Uzasadnienie
II SA/Łd 510/14
W dniu 12 maja 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga G. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Formułując szereg wniosków procesowych, strona skarżąca wniosła m.in. o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę A Spółdzielni Mieszkaniowej.
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...], strona argumentowała, iż działki, na których ma być realizowana inwestycja są przedmiotem postepowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie zwrotu nieruchomości m.in. na rzecz skarżącej. W tej sytuacji, w ocenie strony, w przypadku odstąpienia przez sąd od uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania opisanej decyzji ostatecznej szkody mogą powstać zarówno po stronie inwestora, jak i skarżącej. W przypadku orzeczenia o zwrocie nieruchomości inwestor zobligowany byłby do zwrotu terenu, na którym dokonały się już prace budowlane, a nawet powstało osiedle, natomiast dla strony przejęcie takowej nieruchomości byłoby nader utrudnione z racji rozliczeń roszczeń, które inwestor wystosowałby względem skarżącej.
Nadto z racji, iż usunięcie skutków wykonania decyzji nie mogłoby się obyć inaczej jak przez rozbiórkę/wyburzenie już powstałych budynków, co i tak mogłoby nie doprowadzić do pełnego przywrócenia poprzedniego stanu. Zdaniem strony doprowadzenie do takiego stanu rzeczy nie leży w interesie skarżącej, ani inwestora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 – w dalszej części uzasadnienia powoływana jako: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl zaś art. 61 §3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Powtórzyć trzeba, iż wprawdzie przedmiotem skargi G. M. jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] to jednak strona skarżąca wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę A Spółdzielni Mieszkaniowej. Wniosek taki jest dopuszczalny, gdyż przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W związku z tym treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Granice znaczenia pojęcia "sprawa" wyznacza istota stosunku administracyjnoprawnego podlegająca załatwieniu w danej sprawie. Materia ta była przedmiotem wykładni w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn.akt FSK 12/99 (publ.
ONSA 2001/1/7). W powołanej uchwale NSA stwierdził, że określenie "w granicach danej sprawy" wskazuje, że chodzi o sprawę administracyjną w ujęciu materialnym, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. (...) rozumienie art. 61 § 3 in fine. Mając na uwadze powołane powyżej stanowisko wyrażone w piśmiennictwie stwierdzić należy, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji objętej wnioskiem jest dopuszczalny, dotyczy on bowiem aktu wydanego w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy (tożsame stanowisko zajęły sądy: WSA w Rzeszowie w postanowieniu z dnia 21 maja 2014 r., sygn.akt II SA/Rz 2799/14; NSA w postanowieniu z dnia 21 listopada 2013 r., sygn.akt II OZ 1042/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Wnioskujący musi dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie sądu. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa zaś na stronie skarżącej (postanowienia NSA: z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/05; z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/04 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analizując czy w sprawie występują ustawowe przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji sąd stwierdza, że nie dopatrzył się ich zaistnienia. Sam fakt wydania pozwolenia na budowę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie jego wykonania. Ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Zauważyć nadto trzeba, iż nawet w przypadku gdy inwestycja jest poważnie zaawansowana lub ukończona, to skutki ewentualnego rozstrzygnięcia o zwrocie nieruchomości, na których ma być realizowana, obciążą przede wszystkim inwestora, a nie skarżącą, gdyż to inwestora obciążać będą koszty ewentualnej rozbiórki lub dokonania stosownych rozliczeń.
Podkreślić trzeba, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w powołanym wyżej art. 61 § 1 p.p.s.a., tak więc przepisu § 3 nie należy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] o pozwoleniu na budowę jest ostateczna i zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest realizacją "prawa zabudowy" określonego w art. 4 tej ustawy. Prawo zabudowy będące fundamentalną zasadą Prawa budowlanego, jest prawem podmiotowym każdego, kto posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, jest więc po części też realizacją konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w przepisach art. 21 i 64 Konstytucji RP i jako takie, powinno podlegać szczególnej ochronie.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
a.bł.