Uzasadnienie
II SA/Łd 1374/11
W związku ze skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku inwentarsko – mieszkalnego W.D. wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, którego dochody wynoszą 508 zł miesięcznie. Posiada dom o powierzchni 133 mkw. oraz mieszkanie o powierzchni 100 mkw., a także budynki gospodarcze i garaż. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał okoliczności niepozostające w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo strony skarżącej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Biorąc pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącego, należy stwierdzić, iż wniosek wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy stwierdzić, iż to w interesie wnioskodawcy leży wykazanie okoliczności, które świadczą o trudnej sytuacji materialnej i uzasadniają przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia jednak wymaga, że wykazanie tych okoliczności nie może ograniczać się wyłącznie do wskazania faktów, które mogą się dla strony okazać korzystne. Wymóg sporządzenia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu ma na celu zapewnienie wskazania przez ubiegającego się o pomoc wszystkich tych elementów składających się na jego sytuację rodzinną i materialna, które uważa się za istotne. Stąd też skarżący ma obowiązek wypełnienia formularza wniosku w sposób wyczerpujący, ale również odpowiadający rzeczywistości.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie odpowiada powyższym wymogom, a nadto, że oświadczenie wnioskodawcy nie może być uznane za wiarygodne i stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy.
Po pierwsze, wskazać należy, że skarżący dwukrotnie był wzywany do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, gdyż w odpowiedzi na pierwsze wezwanie oświadczył, że nie potrafi go wypełnić. W wyniku powtórnego wezwania, skarżący wypełnił wniosek w sposób, który nie zasługuje na akceptację. Otóż w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu skarżący nie wskazał członków gospodarstwa domowego, mimo że posiada żonę i dzieci. Jak bowiem wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru pism znajdujących się w aktach administracyjnych to żona skarżącego – M.D. odbiera kierowaną do skarżącego korespondencję, zaś w piśmie kierowanym do PINB w Ł. z dnia 20 listopada 2010 r. (k. 62 akt administracyjnych) skarżący wskazał, że "u nas była trójka małych dzieci". Powyższe prowadzi do wniosku, że w złożonym oświadczeniu strona podała nieprawdziwe dane dotyczące stanu rodzinnego.
Po drugie, skarżący podał, że osiąga dochód z działalności rolniczej w wysokości 508 zł miesięcznie. Z załączonego do wniosku o przyznanie prawa pomocy zaświadczenia o dochodowości gospodarstwa rolnego wynika, że przeciętny dochód z gospodarstwa w 2009 r. to 1.908 zł na 1 ha przeliczeniowy. Skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 2,4 fizycznych, 3,1965 ha przeliczeniowych. Skarżący osiąga dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego w wysokości 6098,92 zł, co daje kwotę 508 zł miesięcznie, jednak podkreślenia wymaga, iż dochód ten ma charakter wyłącznie statystyczny, co więcej nie obejmuje kwot szeroko rozumianych dopłat do rolnictwa, których skarżący we wniosku nie wykazał. Wyłącznie statystyczny charakter dochodów skarżącego wynikających z zaświadczenia o dochodowości gospodarstwa rolnego, który nie odzwierciedla rzeczywistych dochodów wieloosobowej rodziny wnioskodawcy, znajduje potwierdzenie w piśmie skarżącego z dnia 23 stycznia 2012 r. W piśmie tym skarżący oświadczył, że "aktualne dochody w moim gospodarstwie są takie jak na zaświadczeniu z Urzędu Gminy w B., które załącza.
Załączam też jedną z czterech rat KRUS w Ł., która to praktycznie pochłania wszystkie aktualne dochody. Mam jeszcze inne stałe opłaty, które sumując zdecydowanie przekraczają dochody. Nie będę opisywał powodów, dlaczego się w takiej sytuacji znalazłem, chociaż też byłoby to ciekawe". Ponoszenie wydatków w wysokości przekraczającej i to zdecydowanie (jak zaznaczyła strona) kwotę zadeklarowanych dochodów oznacza, że realne dochody skarżącego są wyższe niż to wynika z wartości statystycznej.
Powyższe okoliczności, jak również fakt, że skarżący nie wskazał na wysokość ponoszonych wydatków, mimo że jest to pomocne przy ocenie zdolności płatniczych wnioskodawcy, stwarza podstawy do odmowy uwzględnienia wniosku.
Nie można bowiem przychylić się do wniosku strony, która w odpowiedzi na pierwsze wezwanie do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu, takiego obowiązku nie wykonuje, twierdząc, że nie potrafi go wypełnić, a następnie w wykonaniu drugiego wezwania – pomija istotne informacje dotyczące m.in. stanu rodzinnego. W tym miejscu należy również wyjaśnić, że podstawą odmowy przyznania prawa pomocy nie jest sam fakt nieumiejętnego wypełnienia wniosku, lecz niepodania informacji, które są istotne przy rozpoznawaniu wniosku. W piśmie z dnia 23 stycznia 2012 r., zawierającym oświadczenie o swojej sytuacji materialnej, skarżący również nie podał bowiem żadnych konkretnych informacji, które pozwoliłyby ustalić, jaka jest jego sytuacja rodzinna, jakie dochody faktycznie otrzymuje i jakie wydatki ponosi.
Reasumując, biorąc pod uwagę fakt, że mimo dwukrotnej próby uzyskania od skarżącego rzetelnego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, taka wyczerpująca informacja nie została udzielona, a oświadczenie złożone na urzędowym formularzu uznać należało za niewiarygodne, wniosek skarżącego podlegał oddaleniu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG