Uzasadnienie
II SA /Lu 1396/02
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2002r nakazał E. i J. O. wykonanie w istniejącym budynku gospodarczym usytuowanym na działce położonej przy ulicy.A.K. w terminie do dnia 30 listopada 2002r ściany z materiałów niepalnych od strony granicy z nieruchomością, której właścicielka jest H.B. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż E. i J. O. bez wymaganego pozwolenia na budowę dokonali remontu przedmiotowego budynku. Polegał on na częściowej wymianie drewnianych słupów konstrukcyjnych, wymianie konstrukcji dachu i pokrycia.Wykonano konstrukcję dachu jednospadową ze spadkiem na działkę inwestora, ściany zewnętrzne, osłonowe z desek i ściany działowe.Nie uległa natomiast zmianie część pomieszczenia garażowego oraz część murowana obiektu. Roboty budowlane zostały przeprowadzone w 2001r i obiekt jest użytkowany. W związku z wykonaniem robót budowlanych bez zezwolenia postanowieniem z dnia 10 października 2001r inwestorzy zostali zobowiązani do dostarczenia dokumentacji technicznej określającej sposób doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego z przepisami Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki..Z § 3 Rozporządzenia wynika, iż ma ono zastosowanie do budynków istniejących w dniu wejścia w życie Rozporządzenia, jeżeli zostały zbudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich wznoszenia. W tym przypadku wykonanie ściany jak w decyzji doprowadzi budynek do stanu zgodnego z przepisami.
Przeciwko decyzji zaprotestowała H. B. Jej zdaniem budynek został wzniesiony od podstaw i tylko w części na miejscu poprzedniego ponieważ obecny jest wyższy i dłuższy. Dotychczasowy budynek nie nadawał się do remontu, Zaznaczyła ponadto, iż nie brała udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W rezultacie wybudowany budynek zasłania jej okno i ogranicza ponad miarę dostęp do światła słonecznego.
Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgodził się z zarzutami odwołania i utrzymał decyzje organu pierwszej instancji w mocy.Wyjaśnił, iż art.51 ust.1 pkt.2 ustawy prawo budowlane znajduje zastosowanie do samowolnie wykonanych robót. które nie podlegają sankcjom z art.,48 powołanej ustawy. Wykonanie ściany doprowadzi budynek do stanu zgodnego z przepisami techniczno budowlanymi.
W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego H.B. ponownie wskazała na zakres robót, uzasadniający jej zdaniem stwierdzenie, iż nie jest to remont lecz budowa nowego budynku.Wydane decyzje jedynie legalizują samowolę budowlaną. Nie zwrócono uwagi na zbyt bliskie usytuowanie budynku od granicy co zakłóci dopływ światła słonecznego.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy uznał, iż wykonane roboty budowlane maja charakter remontu, co wynika ze złożonej oceny technicznej.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga ma uzasadnione podstawy. Stosownie do art.51 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (t.jedn. z 2000r Nr.106 poz.1126 ze zmianami) właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robot do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określająca termin wykonania tych czynności.Ust.4 powołanego przepisu stanowi zaś, iż przepisy ust.1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art.48 zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art.50 ust.1.Zasadną jest zatem teza, iż art.51 ust.1 pkt.2 ma zastosowanie do robót budowlanych które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art.48 Kluczową zatem kwestia jest ustalenie, czy wykonane roboty wyczerpują pojęcie remontu na co powołują się organy administracji czy też jest to budowa przez co należy rozumieć także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę i przebudowę obiektu budowlanego w stosunku do której ma zastosowanie art.48 prawa budowlanego.Przeprowadzone postępowanie nie daje w tym zakresie jednoznacznej odpowiedzi, a stanowisko organów administracji nie jest przekonujące Definicja remontu zawarta w art.,3 pkt.8 prawa budowlanego stwierdza, iż przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robot budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, pierwotnego nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto stanie pierwotnym.
W wyroku z dnia 29 marca 2001r sygn. akt S.A./Bk 852/00 (ONSA 2002/2/85) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż przy remoncie dochodzi do odtworzenia substancji istniejącej jako obiekt budowlany,przy czym następuje wymiana poszczególnych elementów i zastąpienie ich nowymi, chociaż nie obejmuje ich wszystkich Teza ta utwierdza w przekonaniu, iż remont nie oznacza zatem nic innego jak przywrócenie obiektowi budowlanemu wartości użytkowej.Budowa zaś to zestawianie poszczególnych detali w jedną całość składającą się na powstanie nowego obiektu budowlanego. Z treści decyzji wynika, iż przeprowadzone roboty obejmowały nie tylko wymianę słupów konstrukcyjnych,wymianę konstrukcji dachu i pokrycia, ale także wykonanie ścian zewnętrznych i ścian działowych. Tak przedstawiony rozmiar prac zdecydowanie przekracza definicję remontu (por.wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2002 r sygn akt S.A./Rz 1547/2000, wyrok NSA z dnia 20 marca 2001r sygn. akt S.A.
Bk 852/00). Uwiarygodnia natomiast wersję skarżącej zgodnie z którą budynek nie nadawał się do remontu i został wybudowany od podstaw. Argumentacji tej nie sposób podważyć także i z tego powodu, iż orzekające w sprawie organy pominęły milczeniem podnoszona przez skarżącą okoliczność realizacji inwestycji znacznie większej niż dotychczas istniejący budynek. Nie może zasługiwać na aprobatę oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na przedstawionej ocenie technicznej inwestycji. Stanowi ona jedynie materiał dowodowy w sprawie podlegający samodzielnej ocenie i weryfikacji organu rozstrzygającego zgodnie z zasadami art.77 § 1, 80 i 107§ 3 kpa. Jej wątpliwa wartość w sprawie wynika z tego, że nie dokonuje oceny wykonanych prac, ale opisuje je jako wykonane w ramach remontu nie wyjaśniając na czym opiera swoje przekonanie. Warto przy tym zauważyć, iż ich zakres znacznie odbiega od wskazanych w decyzji co uniemożliwia ostateczną ich ocenę.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy jednoznacznie ustalić ramy dokonanych prac budowlanych, a przy podejmowaniu rozstrzygnięcia uwzględnić definicję budowy rozumiana także jako odbudowa.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.