstanie prawa do odstąpienia od regulowania innych zobowiązań.
Odnosząc się zatem do wskazywanej przez stronę wysokości wydatków, które uniemożliwiają, zdaniem skarżącej, ponoszenie ciężaru udziału w postępowaniu sądowym, stwierdzić należy, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie tyle jest istotna wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem analiza struktury wydatków, jakie zostały wskazane przez skarżącą nie uzasadnia twierdzenia, iż były to w całości wydatki, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu żywności, środków czystości czy zapewnienia opieki lekarskiej dla członków rodziny, to jednak posługiwanie się argumentem o przeznaczeniu kwoty na spłatę innych zobowiązań, eksploatację samochodu i nabycie paliwa czy opłat za telewizję, Internet i telefon nie może zasługiwać na aprobatę.
Nie można tracić z pola widzenia, że skarżąca posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a także jest posiadaczem samochodu osobowego. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż o ile posiadanie samochodu osobowego mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza (por. post. WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2009 r., V SA/Wa 1473/09).
W ocenie Referendarza sądowego przyznanie prawa pomocy w analizowanej sytuacji, przy uwzględnieniu wskazanej przez skarżącą wysokości deklarowanych dochodów rodziny, oznaczałoby przeniesienie ciężaru udziału w postępowaniu strony dysponującej środkami finansowymi na ogół obywateli, czego nie można zaakceptować. Tymczasem, strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących niezbędnymi dla utrzymania, a ubiegający się o taką pomoc winien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny
Powyższe prowadzi do wniosku, że żądanie strony nie może zostać uwzględnione, jako że nie została spełniona przesłanka przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG