Uzasadnienie
II SA/Łd 1209/11
Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K.L. na postanowienie[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia.
W dniu 18 lipca 2012 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwiema córkami. Skarżący posiada dom o powierzchni 100 m kw. i gospodarstwo rolne o powierzchni 11,40 ha, z którego przychody szacuje na ok. 70.000 zł rocznie (dotacje i sprzedaż mleka). Strona posiada sprzęt rolniczy i samochód osobowy marki [...]. W uzasadnieniu strona wskazała, że ponosi następujące koszty roczne: paliwo 10.000 zł, nawozy 12.000 zł oraz miesięczne: rata kredytu 1000 zł, woda 140 zł, energia elektryczna 200 zł, ścieki 150 zł, TV i Internet 180 zł, pasza i koncentrat 200 zł, bieżące jedzenie i ubrania - 1500 zł, szkoła córek 400 zł, ubezpieczenie 730 zł na kwartał. Skarżący wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych umotywował tym, że jego obecne dochody w porównaniu do kosztów utrzymania nie pozwalają na ich poniesienie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., póz. 270) -dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analizując sytuację przedstawioną przez skarżącego należy uznać, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż skarżący występował już z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w listopadzie 2011 r., a postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Sytuacja przedstawiona w oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku z dnia 17 listopada 2011 r. podlegająca ocenie w uzasadnieniu powyższego postanowienia nie uległa pogorszeniu, jeśli porównać ją z sytuacją wynikającą z aktualnego oświadczenia złożonego w dniu 17 lipca 2012 r. W złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazywał na pogorszenie swojej sytuacji materialnej ani nie wykazywał nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska co do oceny zdolności płatniczych strony.
Abstrahując jednak od powyższego należy uznać, iż dane wynikające z oświadczenia nie wskazują, aby sytuacja materialna skarżącego uzasadniała zwolnienie od kosztów sądowych.
Na uwadze należało mieć bowiem fakt, iż skarżący uzyskuje dochody z produkcji mleka w kwocie 48.000 zł, co daje dochód miesięczny w wysokości 4.000 zł. Wskazywane przez skarżącego koszty działalności rolniczej kształtują się natomiast na poziomie 24.000 zł, zatem uprawnione jest przyjęcie, że niemal w całości są pokrywane z otrzymywanych dopłat dla rolnictwa w wysokości 22.000 zł. Oznacza to, że dla oceny zdolności płatniczej skarżącego, przy deklarowanej kwocie dochodów z produkcji mleka, należy brać pod uwagę jedynie bieżące koszty utrzymania rodziny, nie zaś koszty tej produkcji. Odnosząc się zaś do wysokości i rodzaju deklarowanych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, stwierdzić należy, że nie uzasadniają one przyznania prawa pomocy.
Strona skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, które wiązałyby się z wydatkami o nadzwyczajnym charakterze, a które miałyby istotny wpływ na zdolność płatniczą strony. Sama okoliczność spłacania przez skarżącego kredytu, którego rata miesięczna wynosi 1000 zł, nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych. Nie zasługuje bowiem na akceptację pogląd, że zaciągnięcie kredytów przez stronę na okres kilku czy nawet kilkunastu lat, skutkujące obowiązkiem uiszczania comiesięcznych rat, powoduje po stronie tej osoby powstanie prawa do odstąpienia od regulowania innych zobowiązań.
Co więcej, nie znajduje uzasadnienia pogląd, że pierwszeństwo należy przyznać regulowaniu należności wynikających z zaciągniętych zobowiązań. Ponadto nie można tracić z pola widzenia faktu, iż w toku postępowania skarżący ponosił koszty sądowe w postaci wpisu od skargi czy zażalenia, co daje podstawy do przyjęcia, że posiada on środki finansowe niezbędne do udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym, w tym ustanowienia pełnomocnika z wyboru, jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG