Uzasadnienie
II SA/Łd 616/12
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] roku odmówił U.B. prawa do zasiłku okresowego w styczniu 2012 roku. Organ ustalił, że U.B. mieszka od lipca 2011 roku wspólnie z W.B. w wynajmowanym przez nią jednoizbowym mieszkaniu, za które uiszcza świadczenia w wysokości 366 zł miesięcznie, nie ma zaległości w opłacaniu świadczeń. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Źródłem dochodów W.B. jest kwota 85.000 zł, uzyskana ze sprzedaży mieszkania w czerwcu 2011 roku. Organ ustalił również, że przed lipcem 2011 roku U.B. i W. B. również zamieszkiwali wspólnie i prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Na podstawie tych ustaleń organ uznał, że obecne deklaracje U.B. o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego nie są prawdziwe. Organ przyjął, że wnioskodawczyni pozostaje nadal we wspólnym gospodarstwie domowym z W.B..
W związku z tym przyjął, że wspólnym ich dochodem jest kwota 85.000 zł uzyskana ze sprzedaży mieszkania W.B. i przywołując treść art. 8 ust.11 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 204 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. nr 175 poz. 1362 ze zm.) ustalił, że miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie wnioskodawczyni wynosi 3.541,66 zł na osobę, co uzyskano z podzielenia kwoty 85.000 zł przez 12 miesięcy i podzieleniu na dwie osoby. Kryterium dochodowe, od którego zależy prawo do uzyskania zasiłku okresowego wynosi 702 zł, co przesadza o niezasadności wniosku U.B..
W odwołaniu od decyzji U.B. zakwestionowała wniosek organu, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z W.B. jak również ustalenie dochodu ze sprzedaży mieszkania W.B.. Wskazała, że znaczna część sumy uzyskanej ze sprzedaży od razu została przeznaczona na pokrycie zadłużenia W.B..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia SKO powołało przepisy ustawy o pomocy społecznej, regulujące uprawnienia do zasiłku okresowego. Przytoczyło ustalenia organu I instancji, dokonało tożsamych ustaleń, dodatkowo wskazując, że mieszkanie zajmowane przez odwołującą i W.B. ma powierzchnię 24, 40m2, jest ogrzewane piecem kaflowym, oboje korzystają wspólnie z mebli i wyposażenia lokalu. Organ ustalił też, ze mieszkanie nie jest zadłużone, a opłaty z nim związane to czynsz w wysokości 276,11 zł, energia elektryczna 31,21 zł, gaz z butli 59 zł, wszystkie koszty podane w wymiarze miesięcznym. Organ odwoławczy podzielił argumentację i stanowisko organu I instancji, że oświadczenia zarówno wnioskodawczyni, jak i W.B. o prowadzeniu odrębnych gospodarstw domowych nie są wiarygodne. Podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust.10 u.p.s. rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w związku faktycznym, wspólnie zamieszkujące.
W ocenie organu odwoławczego te dwie cechy – zamieszkiwanie i gospodarowanie są właśnie przejawem wspólnego gospodarowania. Jest nią także czerpanie korzyści ze wspólnego zamieszkiwania i wspólnego gospodarowania. Takie przesłanki spełnia charakter zamieszkiwania wnioskodawczyni i W.B., taki charakter nosi ponoszenie przez tego ostatniego częściowych kosztów utrzymania U.B.. Zatem kwota uzyskana ze sprzedaży mieszkania W.B. też stanowi dochód tego gospodarstwa. To z kolei oznacza, że U.B. miała do dyspozycji dochód znacznie przekraczający kryterium dochodowe uprawniające ją do zasiłku okresowego. Kryterium to wynosi 702 zł dla rodziny, zaś wnioskodawczyni i jej partner dysponowali kwotą 7.083 zł miesięcznie. Z tych przyczyn organ nie uwzględnił odwołania.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zakwestionowała ustalenie wysokości dochodu zarzucając, że organy ustalając wysokość wynagrodzenia za mieszkanie W.B. nie uwzględniły, że znaczna część tej kwoty nie została im przekazana, a przeznaczona na uregulowanie zadłużenia W.B..
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne badają zgodność z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.).
Skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów.. Podstawę orzekania organów stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 204 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. nr 175 poz. 1362 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.s.
Stosownie do normy art.
- 8. ust.1. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje:
- 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",
- 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",
Skarżąca wnosi o przyznanie zasiłku okresowego w styczniu 2012 roku. Na mocy art. 38 ust.1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
- 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
- 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Wyszczególnione w przepisie wyjątki (art. 40, 41, 43 i dalsze) dotyczą innych niż zasiłek okresowy świadczeń.
Stosownie do art. 6 pkt 14 u.p.s. rodziną w rozumieniu ustawy są osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące;
Przedmiotem sporu w toku postępowania było uznanie przez organy, że U.B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z W. B. oraz sposób wyliczenia dochodu.
Jednakże ustalenia organów zarówno co do sytuacji rodzinnej jak i dochodów skarżącej są uzasadnione materiałem dowodowym, jaki został zebrany w sprawie, prawidłowo ocenionym przez organy.
Przede wszystkim uzasadniony jest wniosek, że skarżąca - wbrew udzielanym przez nią wyjaśnieniom - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z W.B.. Wskazują na to zgłoszenie W.B. w umowie najmu lokalu mieszkalnego jako osoby zamieszkującej wspólnie z najemcą, U. B., ich rzeczywiste wspólne zamieszkiwanie w niewielkim jednoizbowym mieszkaniu, korzystanie z tych samych mebli, wyposażenia mieszkania i zaopatrywanie skarżącej w żywność przez W.B. Ocena wyjaśnień skarżącej jako niewiarygodnych jest w tych okolicznościach faktycznych w pełni uzasadniona, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Nie sposób uznać, że organy przekroczyły zasadę swobodnej oceny dowodów.
Za przyjęciem wniosku organów przemawia i to, ze skarżąca z jednej strony oświadcza, że nie dysponuje żadnym dochodem, z drugiej zaś nie ma zaległości w płatności świadczeń za wynajmowane mieszkanie. Organ uprawniony był do przyjęcia, że teza o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego jest nieuprawniona. Na marginesie jedynie można zauważyć, że gdyby uznać za prawdziwe twierdzenie skarżącej o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego, oznaczałoby to, że nie ujawniła ona swych dochodów i ich źródeł. Nie sposób bowiem przyjąć za wiarygodne, że nie posiadając żadnych dochodów jest w stanie opłacać czynsz najemny i świadczenia za mieszkanie jedynie z pożyczek, które zresztą i tak musiałaby oddawać. Tym samym przyjąć należało, że skarżąca świadomie podała nieprawdę we wniosku o przyznanie zasiłku okresowego.
Właściwe są również wnioski organów co do dochodów skarżącej (rodziny) Zgodnie z art. 8 ust.3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
- 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
- 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
- 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Zatem przychód ze sprzedaży mieszkania również stanowi dochód rodziny. Wobec wyraźnej regulacji art. 8 ust.3 u.p.s. Okoliczność, że część zapłaty skierowano od razu na uregulowanie długów W.B. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Przeznaczenie dochodu na zmniejszenie pasywów (zadłużenia) nie pozbawia otrzymanej kwoty przymiotów przychodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.
Stosownie do art. 8 ust. 11 pkt 2 u.p.s., w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, W.B. sprzedał mieszkanie w dniu 24 czerwca 2011 roku. Kwota uzyskana ze sprzedaży, zgodnie z dyspozycją art. 8 ust.11 pkt 2 u.p.s. będzie stanowiła dochód w ciągu kolejnych 12 miesięcy, zatem do maja 2012 roku włącznie, o równowartości 7.083 zł miesięcznie (85.000 zł: 12). Oznacza to, że jest to kwota, z mocy regulacji art. 8 ust.11 pkt 2 "przypisana" jako dochód rodziny, natomiast na członka dwuosobowej rodziny to kwota 3541 zł. Wniosek o przekroczeniu kryterium uprawniającego do zasiłku stałego jest w pełni uzasadniony.
Z uwagi na powyższe sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a..
m.ch.