Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę B.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej. Wobec treści orzeczenia skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
We wniosku tym skarżąca podała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 15-letnią wnuczką A.R. oraz 20-letnim wnuczkiem M.A.. Wskazała także, iż osiąga dochód z tytułu emerytury w wysokości ok. 587 zł netto. Wnuczęta pobierają z kolei rentę rodzinną w łącznej kwocie 560 zł netto. Podniosła przy tym, iż rodzina nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania komunalnego o pow. 60,5 m2.
Z kolei w uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła dodatkowo, że jest osobą niepełnosprawną (II grupa inwalidzka) i porusza się na wózku inwalidzkim. Z uwagi na posiadane schorzenia leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego, Poradni Naczyniowej oraz Reumatologicznej. W związku z tym ponosi wydatki na zakup leków w kwocie ok. 600 zł.
Ponadto we wniosku skarżąca zawarła oświadczenie, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych uregulowana jest w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. a powołanego przepisu, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z kolei jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wynika, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną (II grupa inwalidzka) i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 15-letnią wnuczką A.R. oraz 20-letnim wnuczkiem M.A. Łączny dochód rodziny zamyka się w kwocie 1147 zł netto, co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę ok. 382 zł netto. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki na zakup lekarstw dla skarżącej, które wynoszą miesięcznie ok. 600 zł. Skarżąca bowiem cierpi na szereg schorzeń, które wymagają leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego, Poradni Naczyniowej oraz Reumatologicznej. Rodzina nie posiada przy tym żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania komunalnego o pow. 60,5 m2.
Ponadto skarżąca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie, choć jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż sytuacja materialna skarżącej, w tym zwłaszcza kwota dochodu rodziny i niezbędnych wydatków, powoduje, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pozostałym zakresie postępowanie sądowe z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało zaś umorzyć jako bezprzedmiotowe. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w postanowieniu.
(MSi)