Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 148 § 1 i § 2, art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia jako: k.p.a.) po rozpatrzeniu zażalenia R. M. utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr[...].
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., w sprawie M. S., zatwierdziło podział nieruchomości gruntowej, nr ewid. 160/1, położnej w A. W dniu 17 marca 2014 r. R. M. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego opisaną decyzją, opierając swe żądanie na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i wyjaśniając, iż o ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. dowiedział się w dniu 17 lutego 2014 r., kiedy ze Starostwa Powiatowego w Z. otrzymał jej odpis.
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wnioskodawcy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. z uwagi na niezachowanie terminu do wystąpienia z takim żądaniem. Kolegium nie zgodziło się z wyjaśnieniem strony, iż o przedmiotowej decyzji dowiedziała się w dniu 17 lutego 2014 r., gdyż pismem z dnia 30 stycznia 2014 r. pełnomocnik wnioskodawcy zwrócił się do organu o przesłanie kserokopii decyzji o znaku [...], na mocy której dokonano podziału działki nr 160/1. W piśmie tym pełnomocnik dodatkowo wskazał, iż jego mocodawca ma status strony w postępowaniu zakończonym przywołaną decyzją, jak i interes prawny w ewentualnym żądaniu wznowienia tego postępowania. Kolegium zauważyło nadto, iż do przedmiotowego pisma załączony został odpis pełnomocnictwa z dnia 24 stycznia 2014 r. do reprezentowała R. M. w zakresie postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...].
Mając na uwadze poczynione ustalenia Kolegium stwierdziło, iż wnioskodawca o decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. wiedział przynajmniej od dnia 24 stycznia 2014 r. zatem termin do wystąpienia o wznowienie postępowania, stosownie do art. 148 k.p.a., upłynął w dniu 24 lutego 2014 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik R. M. zarzucił naruszenie art. 148 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Pełnomocnik strony wywodził, iż mocodawca otrzymał decyzję z dnia [...]stycznia 2013 r. dopiero w dniu 17 lutego 2014 r., kiedy wskutek wniosku została mu ona wydana przez Starostwo Powiatowe w Z. i dopiero wówczas mógł zapoznać się z treścią tego aktu i sformułować odpowiednie zarzuty. Zdaniem pełnomocnika za dowiedzenie się o decyzji nie można uznać powzięcia wiadomości wyłącznie o dacie jej wydania, numerze i sprawie której dotyczy. Informacje te nie mówią bowiem wszystkiego o tym, co stanowi o jej najważniejszym elemencie – o rozstrzygnięciu.
Nadto sam fakt, iż skarżący udzielił pełnomocnictwa w dniu 24 stycznia 2014 r. nie przesądza, o zamiarze skarżącego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie można wykluczyć możliwości, iż po uzyskaniu przez pełnomocnika wiedzy na temat postępowania, skarżący podejmie decyzję o niezłożeniu wniosku o wznowienie postępowania. Kluczowym momentem jest bowiem zapoznanie się z treścią decyzji a nie udzielenie pełnomocnictwa.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy swoje dotychczasowe stanowisko. Odpowiadając na zarzuty zażalenia wyjaśniło, iż w pełni podziela pogląd wyrażony w tezie NSA z dnia 10 marca 2006 r., II OSK 622/05, iż przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tegoż terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć tak, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować żądanie wznowienia postępowania, chodzi o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia, przy czym nie jest tu konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy.
Wskazując na powyższe Kolegium powtórzyło dotychczasowe ustalenia i stwierdziło, iż treść pisma pełnomocnika strony z dnia 30 stycznia 2014 r. świadczy, iż przynajmniej od tej daty strona posiadała informacje czego dotyczy decyzja, gdyż w przedmiotowym piśmie wyraźnie występuje o przesłanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o znaku [...], na mocy której dokonano podziału działki o nr 160 położonej w A. obręb [...] wraz z wszelkimi mapami stanowiącymi załącznik do tej decyzji. Zdaniem Kolegium w świetle powyższego nie ma wątpliwości, iż strona znała rozstrzygniecie.
Również sam wniosek o wznowienie postępowania potwierdza tę ocenę. Czytamy w nim, iż R. M. jest właścicielem działek nr 159/5 do 159/14 sąsiadujących z działkami powstałymi w wyniku podziału działki nr 160, co dokonało się na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Reasumując w ocenie Kolegium nie ma wątpliwości, iż skarżący wiedział o treści rozstrzygnięcia podał, że dokonano podziału działki nr 160/1, że w wyniku podziału została wydzielona droga wewnętrzna i że dokonany podział w sposób bezpośredni wpływa na jego nieruchomość.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R. M. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenia art. 148 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie uznając, że skarżący dowiedział się o decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. najpóźniej w dniu 30 stycznia 2014 r. podczas gdy dowiedział się o niej w dniu 17 lutego 2014 r. Wówczas jego pełnomocnik otrzymał kserokopię tegoż aktu, przed tą datą posiadał szczątkową wiedzę o kwestionowanej decyzji. Wywodząc jak w zażaleniu pełnomocnik podkreślił, iż skarżący przed dniem 17 lutego 2014 r. wiedział jedynie, że została wydana decyzja w sprawie podziału nieruchomości, nie znał natomiast dokładnej jej treści, szczegółowego sposobu podziału i jego warunków, całkowicie nie znane mu było uzasadnienie decyzji.
Wobec powyższego zdaniem pełnomocnika jego mocodawca nie mógł określić czy ta decyzja narusza jego interes prawny, czy faktycznie winien być stroną postępowania, posiadana wówczas wiedza nie pozwalała na analizę jakie kroki prawne ma podjąć. Nadto rozstrzygnięcie tej decyzji jest obszerne i szczegółowe, niezbędne jest zatem, dla ewentualnego sformułowania wniosku o wznowienie postępowania, zapoznanie się z pełną treścią decyzji, w szczególności z uzasadnieniem. Pełnomocnik zwrócił także uwagę, iż judykatura, na którą powołuje się organ, wskazuje na konieczność zapoznania się przez stronę z decyzją w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Dodał, iż skoro w piśmie z dnia 30 stycznia 2014 r. skarżący zwracał się do organu o wydanie kserokopii decyzji z 2013 roku to świadczy, iż nie posiadał wiedzy o jej treści.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd uwzględniając skargę uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymującemu w mocy postanowienie własne z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...].
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało na skutek rozpatrzenia wniosku R. M. o wznowienie postępowania zakończonego opisaną decyzją ostateczną. Intencją strony było zatem wszczęcie trybu nadzwyczajnego, który dotyczy kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Kontrola taka przeprowadzana jest wyłącznie w zakresie enumeratywnie określonych przez ustawodawcę przesłanek, wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a i 145b k.p.a. a ponadto jest trybem obwarowanym szeregiem wymogów formalnoprawnych. I co istotne, wniosek o wznowienie postępowania nie może zostać złożony w dowolnie wybranym przez wnioskodawcę terminie. W przepisie art. 148 k.p.a. ustawodawca wyraźnie wskazał, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Przy czym, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a.. Żeby jednak do takich ocen mogło dojść, organ, do którego podanie wpłynęło, musi wcześniej podjąć szereg czynności właściwych dla każdego postępowania administracyjnego (poczynając od badana wymagań formalnych pisma, dalej, ustalających czy wniosek dotyczy w ogóle sprawy administracyjnej, jaki jest jego przedmiot, następnie zbadać właściwość rzeczową i miejscową, ustalić z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, itd.).
Wynik tych wstępnych badań daje dopiero możliwość formułowania dalszych wniosków procesowych. Zaznaczyć trzeba, iż organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Jednocześnie, ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.
Obowiązek badania, czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, spoczywa na organach obu instancji. Poprzez badanie należy rozumieć swobodną ocenę przedstawionych przez stronę dowodów na okoliczność dochowania przez nią terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. (vide: wyrok NSA z dnia 12 lutego 2013r., sygn.akt II OSK 1901/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012r., sygn..akt II SA/Kr 489/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 stycznia 2013r., sygn.akt II SA/Łd 714/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 lutego 2014 r., sygn.akt II SA/Łd 1011/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie, R. M. oparł swój wniosek na przesłance ujętej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., i jest to o tyle istotne, że w takich przypadkach termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przy czym doktryna i orzecznictwo wypracowały, podzielane przez tutejszy Sąd stanowisko, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji.
Z kolei bez znaczenia z punktu widzenia zachowania terminu jest okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości (por. wyroki NSA: z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08; z dnia 14 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1662/97; z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1296/09; z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II OSK 2407/10; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 511/14 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu lektura akt administracyjnych kontrolowanej sprawy uzasadnia ocenę co do zasadności zaskarżonego postanowienia. W ślad za wypracowanym stanowiskiem judykatury zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje takie jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. A skoro tak, to nie sposób nie dostrzec, iż w piśmie z dnia 30 czerwca 2014 r., na które zasadnie wskazuje organ, pełnomocnik skarżącego pisze wyraźnie, iż wnosi o "przesłanie na adres kancelarii (wskazany w nagłówku) kserokopii decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o znaku [...], na mocy której dokonano podziału działki o numerze 160 położnej w A., obręb [...], wraz ze wszelkimi mapami stanowiącymi załącznik do tej decyzji".
Dalej w uzasadnieniu tak sformułowanego wniosku strona wywodzi, iż na skutek podziału działki nr 160 doszło do ograniczenia sposobu zagospodarowania działek wnioskodawcy, naruszenia jego prawa własności. Trudno zatem nie zgodzić się z organem, iż przynajmniej w dacie sporządzania przedmiotowego pisma strona miała wiedzę wystarczającą do sformułowania żądania wznowienia, tym bardziej, iż żądanie to oparła na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przy tej podstawie wznowienia, przy zachowaniu warunków formalnych – w tym terminu, wpierw następuje wznowienie postępowanie i dopiero wówczas badanie zaistnienia samej podstawy wznowienia, także w kontekście posiadania przymiotu strony legitymującej się interesem prawnym.
Dodatkowo, mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego, iż o ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2013 r. dowiedział się w dniu 17 lutego 2014 r. tj. w dniu kiedy Starostwo Powiatowe w Z. wydało skarżącemu jej odpis, podkreślić trzeba, iż zgodnie z przepisem art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Doręczenie decyzji takiej stronie w ogóle nie jest konieczne dla wszczęcia postępowania wznowieniowego. Ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postepowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zwartym w niej rozstrzygnięciu (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 1941/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 823/13 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Oznacza to, iż nie jest niezbędne doręczenie decyzji, czy jej odpisu stronie, wystraczające jest ustalenie dnia, w którym powzięła wiadomość o istnieniu takiej decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Taką wiedzę strona skarżąca posiadała co najmniej w dniu 30 stycznia 2014 r., co wyraźnie potwierdza treść wniosku sformułowanego w tym piśmie. A skoro tak, nie sposób zgodzić się ze stroną, iż zachowała termin uprawniający do skutecznego wystąpienia o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Niewątpliwie wniosek swój skarżący złożył z uchybieniem terminu jednoznacznie określonego w art. 148 k.p.a., a ustalenie to obligowało organy administracji do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.
Odmowa wznowienia postępowania może nastąpić tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu. Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 502/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1502/10; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1835/12 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
k.ż.