Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania M. J., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o odmowie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad I. J. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 114), dalej u.ś.r., specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:
1/ nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub 2/ rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
- - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Organ podkreślił, że M. J. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia, bowiem I. J. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ani też orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Tymczasem Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł., orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2013 r. zaliczył I. J. do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to wydane zostało na czas do 3 czerwca 2015 r., określając wskazania m.in. odpowiedniego zatrudnienia Orzeczenie powyższe utrzymane zostało w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w Ł. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wyrokiem z dnia [...] października 2014 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że ustalił, iż I. J. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym w okresie od 8 kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2016 r.
Organ stwierdził zatem, że tym samym M. J. nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą tego wymagającą, o jakiej mowa w art. 16 a ust. 1 u.ś.r.
Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła M. J., domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła, że osoba niepełnosprawna z przyczyn psychiatrycznych wymaga szczególnej troski. Dlatego też domaga się przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do merytorycznego rozpoznania.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:
1/ nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub 2/ rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
- - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Cytowany przepis wprost uzależnia przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego od posiadania przez osobę wymagająca opieki jednego z dwóch rodzajów orzeczeń.
Po pierwsze – osoba taka musi legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r. Mąż skarżącej, nad którym sprawuje ona opiekę, posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym (w rozumieniu art. 3 pkt 20 u.ś.r.), ustalone wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z dnia [...] października 2014 r., sygn. akt [...]. Wyrokiem tym Sąd zmienił orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w Ł. z dnia [...] sierpnia 2013 r. o zaliczeniu męża skarżącej do lekkiego stopnia niepełnosprawności w ten sposób, że ustalił, iż I. J. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym w okresie od 8 kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2016 r.
Po drugie – osoba wymagająca opieki, w przypadku nielegitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, powinna posiadać orzeczenie o niepełnosprawności (bez względu na jej stopień), jeśli orzeczenie to zawierało wskazania: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w Ł. z dnia [...] sierpnia 2013 r., wskazań takich nie zawierało, a wręcz ustalało, że mąż skarżącej nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wyrok Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z dnia [...] października 2014 r. ww. orzeczeń w tym zakresie nie zmienił, ustalając wyłącznie inny stopień niepełnosprawności – umiarkowany. Mąż skarżącej od tego wyroku nie odwołał się, skutkiem czego było jego uprawomocnienie się.
Prawidłowo zatem organy orzekające w niniejszej sprawie przyjęły, że ww. wyrok sądowy, a także ostateczne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, są wiążące w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skoro zatem skarżąca nie wypełniła przesłanek przyznania tego zasiłku, określonych w art. 16a ust. 1 u.ś.r., to organy nie mogły wydać innego rozstrzygnięcia, niż odmowa jego przyznania. W tym stanie rzeczy, podniesiona przez skarżącą okoliczność sprawowania opieki nad mężem, który w jej ocenie wymaga pomocy drugiej osoby w żaden sposób nie mogła skutkować uchyleniem kwestionowanej decyzji.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
m.m.