Uzasadnienie
II SA/Łd 1206/10
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, oddalił skargę J. D. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w dniu 16 lutego 201r. skarżąca odebrała, sporządzone na jej wniosek, uzasadnienie powyższego wyroku wraz z pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia.
W dniu 4 marca 2011r. J. D. złożyła wypełniony formularz o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 9 marca 2011r. referendarz sądowy rozstrzygnął o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i oddalił wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 11 kwietnia 2011r. do akt sprawy przedłożone zostało pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych, opatrzone datą "29 marca 2011r.", wskazujące dane osobowo-adresowe wyznaczonego z urzędu dla skarżącej radcy prawnego.
W dniu 9 maja 2011r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, załączył skargę kasacyjną oraz uiścił wpis od tejże skargi. Uzasadniając zwrócił uwagę iż postanowienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu otrzymał w dniu 7 kwietnia 2011r., zatem nie miał możliwości sporządzenia skargi w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 86 §1 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jednakże we wniosku takim strona winna uprawdopodobnić, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy, dopełnić czynności, której uchybiła oraz wniosek ten złożyć w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia.
Oceniając staranność skarżącej w dochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należało wziąć pod uwagę, iż skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, objętym tzw. "przymusem adwokackim" (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, iż strona, która nie jest adwokatem, radcą prawnym, sędzią, prokuratorem, notariuszem albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych, a jednocześnie nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny, nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej przed przyznaniem jej przez Sąd prawa pomocy w tym zakresie i wyznaczeniem określonego adwokata lub radcy prawnego przez okręgową radę adwokacką lub okręgową izbę radców prawnych. Istotne jest, iż wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, złożony po wydaniu orzeczenia nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ale może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 września 2010r., III SA/Kr 9/09, niepubl., dostępne w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 686759).
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 9 marca 2011r. referendarz sądowy rozstrzygnął o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i oddalił wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie w dniu 11 kwietnia 2011r. do akt sprawy przedłożone zostało pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych wskazujące dane osobowo-adresowe wyznaczonego z urzędu radcy prawnego. Istotne jest, iż stosownie do art. 244 §2 p.p.s.a ustanowienie m.in. radcy prawnego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa takiemu radcy prawnemu. Oznacza to, iż strona nie musi udzielać wyznaczonemu z urzędu radcy prawnemu dodatkowego pełnomocnictwa. Idąc dalej, po otrzymaniu przez tak wyznaczonego pełnomocnika informacji o pozytywnie zakończonym postępowaniu z wniosku o prawo pomocy, jest on od razu umocowany do reprezentowania strony, dla której został wyznaczony i do podejmowania czynności procesowych mających zabezpieczyć interesy tejże strony.
Jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu wyznaczony z urzędu radca prawny w dniu 7 kwietnia 2011r. odebrał pismo z Okręgowej Izby Radców Prawnych informujące go o treści postanowienia Sądu z dnia 9 marca 2011r., zatem od tego dnia miał prawo do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niemniej jednak dopiero w dniu 9 maja 2011r. pełnomocnik ten złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, dopełniając czynności której uchybił.
Analizując przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu nie budzi wątpliwości Sądu, iż strona dopełniła czynności, której uchybiła, jak również wykazała, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Niemniej jednak przepis art. 87 §1 p.p.s.a stanowi, iż wniosek o przywrócenie uchybionego terminu winien zostać złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. Nie sposób zatem przyjąć, iż w niniejszej sprawie zachowany został ten siedmiodniowy termin. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podkreśla, że skoro dopiero w dniu 7 kwietnia 2011r. otrzymał postanowienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w sprawie J. D., to konsekwentnie nie mógł zachować trzydziestodniowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej. I owszem, dopiero od dnia otrzymania informacji o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu, dany pełnomocnik może skutecznie reprezentować stronę. Niemniej jednak rozważany wniosek o przywrócenie terminu został złożony w Sądzie dopiero w dniu 9 maja 2011r., ponad miesiąc od otrzymania pisma z Okręgowej Izby Radców Prawnych w sytuacji, gdy przepis art. 87 §1 p.p.s.a. przewiduje, iż wniosek o przywrócenie terminu winien być złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia.
Niewątpliwie nie jest dopuszczalne złożenie wniosku w dowolnym czasie, gdyż taka dowolność skutkowałaby nieuzasadnionym otwarciem i przedłużeniem terminu do zakwestionowania orzeczenia Sądu w trybie skargi kasacyjne, a takie swego rodzaju zawieszenie postępowania nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
ar