Uzasadnienie
II SA/Łd 229/07
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 3 pkt 2, art. 5 ust. 1, art. 6, art. 8 i 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903) odmówił P. M. przyznania w okresie zasiłkowym od 1 września 2006 prawa do:
- - zasiłku rodzinnego na dzieci J. M. i A. M. oraz
- - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na J. M. i A. M..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż warunkiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, który wynika z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a który wynosi 504 zł.
W wyniku analizy wniosku P. M. i załączonych do wniosku dokumentów organ ustalił, iż roczny dochód rodziny strony w 2005 roku wyniósł 25457,74 zł (miesięczny dochód rodziny 2121,48 zł.), a miesięczny dochód na osobę 530,37 zł, co powoduje przekroczenie ustawowego progu dochodowego ustalonego na 504 zł i w związku z tym wnioskowany zasiłek rodzinny nie przysługuje.
Ponadto zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w przypadku ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego. Brak prawa do zasiłku rodzinnego powoduje brak prawa do dodatków do tegoż zasiłku.
Od powyższej decyzji P. M. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., w którym wskazał, iż w poprzednich latach otrzymywał zasiłek rodzinny, a dochód w jego rodzinie za rok 2005 nie uległ żadnej radykalnej zmianie. Przyczyną zawyżenia dochodu była jednorazowa wypłata ze Spółdzielni Mieszkaniowej refundacji za wymianę okien w mieszkaniu w wysokości 2625,18zł.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 5 ust. 1, art. 3 pkt 2 oraz art. 8 pkt 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż dochód rodziny odwołującego się za rok 2005 został wyliczony na podstawie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego Ł. i wyniósł rocznie 25472,77 zł, czyli miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł 530,37 zł. i jest wyższy od przyjętego w ustawie dochodu na osobę w rodzinie o 26,37 zł. Powoduje to niespełnienie przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Ponadto Kolegium odniosło się do dyspozycji wynikającej z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując, iż dochód rodziny odwołującego się przekracza o 105,48 zł. granicę dochodu zwielokrotnioną stosownie do liczby członków rodziny i kwota przekroczenia jest wyższa od najniższego zasiłku rodzinnego wynoszącego 48 zł, co nie pozwala na przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego.
Nadto organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych - w związku z brakiem uprawnień do zasiłku rodzinnego - prawo do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego nie przysługuje.
W dniu 30 stycznia 2007 roku P. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w roku 2005 dochód jego rodziny został zawyżony poprzez jednorazową wypłatę ze Spółdzielni Mieszkaniowej refundacji za wymianę okien w wysokości 2625,18 zł. W ocenie skarżącego kwota ta nie powinna zostać zaliczona do budżetu rodziny. Gdyby kwotę 2625,18 zł odliczyć od dochodu rodziny za rok 2005 to dochód na osobę w rodzinie wyniósłby 475,68 zł i nie zostałby wówczas przekroczony ustawowy próg dochodowy – 504 zł uprawniający do zasiłku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako p.p.s.a. - sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzją organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, dlatego zaszła konieczność uchylenia tychże decyzji.
Podstawą materialnoprawną w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.).
Zgodnie z art. 4 ust. 2 tejże ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:
- 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka;
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka;
- 3) osobie uczącej się.
Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł.
Natomiast z treści art. 5 ust. 3 ustawy wynika, że w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Dodatki do zasiłków przysługują w razie spełnienia określonych w ustawie przesłanek jedynie, w sytuacji gdy spełnione zostały przesłanki do przyznania zasiłku rodzinnego.
W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało zatem wyjaśnić, czy spełnione zostało kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego.
Sąd stwierdza, że organy - z uwagi na treść art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych - prawidłowo ustaliły wysokość dochodu rodziny skarżącego, opierając się na zaświadczeniu o dochodzie P. M. wydanym przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia[...].
Ponieważ miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącego wyniósł 530,37 zł, przewyższając tym samym kwotę określoną w art. 5 ust. 1 omawianej ustawy (to jest 504 zł), zasadnie przyjęto, że przekroczone zostało kryterium dochodowe określone w tym przepisie.
Nie można natomiast zgodzić się z wykładnią art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy, w wyniku której odmówiono przyznania zasiłku rodzinnego w trybie określonym w tym przepisie.
Zgodnie z zawartą tam regulacją, w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym.
Sąd, w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę, nie podziela przyjętego w kwestionowanej decyzji rozumienia użytego w art. 5 ust. 3 ustawy pojęcia "dochód rodziny", jako przeciętny miesięczny łączny dochód wszystkich członków rodziny.
Występujące w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych pojęcie "dochodu rodziny" nie może być interpretowane samodzielnie, w oderwaniu od regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 ustawy, gdzie jest mowa o dochodzie rodziny w przeliczeniu na osobę, jako kryterium uzasadniającym przyznanie zasiłku rodzinnego.
"Dochód rodziny", o którym mowa w art. 5 ust. 3, winien być rozumiany jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, o którym mowa w art. 5 ust. 1 (por. np. wyrok WSA z 14 marca 2006 roku sygn. akt I SA/Wa 191/06 Lex nr 197471, wyrok WSA z 28 października 2005 roku sygn. akt I SA/Wa 1778/04 Lex nr 188735, wyrok WSA z 15 września 2005 roku sygn. akt I SA/Wa 1469/04 Lex nr 192954).
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego mogą zostać przyznane nawet w przypadku przekroczenia ustalonego dochodu, w razie spełnienia dwóch przesłanek:
- - przekroczenie dochodu nie jest wyższe niż kwota najniższego zasiłku w danym okresie,
- - ustalany zasiłek rodzinny przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym.
Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903) najniższy zasiłek rodzinny stanowi kwota 48 zł.
Tym samym stwierdzić należy, iż przekroczenie przez rodzinę skarżącego progu dochodowego wynikającego z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych o kwotę 26,37 zł. mieści się w dopuszczalnej "granicy" wynikającej z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Ponadto zarówno z odwołania, jak i ze skargi wynika, iż P. M. w poprzednim okresie zasiłkowym miał przyznane prawo do zasiłku rodzinnego, a organ tej okoliczności nie kwestionuje.
Przekroczenie progu dochodowego mieszczące się w dopuszczalnej granicy oraz pobieranie przez skarżącego zasiłku rodzinnego w poprzednim okresie zasiłkowym powoduje, iż spełnione zostały przesłanki określone w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pozwalające na przyznanie skarżącemu wnioskowanego zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami.
Wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa materialnego i w konsekwencji błędne ustalenie "dochodu rodziny" skarżącego na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Rozpatrując ponownie sprawę organy winny uwzględnić powyższe wytyczne i ustalić w sposób wskazany w wyroku dochód rodziny skarżącego, a następnie rozstrzygnąć wniosek w zakresie każdego z dochodzonych świadczeń.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.