Uzasadnienie
M.B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 30 stycznia 2024 r., nr 25/2024, w przedmiocie zobowiązania do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 5 kwietnia 2024 r. skarżąca została wezwana do złożenia odpisu skargi oraz do wskazania numeru PESEL. Z zawartego w ww. wezwaniu pouczenia wynikało, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni będzie skutkowało jej odrzuceniem.
Jednocześnie na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 5 kwietnia 2024 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Stosowne wezwania do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi zostały doręczone skarżącej 11 kwietnia 2024 r. W ustawowym terminie, który upływał 18 kwietnia 2024 r., skarżąca uiściła jedynie wpis sądowy, natomiast braki formalne skargi nie zostały usunięte.
Przy piśmie z 22 kwietnia 2024 r. organ administracji przekazał do Sądu dwa egzemplarze skargi, przesłane przez skarżącą na adres organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a." – skarga powinna zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.
Do skargi należy dołączyć jej odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 57 § 1 w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a.).
W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
W orzecznictwie sądowy ugruntowane jest stanowisko, że uzupełnianie braków formalnych skargi za pośrednictwem organu, którego rozstrzygnięcie było zaskarżone, nie jest działaniem prawidłowym. Pośredni tryb wnoszenia pism procesowych do sądu administracyjnego, a więc za pośrednictwem organu, stanowi wyjątek od zasady bezpośredniego wnoszenia pism do sądu i dlatego też przypadki jego stosowania zostały wprost wymienione w ustawie (zob. art. 54 § 1, art. 64c § 2, art. 87 § 3 p.p.s.a.). Pismo stanowiące uzupełnienie braków formalnych skargi nie należy do tego katalogu. W toku wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego strona powinna każde pismo procesowe kierować bezpośrednio do sądu, w tym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, bowiem od chwili przekazania skargi przez organ administracji publicznej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, kończy się etap postępowania administracyjnego i rozpoczyna się postępowanie sądowoadministracyjne, którego gospodarzem jest wyłącznie sąd administracyjny.
Dlatego kolejne pisma (poza wskazanymi wyżej wyjątkami) powinny być wnoszone już bezpośrednio do sądu, bez pośrednictwa organów administracji publicznej (por. postanowienia NSA: z 23 lutego 2024 r., sygn. akt I OZ 74/24; z 12 stycznia 2024 r., sygn. akt I GZ 385/23; z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II OZ 702/23; z 23 sierpnia 2023 r., II OZ 463/23 – dostępne w CBOSA).
Również moment wniesienia pisma został przez ustawodawcę utożsamiony z momentem oddania pisma w placówce pocztowej, ale aby to oddanie pisma w placówce pocztowej odniosło skutek prawnoprocesowy, niezbędne jest jego prawidłowe zaadresowanie – w przedmiotowej sprawie do właściwego Sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji wniesienia pisma procesowego, które winno być skierowane bezpośrednio do Sądu, a złożone zostało do organu, najwcześniejszą datą, jaką można przyjąć za datę złożenia tego pisma, jest data przesłania tego pisma przez organ do Sądu (por. postanowienia NSA z 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 889/15; z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II OZ 1609/17; z 24 października 2018 r., sygn. akt II OZ 1042/18; z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OZ 1287/19; z 19 lipca 2023 r., sygn. akt I OZ 257/23; z 21 września 2023 r., sygn. akt I OZ 387/23 – dostępne w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia braków skargi, jednakże pomimo informacji o skutkach niewywiązania z ww. obowiązków w ustawowym terminie i związanym z tym rygorem odrzucenia skargi, skarżąca ani nie złożyła wymaganej ilości odpisów skargi, ani nie wskazała numeru PESEL. Skoro wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone skarżącej 11 kwietnia 2024 r., to ostatnim dniem ustawowego terminu do wykonania nałożonego obowiązku był 18 kwietnia 2024 r. Jednakże termin ten upłynął bezskutecznie, co uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a zatem skarga podlega odrzuceniu. W sytuacji bowiem błędnego (nieprawidłowego) zaadresowania i skierowania przesyłki do organu odwoławczego zamiast do Sądu, za datę wniesienia pisma skarżącej do Sądu należało uznać datę przekazania tego pisma przez organ do Sądu, co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce już po upływie 7-dniowego terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi.
Stosownie natomiast do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 232 § 2 p.p.s.a.).
Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 postanowienia.
O zwrocie kwoty uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi orzeczono w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.