Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a.", uchylił w całości decyzję Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane zobowiązano [...] Spółdzielnię Mieszkaniową – w terminie do dnia 31 grudnia 2013r. – do wykonania robót budowlanych polegających na zamontowaniu w lokalu nr 80 trzech nawiewników okiennych ciśnieniowych EFR firmy Aereco, o wydajności 6-30 m3/h każdy, tj. zamontowaniu po jednym nawiewniku w górnej części okien w kuchni i w pokojach lokalu nr 80 w budynku wielorodzinnym usytuowanym na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 35/37. W miejsce ww. rozstrzygnięcia organu I instancji organ odwoławczy zobowiązał [...] Spółdzielnię Mieszkaniową do wykonania robót budowlanych polegających na: zamontowaniu w lokalu nr 80 trzech nawiewników okiennych o wydajności co najmniej 6-30 m3/h każdy, tj. zamontowaniu po jednym nawiewniku w górnej części okien w kuchni i w pokojach lokalu nr 80 w budynku wielorodzinnym usytuowanym na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 35/37 w terminie do dnia 28 marca 2014r.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, postępowanie w sprawie działania wentylacji w lokalach w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. A 35/37 w P. zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na skutek pisma H. T. z dnia 18 stycznia 2011r.
Następnie organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy, ze wskazaniem zapadłych w sprawie rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego zarówno I jak i II instancji oraz podkreślił, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 3 września 2012r., mgr inż. Z. M. stwierdził niewystarczające działanie wentylacji w przewodach kominowych łazienek w mieszkaniach przy ul. A 33/35, m.in. w lokalu 80. Badanie prowadzono dla trzech wariantów okien: zamkniętych, rozszczelnionych i otwartych. W lokalu nr 80 otwór pomiędzy kuchnią a łazienką został przesłonięty do połowy szafką kuchenną o około 13 cm, zaś w oknach obu pokoi zdjęto klamki uniemożliwiając ich otwarcie. Organ ustalił ponadto, że w przedmiotowym budynku w latach 2001 - 2005 nastąpiła wymiana okien. Wszystkie badane lokale zostały wyposażone w okna plastikowe. Podczas kolejnej kontroli przeprowadzonej w dniu 22 lutego 2013r. w wyniku wykonania ponownych pomiarów przepływu powietrza ustalono wystąpienie zjawiska odwróconego ciągu przy zamkniętym oknie w kuchni i pokoju w lokalu nr 80 ww. budynku mieszkalnego.
Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego PINB w P. w dniu [...] wydał przytoczoną na wstępie decyzję nr [...].
H. T. w odwołaniu od tej decyzji powoływała się na nieskuteczność podobnych robót wykonanych w mieszkaniach innych lokatorów, podniosła też, że problemem wentylacji lokalu nr 80 wynika z niedrożnego kanału wentylacyjnego, zatem nałożony w zaskarżonej decyzji przez organ stopnia powiatowego obowiązek według skarżącej jest bezcelowy.
Organ II instancji stwierdził, że poza sporem pozostaje, iż przepływ powietrza w lokalu nr 80 działa nieprawidłowo, powodując tym samym zagrożenie życia bądź zdrowia (art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 61 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 149 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Ustalił, że strumień powietrza zewnętrznego doprowadzanego do pomieszczeń, niebędących pomieszczeniami pracy, powinien odpowiadać wymaganiom Polskiej Normy dotyczącej wentylacji, przy czym w mieszkaniach strumień ten powinien wynikać z wielkości strumienia powietrza wywiewanego, lecz być nie mniejszy niż 20 m 3/h na osobę przewidywaną na pobyt stały w projekcie budowlanym, co nie zostało spełnione.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że jak wynika z ekspertyzy badań kominiarskich przewodów spalinowych oraz wentylacji grawitacyjnej wywiewnej w lokalach mieszkalnych przy ul. A 35/37 w P. wykonanej przez mgr inż. M. Z. w dniu 21 czerwca 2011r., objęte kontrolą przewody kominowe oraz inne elementy urządzeń kominowych są zgodne z przepisami i mieszczą się w obowiązujących normach. Zgodnie z wynikami ww. ekspertyzy po raz pierwszy wskazano na nadmierne uszczelnienie mieszkań przedmiotowego budynku oraz zaproponowano rozwiązania pozwalające poprawić funkcjonowanie wentylacji grawitacyjnej.
Nadto przeprowadzone niejednokrotnie przez mgr inż. Z. M. pomiary prędkości powietrza w lokalu nr 80 potwierdziły opublikowane w ww. ekspertyzie wyniki badań ponownie wykazując zanik, a nawet odwrócenie ciągu w przewodach kominowych (zasysanie powietrza wywiewanego - zanieczyszczonego z przewodów wentylacyjnych z powrotem do lokalu mieszkalnego). Zatem w ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że niewystarczające zapewnienie dopływu świeżego powietrza do lokalu mieszkalnego wywołuje zaburzenia pracy przewodów kominowych i wentylacyjnych mogących oddziaływać na pozostałe lokale w całym budynku, a tym samym powodować zagrożenie życia bądź zdrowia jego mieszkańców.
Organ odwoławczy stwierdził, że należy wskazać precyzyjnie wartość graniczną objętościowego przepływu powietrza w nawiewnikach okiennych, wynikającą z treści polskich norm lub opracowanej oceny technicznej, a ponieważ organ I instancji uchybił temu obowiązkowi w tym przypadku koniecznym stało się zreformowanie sentencji badanej decyzji poprzez prawidłowe wskazanie najmniejszej dopuszczalnej wydajności nawiewników okiennych. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż niewłaściwym natomiast było przesądzanie w skarżonej decyzji o wskazaniu konkretnej nazwy firmy której urządzeń należy zastosować.
Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniosła H. T. powołując się na argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca podniosła, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa już zamontowała nawiewniki w mieszkaniach innych sąsiadów mieszkających w jej klatce i montaż tych nawiewników nie spowodował poprawy działania wentylacji grawitacyjnej w ich mieszkaniach. Spółdzielnia doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że po dociepleniu budynku kanały wentylacyjne okazały się niewydolne, o czym zdaniem skarżącej świadczy umieszczona na protokółach kontroli instalacji i aparatów gazowych pieczątka o treści "lokator pouczony o konieczności rozszczelnienia okien w trakcie użytkowania podgrzewacza wody".
Skarżąca podniosła, że nie otwierając okna na stałe naraża siebie i jej niepełnosprawnego syna na wdychanie szkodliwego dla zdrowia dymu tytoniowego i innych wyziewów wpadających do jej mieszkania z innych mieszkań przez działające ze wstecznym wyciągiem kanały wentylacyjne. Skarżąca wskazała również, że najpierw wycięto uszczelki w oknach jej mieszkania, co już miało usprawnić działanie wentylacji. Obecnie proponuje się jej zamontowanie nawiewników. W chwili obecnej w tych mieszkaniach, w których zamontowano nawiewniki proponuje się zamontowanie kolejnych nawiewników.
Z tego powodu skarżąca wniosła o to, aby zobowiązać [...] Spółdzielnię Mieszkaniową do wykonania projektu instalacji wentylacyjnej w przedmiotowym bloku. Jej zdaniem dopiero wówczas będzie można dokładnie ocenić, czy obecne kanały wentylacyjne spełniają wymogi prawa budowlanego pod względem przekrojów, usytuowania, ilości podłączonych odbiorców i wysokości nad kalenicę bloku.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga pozbawiona jest uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a.". Natomiast w razie niestwierdzenia powyższych przesłanek sąd skargę oddala, stosownie do art. 151 P.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy, tj. użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, określonymi w ust. 1 pkt 1-7 ustawy.
Natomiast w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (art. 66 ust. 1 ustawy). Nie ulega zatem żadnych wątpliwości, że obowiązek nałożony w zaskarżonej decyzji powinien być adresowany do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, jako zarządcy budynku, w którym znajduje się należący do skarżącej lokal nr 80.
Skarżąca legitymuje się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego.
Zarzuty skargi nie znajdują oparcia w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Nie znajduje uzasadnienia teza, że zalecane przez organ nadzoru budowlanego działania nie dały spodziewanych efektów poprawy wentylacji pomieszczeń w innych mieszkaniach w tym samym pionie budynku. Autorzy opracowań złożonych w aktach zgodnie i zdecydowanie wskazują, że brak należytej wentylacji nie jest spowodowany niedrożnością przewodów kominowych, lecz brakiem dostępu świeżego powietrza do mieszkania z zewnątrz, czyli nieprawidłowym, niewystarczającym wietrzeniem mieszkań. W 2003 roku w mieszkaniach przy ul. A 33/35 założono szczelne okna, które wymagają innej obsługi w związku z większą szczelnością, czyli koniecznością ich rozszczelniania, częstszego wietrzenia pomieszczeń. Jak wynika z uwag kominiarskich, po zamontowaniu nawiewników lokatorzy nie dbali o należyty dostęp powietrza z zewnątrz. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w ekspertyzie kominiarskiej zamontowanie nawiewników przywróci prawidłową cyrkulację powietrza w lokalu bez konieczności stałego otwierania lub rozszczelnienia okien. Nie oznacza to jednak, że nie jest w ogóle konieczne wietrzenie, otwieranie czy rozszczelnianie okien w pomieszczeniach zaopatrzonych w tego typu okna.
Zarzuty skarżącej co do nieskuteczności działań zaleconych w zaskarżonej decyzji są zatem co najmniej przedwczesne Dopiero po zamontowaniu nawietrzników, z jednoczesnym wypełnianiem przez lokatora zaleceń co do sposobu zapewnienia dopływu powietrza z zewnątrz będzie można ocenić, czy rzeczywiście nie dają one wystarczających rezultatów w postaci zwiększenia dopływu powietrza do pomieszczeń i poprawy ciągu wentylacyjnego. Natomiast nic nie stoi na przeszkodzie, aby po wykonaniu nałożonego w zaskarżonej decyzji obowiązku, organ nadzoru budowlanego ponownie zobowiązał zarządcę nieruchomości do złożenia kolejnej ekspertyzy dotyczącej wielkości strumienia powietrza zewnętrznego doprowadzanego do pomieszczeń po zainstalowaniu nawietrzników.
W świetle złożonych ekspertyz, wobec zdecydowanych wniosków, że przewody wentylacyjne i kominowe są drożne za niezasadny, nie poparty racjonalnymi argumentami należało uznać zarzut skarżącej o wadliwości tych urządzeń. Treść ekspertyz, składanych w toku postępowania nie uzasadniała ani tego zarzutu, ani tym bardziej wniosku o zobowiązanie spółdzielni do wykonania projektu nowej instalacji.
W tym stanie rzeczy sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy prawa materialnego, po wyczerpującym wyjaśnieniu wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie wymagane przepisami elementy, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a. a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
A. P.