Uzasadnienie
S.M. złożyła skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez S. M. w imieniu syna A. M. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. umarzającej w całości postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania na rzecz S. M. i A. M. za część nieruchomości o pow. 1257 m², zajętej pod drogę publiczną, gminną – ul. A położoną w T., obręb [...], oznaczoną jako działka nr 1.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wyjaśnił, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienie wskazał, że skarżąca nie występowała ani jako pełnomocnik A. M. (rocznik 1975), ani jako przedstawiciel w rozumieniu art. 30 § 2 k.p.a. Do akt sprawy strony nie przedłożyły stosownego pełnomocnictwa, ani również – zdaniem organu - nie zachodzą w sprawie okoliczności przewidziane w art. 30 § 2 k.p.a.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 27 listopada 2020r. skarżąca została wezwana do wypowiedzenia się w terminie 7 dni, czy złożyła skargę w imieniu własnym, czy też syna A. M., jednocześnie wyjaśniając, że w sytuacji gdy w postępowaniu sądowoadministracyjnym chce reprezentować syna musi złożyć pełnomocnictwo procesowe lub jego uwierzytelniony odpis do działania w jego imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przesłała pismo z dnia 7 grudnia 2020r., jednak nie udzieliła stosownych wyjaśnień.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2021r., sygn. akt II SPP/Łd 242/20, na wniosek skarżącej przyznane zostało prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wobec ustanowienia pełnomocnika skarżącej z urzędu zarządzeniem z dnia 26 lutego 2021r. pełnomocnik ten został wezwany do wypowiedzenia się, w terminie 7 dni, w jakim charakterze skarżąca złożyła skargę, tj. czy złożyła ją w imieniu własnym, pod rygorem przyjęcia, że złożyła skargę we własnym imieniu.
Pismem z dnia 18 marca 2021r. pełnomocnik skarżącej poinformował, iż zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o wyznaczenie w jej miejsce innego pełnomocnika dla skarżącej.
Zarządzeniem z dnia 6 maja 2021r. nowy pełnomocnik skarżącej został wezwany do wypowiedzenia się, w terminie 7 dni, w jakim charakterze skarżąca złożyła skargę, tj. czy złożyła ją w imieniu własnym, pod rygorem przyjęcia, że złożyła skargę we własnym imieniu.
Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 maja 2021r. Wyznaczony termin upłynął bezskutecznie w dniu 28 maja 2021r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.), zwanej p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto zgodnie z § 2 art. 50 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeśli jej wniesienie jest z innych przyczyn niedopuszczalne.
Wynikająca z art. 50 § 1 p.p.s.a. legitymacja do wniesienia skargi oparta została na kryterium interesu prawnego. "Interes prawny" zachodzi zaś wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. To, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (podobnie B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2007, s. 424–425). W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wywodzony jest z przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (tak postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2017r., IV SA/Wa 450/17, utrzymane w mocy postanowieniem NSA z dnia 8 stycznia 2017r., II OSK 3831/19). Ze skargą może zatem wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa, zasadniczo prawa materialnego, interesem prawnym a zaskarżonym aktem.
Wykazanie związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnia uprawnienie do złożenia skargi (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Gdańsk 2019, art. 50, LEX). Musi to być przy tym interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Podmiot, który nie ma interesu prawnego, nie ma również legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oczywisty brak legitymacji skargowej po stronie skarżącej skutkuje natomiast odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej. Stanowi on bowiem inną przyczynę niedopuszczalności skargi.
Zważywszy na tę regulację prawną – Sąd stwierdza, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego do wniesienia skargi na postanowienie w przedmiocie niedopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącą w imieniu A.M.. Zaskarżone postanowienie rozstrzyga wyłącznie o dopuszczalności wniesienia odwołania przez A.M. i z tego względu dotyczy wyłącznie jego interesu prawnego. Postanowienie to ma charakter wyłącznie procesowy i z tego względu nie wpływa na uprawnienia lub obowiązki skarżącej. Nie dotyczy bowiem bezpośrednio jej sytuacji prawnej jako podmiotu odwołującego się od decyzji pierwszoinsatncyjnej. W tej sprawie skarżąca nie ma więc własnej legitymacji prawnej do wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca mogła co najwyżej złożyć tę skargę jako pełnomocnik syna. Wymagało to jednakże złożenia wraz ze skargą lub na wezwanie sądu stosownego dokumentu – pełnomocnictwa. Jednakże skarżąca pouczona o możliwości reprezentowania syna jako pełnomocnik nie złożyła takiego pełnomocnictwa.
Natomiast wezwana przez Przewodniczącą Wydziału II do wypowiedzenia się, czy skarga została wniesione przez skarżącą we imieniu własnym, skarżąca nie udzieliła stosownych wyjaśnień. Wobec tego Sąd uznał – zgodnie z rygorem zawartym w wezwaniu – iż skarga została złożona przez skarżącą działającą w imieniu własnym, a nie jej syna. Ponieważ jednak nie posiada ona interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia o niedopuszczalności odwołania syna, jej skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Postanowienie to dotyczy bowiem tylko i wyłącznie interesu syna w zakwestionowaniu odwołaniem decyzji pierwszoinstancyjnej. Po stronie skarżącej zachodzi więc oczywisty brak legitymacji do wniesienia skargi na wskazane w jej osnowie postanowienie. Braku legitymacji w tych oczywistych okolicznościach nie zmienia fakt błędnego doręczenia tego postanowienia przez organ administracji publicznej skarżącej.
Sąd – rozpoznając skargę – w pierwszej kolejności musi bowiem zbadać legitymację skargową wnoszącego pismo do Sądu, a oczywisty brak tej legitymacji czyni zbędnym badanie spełnienia wymogów formalnych przez skargę, gdyż i tak - z uwagi na brak legitymacji skargowej - nie podlegałaby ona merytorycznemu rozpoznaniu. W takiej sytuacji zbędne jest wzywanie do uzupełniania braków formalnych skargi.
Niezależnie od tego Sąd informacyjnie podaje, że skarżąca we własnym imieniu złożyła skuteczne odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, co oznacza, iż będzie ono przedmiotem rozstrzygnięcia organu odwoławczego i w toku postepowania odwoławczego będzie mogła podjąć działania celem ochrony jej interesu prawnego, a w razie niekorzystnej decyzji odwoławczej będzie jej przysługiwała skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
dc