Uzasadnienie
II SA/Łd 640/13
Wyrokiem z dnia 17 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
W dniu 31 października 2013 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, żądając jednocześnie zwolnienia od kosztów sądowych.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie utrzymują się z wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 6.300 zł, mieszkają w 56-metrowym domu (roku budowy 1956), posiadają także 60-metrowe mieszkanie. W uzasadnieniu wniosku wskazali na swoje miesięczne wydatki: energia – 100 zł, gaz – 100 zł, opał (węgiel i drewno) - 5000 zł rocznie, woda i kanalizacja– 60 zł, wywóz śmieci – 40 zł, telefon – 100 zł, czynsz za mieszkanie zajmowane przez córkę – 400 zł, leki – 100 zł, podatki rocznie – 700 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest prezesem Klubu Honorowych Dawców Krwi i ok. 2000 zł rocznie przeznacza na funkcjonowanie Klubu. Skarżący wraz z żoną spłacają pożyczki i ich dochody po odjęciu rat pożyczek to kwota ok. 2600 zł.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie wnioskodawcy leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że strona uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada ona majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżącego zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy.
Referendarz sądowy miał na uwadze przede wszystkim fakt, iż rodzina skarżącego dysponuje dochodem w łącznej kwocie 6.300 złotych, zaś podstawowym argumentem przemawiającym za zasadnością złożonego wniosku jest zdaniem strony wysokość wydatków oraz zaangażowanie w honorowe krwiodawstwo i ponoszenie wydatków z tym związanych. Otóż należy stwierdzić, że wysokość deklarowanych dochodów, a także ponoszonych wydatków nie świadczy o trudnej sytuacji materialnej strony skarżącej. Przeciwnie, sytuacja wnioskodawcy wydaje się być dobra i ustabilizowana, czego dowodem jest potwierdzona przez instytucje bankowe udzielające kredytów zdolność kredytowa (a więc i płatnicza).
Biorąc pod uwagę obecne realia, tj. konieczność spełnienia wysokich kryteriów majątkowych przy obliczaniu zdolności kredytowej, uzyskanie i korzystanie z kredytów wskazuje na płynność finansową strony. Ponadto sama okoliczność spłacania przez skarżącego i jego żonę kredytów nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Nie zasługuje bowiem na akceptację pogląd, że zaciągnięcie kredytów przez stronę na okres kilku lat, skutkujące obowiązkiem uiszczania comiesięcznych rat, powoduje po stronie tej osoby powstanie prawa do odstąpienia od regulowania innych zobowiązań.
Odnosząc się zatem do wskazywanej przez stronę wysokości wydatków, które uniemożliwiają, zdaniem skarżącego, ponoszenie ciężaru udziału w postępowaniu sądowym, stwierdzić należy, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie tyle jest istotna wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem analiza struktury wydatków, jakie zostały wskazane przez wnioskodawcę nie uzasadnia twierdzenia, iż były to wydatki, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu żywności, środków czystości czy zapewnienia opieki lekarskiej dla członków rodziny, to jednak posługiwanie się argumentem o przeznaczeniu znacznej kwoty na spłatę kredytów nie może zasługiwać na aprobatę.
Argumentem przemawiającym za odmową przyznania prawa pomocy jest również fakt, iż postanowieniem z dnia [...] tut. Sąd odmówił skarżącemu i jego żonie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, iż żądanie skarżących jest nieuzasadnione.
Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
a.bł.