Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania I. i B. L. utrzymał w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nakazującą inwestorom na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), rozbiórkę śmietnika usytuowanego w linii ogrodzenia zewnętrznego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 15 i 17.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że organ I instancji ustalił, iż w dniu 4 lutego 2002 r. I. i B. L. zgłosili w Referacie Urbanistyki i Administracji Architektoniczno – Budowlanej Delegatury Urzędu Miasta Ł. dla Dzielnicy Ł. – B. zamiar budowy ogrodzenia od frontowego nieruchomości przy ul. A 15/17 dołączając do zgłoszenia projekt nowego ogrodzenia zintegrowanego ze śmietnikiem. W sprawie śmietnika nie było wnoszone odrębne zgłoszenie. Po stwierdzeniu faktu, że zgłoszone ogrodzenie zostało wykonane Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia uznając je za bezprzedmiotowe. Od decyzji tej strony nie wniosły odwołania, co spowodowało, że decyzja ta stała się ostateczna i jako taka stanowiła materiał dowodowy w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej. Organ ten wszczął dwa odrębne postępowania: jedno dotyczące przedmiotowego śmietnika i drugie w sprawie ogrodzenia.
Wizja lokalna przeprowadzona w dniu 9 sierpnia 2002 r. potwierdziła wykonanie nowego śmietnika na przedmiotowej nieruchomości zgodnie z projektem budowlanym, który jednoznacznie określa realizację śmietnika jako nowego obiektu. Uznanie robót budowlanych polegających na budowie tego śmietnika jako remontu, w oparciu o zebrany materiał dowodowy byłoby bezzasadne w świetle definicji remontu określonej w art. 3 pkt 8 obowiązującego prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem jako remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.
Śmietnik jest obiektem małej architektury i dla jego wykonania nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Wynika to z treści przepisów art. 3 pkt 4c i art. 29 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4, tj. obiektu małej architektury wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Niedotrzymanie warunków zgłoszenia oznacza samowolę budowlaną polegającą na wykonaniu obiektu bez wymaganego zgłoszenia. Jako zasadne należy uznać w tej sytuacji rozstrzygnięcie organu I instancji, który w oparciu o art. 48 powołanej powyżej ustawy Prawo budowlane nakazał rozbiórkę obiektu.
Skargę na decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi wnieśli inwestorzy domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego - art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że wykonane prace nie stanowiły remontu ogrodzenia, które wzniesione zostało w linii uprzednio istniejącego ogrodzenia, naruszenie art. 80 Kpa poprzez pominięcie przy ustaleniach faktycznych dowodów przedstawionych przez nich jako stronę postępowania, w tym oświadczenia projektanta ogrodzenia i sąsiadów o istniejącym uprzednio ogrodzeniu posesji, a nadto naruszenie art. 7, 10 § 1, art. 79 § 1 i 2 Kpa poprzez wyrażenie błędnego poglądu, że ustalenia Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno – Budowlanej Delegatury Urzędu Miasta Łodzi z dnia [...] i wydana w ich następstwie decyzja Prezydenta Miasta Ł. z [...] mogą być podstawą rozstrzygnięcia i ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie ponawiając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji sąd zobligowany jest również uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Zgodnie z powołanym przez organy obu instancji przepisem art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
W myśl zaś art. 3 powołanej ustawy, obiektem budowlanym jest: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiąca całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury.
Pod pojęciem obiektu małej architektury należy natomiast rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, a nadto użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (art. pkt 4).
Budowa śmietnika, jako obiektu małej architektury wymaga zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy zgłoszenia właściwemu organowi.
Organy obu instancji niewadliwie ustaliły, że skarżący nie dopełnili obowiązku zgłoszenia zamiaru budowy tego obiektu. W zgłoszeniu z dnia 2.04.2002 r. mowa jest bowiem wyłącznie o pracach związanych z ogrodzeniem frontowym, a nie z budową śmietnika.
Zgłoszenie zamiaru budowy tego obiektu nie wynika również ze złożonego przez skarżącego na rozprawie w dniu 21.01.2005 r. wniosku z dnia 30.01.1998 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanego budynku mieszkalnego i ogrodzenia. Wniosek ten dotyczy zresztą wyłącznie postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowiącej promesę do dalszego etapu procesu inwestycyjnego i nie może być interpretowany w sposób sugerowany przez skarżącego.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nie zna instytucji legalizacji samowoli budowlanej, co oznacza, że niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy i zrealizowanie obiektu bez dopełnienia tych warunków skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ustawy (vide: wyrok NSA z dnia 13 maja 1999 r. IVSA 664/97 LEX nr 47281, wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r. IVSA 1625/97 LEX nr 47796).
Wydanie tej decyzji jest dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne i niezależne od rodzaju stwierdzonej samowoli budowlanej oraz stopnia jej szkodliwości ocenianej w sposób obiektywny, bądź subiektywnie odczuwanej przez inwestora.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami), skargę jako bezzasadną oddalił.