Uzasadnienie
W dniu 26 stycznia 2009 r. Z.K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że jest osoba niepełnosprawną, przewlekle chorą na cukrzycę, która prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód skarżącej stanowi emerytura wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 929,52 zł, której znaczną część strona przeznacza na dietę cukrzycową i zakup leków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 916/08 przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata z urzędu i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W dniu 17 lutego 2009 r. skarżąca złożyła sprzeciw od wskazanego wyżej postanowienia, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W sprzeciwie Z.K. podkreśliła trudną sytuację materialną oraz zdrowotną, w jakiej się znajduje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Po myśli art. 243 § 1 zd. 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 powołanej wcześniej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego), natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 i 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1).
W rozumieniu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżącą działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 262 ustawy).
Rozpoznając wniosek Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w pierwszej kolejności godzi się wyjaśnić, iż przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o przekazaniu według właściwości odwołania od decyzji dotyczącej zasiłku celowego.
Sprawy dotyczące przyznania zasiłku celowego są niewątpliwie sprawami z zakresu pomocy i opieki społecznej, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. a ustawy, co oznacza, że skarżąca z mocy prawa zwolniona jest z obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. Skoro więc Z.K. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozstrzygnięcie jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości jest zbędne i dlatego też Sąd zobligowany jest oddalić wniosek strony w tym zakresie.
Sąd przechodząc następnie do kwestii ustanowienia fachowego pełnomocnika dla skarżącej, uznał, że zasadnym jest uwzględnienie wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata z urzędu, bowiem Z.K. wykazała w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że jest osobą niepełnosprawną, schorowaną, której znaczna część dochodu przeznaczana jest na zakup leków i dietę cukrzycową.
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 262, art. 239 pkt 1 lit. a i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
B.C.