Uzasadnienie
II SA/Łd 249/15
Uzasadnienie
S.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie z jego skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budynku mieszkalnego.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z 21-letnim synem. Skarżący mieszka w starym, wymagającym remontu domu o powierzchni 65 m2, posiada także niewielkie nieruchomości rolne o powierzchni: 0,5 ha, 0,69 ha i 0,23 ha. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 3274,83 zł netto. Wskazał, że opłaca alimenty na syna w kwocie 380 zł, spłaca pożyczkę, której rata wynosi 330,06 zł, a także posiada kredyt w rachunku na kwotę 5400 zł. Łącznie zadłużony jest na 15100 zł. Kwotę konieczną do utrzymania (energia, woda i ścieki, gaz, podatek i koszty utrzymania) określił na 1200 zł. Skarżący oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącego należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W ocenie Referendarza sądowego bowiem wykazane dochody (ponad 3200 zł netto) nie pozwalają na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika. Tym niemniej jednak, w ocenie Referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, aby uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego i rodziny. Osiągany dochód daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie zgromadzić środki niezbędne do uiszczenia kosztów sądowych wymagane w postępowaniu sądowym, w tym wpis sądowy w wysokości 500 zł. Należy przy tym dodać, że przyszłe i ewentualne inne koszty postępowania (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, w przypadku oddalenia skargi, wyniosłaby 100 zł, a ewentualny wpis od skargi kasacyjnej – 250 zł) byłyby rozłożone w czasie, co niewątpliwie pozytywnie wpływa na możliwości ich pokrycia przez stronę.
Reasumując, w ocenie Referendarza sądowego wysokość deklarowanych dochodów umożliwia partycypację w kosztach postępowania. Podkreślenia przy tym wymaga, że partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla siebie, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG