Uzasadnienie
Prezydent Miasta Z. (dalej także: "Prezydent") decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] (znak: [...]), na wniosek A. i L. P. oraz Z. P. (dalej: "skarżący" bądź "inwestorzy") zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbiórkę obiektów budowlanych: budynku warsztatowo-magazynowego, budynku magazynowego, budynku biurowego, zlokalizowanych na działce nr [...], przy ul. [...] w Z.. Powyższa decyzja stała się ostateczna z dniem [...] marca 2015 r.
W związku z wszczętym postępowaniem wyjaśniającym w sprawie robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...] przy ul. [...] w Z., Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB") wystąpił do Prezydenta z prośbą o rozważenie stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], z uwagi na to, że w trakcie prowadzonego postępowania stwierdzono, że rozbierana ściana budynku magazynowego stanowi ścianę wspólną także dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce sąsiedniej nr [...], a jej rozbiórka spowoduje pozbawienie przegrody zewnętrznej tego budynku.
Prezydent, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a."), w dniu [...] sierpnia 2015 r. postanowił wznowić postępowanie zakończone wskazaną decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2015 r. PINB, prowadzący odrębne postępowanie w sprawie legalności wykonywania opisanych wyżej robót budowlanych, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 i art 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), nakazał skarżącym doprowadzenie do stanu poprzedniego ściany murowanej z cegły palonej, zlokalizowanej przy granicy działek o nr [...] przy ul. [...] w Z.. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: "WINB") z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 903/15, oddalił skargę inwestorów na tę decyzję WINB.
Następnie Prezydent decyzją z dnia [...] września 2015 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 104 k.p.a., uchylił decyzję własną z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], w części dotyczącej pozwolenia na rozbiórkę budynku magazynowego, oznaczonego na projekcie zagospodarowania działki nr [...].
Wojewoda L. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżących, uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Wojewoda wskazał, że zasadniczym powodem uchylenia decyzji organu pierwszej instancji było naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., wskutek nierozstrzygnięcia o istocie sprawy oraz kierowania pism urzędowych, w tym decyzji, do osób zmarłych.
Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie Prezydent ustalił spadkobierców osób zmarłych. W dniu [...] czerwca 2016 r., po zapoznaniu się z aktami sprawy, ustne zastrzeżenia wniosły A. S. i T. S. - współwłaścicielki nieruchomości nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w Z.. Oświadczyły, że nie wyrażają zgody na rozbiórkę ściany ich budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid.[...], przy ul. [...] w Z., od strony działki skarżących, którym nie udzielały zgody na rozbiórkę. Ponadto wskazały, że skarżący nie są współwłaścicielami tej działki.
Prezydent decyzją z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] [...], uchylił omawianą decyzję własną z dnia [...] stycznia 2015 r. w części dotyczącej pozwolenia na rozbiórkę budynku magazynowego, oznaczonego na projekcie zagospodarowania działki nr [...] i odmówił wydania pozwolenia na rozbiórkę opisanego budynku magazynowego, oznaczonego na projekcie zagospodarowania działki nr [...].
Wojewoda L., po rozpatrzeniu odwołania skarżących od tej decyzji, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części odmawiającej wydania skarżącym pozwolenia na rozbiórkę budynku magazynowego, oznaczonego na projekcie zagospodarowania działki nr [...] i w tym zakresie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podkreślił, że w jego ocenie, w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wynika to z tego, jak wskazał Wojewoda, że w opisie technicznym projektu budowlanego dołączonego przez skarżących do ich wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie rozbiórki, zawarta jest informacja, że budynek nr [...] oddzielony jest dylatacją od budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce sąsiedniej (nr ewid.
6) i jego rozbiórka nie naruszy konstrukcji budynku mieszkalnego oraz nie pogorszy warunków użytkowania przez zamieszkujących budynek lokatorów. Z kolei, jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie, na terenie działki nr ewid.[...] prowadzone są roboty rozbiórkowe budynku magazynowego, usytuowanego przy granicy z działką nr ewid.[...] W trakcie wykonywania robót rozbiórkowych odsłonięte zostało wnętrze budynku mieszkalnego, co oznacza, że ściana budynku magazynowego od strony działki nr ewid.[...] jest ścianą wspólną z budynkiem mieszkalnym, zlokalizowanym na tej działce.
Poza tym Wojewoda wskazał, że w dniu [...] czerwca 2016 r. do Urzędu Miasta Z. wpłynął operat techniczny, sporządzony przez uprawnionego geodetę, z wyznaczonymi punktami granicznymi, pomiędzy działką nr ewid.[...] i 7, w arkuszu 53 mapy ewidencyjnej, wpisany do ewidencji zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta Z. w dniu [...] czerwca 2016 r. Z treści tego dokumentu jednoznacznie wynika, że budynek mieszkalny na działce nr ewid.[...] oddalony jest od wyznaczonej granicy z działką nr ewid.[...] o 0,08 m – narożem budynku od strony północno-wschodniej oraz o 0,07 m – narożem budynku od strony południowo-wschodniej. Zdaniem Wojewody, powyższy operat geodezyjny ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jakkolwiek bowiem skarżący twierdzą, że dokument ten sporządzony został na potrzeby postępowania sądowego o ochronę własności i może ulec zmianie, gdyż zwrócony został biegłemu do poprawienia, to zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych, organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają podstaw prawnych do kwestionowania treści omawianego dokumentu, gdyż został on przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie wyszły na jaw istotne, nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, nieznane organowi, który wydał decyzję, w szczególności to, że budynek magazynowy jednokondygnacyjny, oznaczony na projekcie zagospodarowania działki nr [...] nie jest oddzielony dylatacją od budynku mieszkalnego na działce nr ewid.[...], a także to, że omawiany budynek magazynowy zlokalizowany jest w części na działce nr ewid.[...] Wobec tego organ odwoławczy uznał, że podnoszony przez skarżących zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zasługuje na uwzględnienie i w tym zakresie także organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] Wojewoda stwierdził, że Prezydent słusznie uznał, że decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], zezwalająca na rozbiórkę trzech budynków na działce nr [...] jest wadliwa, gdyż zachodzą podstawy do wznowienia postępowania z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że decyzja wydana po wznowieniu postępowania, rozstrzygająca o istocie sprawy, musi uwzględniać stan prawny i faktyczny w dniu podjęcia tej decyzji. Organ stwierdził w konsekwencji, że skoro nowe okoliczności dotyczą budynku magazynowego oznaczonego na projekcie zagospodarowania nr [...], to Prezydent zasadnie uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r., zezwalającą na rozbiórkę trzech budynków na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w Z., w części dotyczącej pozwolenia na rozbiórkę budynku magazynowego nr [...].
Poza tym Wojewoda wskazał, że Prezydent w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że obiekty budowlane: budynek warsztatowo- magazynowy (oznaczony na projekcie zagospodarowania działki nr [...]) oraz budynek biurowy (oznaczony na projekcie zagospodarowania działki nr [...]), objęte decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę z dnia [...] stycznia 2015 r., zostały rozebrane, co zostało potwierdzone wpisem przez kierownika robót w dzienniku rozbiórki.
Ponadto Wojewoda za zasadne uznał zarzuty odwołania co do tego, że organ pierwszej instancji pominął, że zezwolenie na rozbiórkę budynku oznaczonego nr [...] zostało już niemal w całości zrealizowane, albowiem budynek w zasadzie został rozebrany - pozostał do rozbiórki jedynie fragment ściany, której rozbiórkę wstrzymał nadzór budowlany. W ocenie organu, tę okoliczność potwierdza protokół oględzin PINB z dnia [...] maja 2015 r., w którym wskazano, że rozbiórka od góry muru o wymiarach 1,20 m wysokości i 3,9 m szerokości spowodowała odsłonięcie wnętrza sąsiedniego budynku - konstrukcji drewnianej i płyty gipsowej.
Z tych względów, zdaniem organu odwoławczego, kwestionowana decyzja stała się bezprzedmiotowa w omawianym zakresie i w tej części nie może pozostawać w obrocie prawnym. Wojewoda stwierdził, że skoro obecnie na terenie działki nr [...], wymienionej we wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r., w miejscu budynku magazynowego, oznaczonego na projekcie zagospodarowania nr [...], nie ma obiektu budowlanego, który spełniałby wymogi określone w przepisie art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, to Prezydent wydając decyzję, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekając co do istoty powinien był umorzyć postępowanie uprzednio zakończone decyzją z dnia 22 stycznia 2015 r., którą uchylił w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wobec tego, w tym zakresie, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., organ odwoławczy zaskarżoną decyzję uchylił i orzekł o umorzeniu postępowania.
W skardze do Sądu na powyższą decyzję Wojewody inwestorzy zarzucili naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że w sprawie wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności oraz art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, a w szczególności: niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz naruszenie zasady zaufania.
Skarżący podkreślili, że wbrew twierdzeniom organu, z opisanego wyżej operatu geodezyjnego nie wynika, że rozbierana ściana budynku magazynowego stanowi ścianę wspólną także dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce sąsiedniej nr [...]. Zdaniem skarżących, ściana jest elementem budynku i nie może być przedmiotem innej współwłasności, niż własność tego budynku. Nie mogą też właściciele działki nr [...] być właścicielami części ściany o grubości 7-8 cm. Takie pojmowanie prawa własności sprzeczne jest z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Wskazany w decyzji operat geodezyjny sporządzony jest na potrzeby postępowania sądowego o ochronę własności.
W ocenie skarżących to, że ściana może znajdować się według aktualnych pomiarów częściowo na granicy działek, nie oznacza, że jest wspólna. W sprawie istotną okolicznością jest to, że ściana ta nie ma istotnego związku konstrukcyjnego z drewnianym budynkiem mieszkalnym posadowionym na działce. Zdaniem skarżących, zamierzenie budowlane jest realizowane w całości na ich posesji i nie dotyczy współwłaścicieli sąsiedniej działki nr [...], gdyż ściana ta stanowi wyłącznie ich własność.
Skarżący zwrócili ponadto uwagę, że pomiędzy nimi a współwłaścicielami działki nr [...] tyczy się nadal spór przed sądem cywilnym dotyczący ochrony własności, zainicjowane przez A. S., którego przedmiotem jest między innymi ustalenie praw powódki i pozostałych współwłaścicieli do ściany zlokalizowanej przy granicy działek.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Sąd uwzględnił skargę z innych powodów niż w niej wyrażone, mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Należy na wstępie wyjaśnić, że postępowanie administracyjne dotyczące rozbiórki obiektów budowlanych: budynku warsztatowo-magazynowego, budynku magazynowego, budynku biurowego, zlokalizowanych na działce nr [...], przy ul. [...] w Z., prowadzone było w dwóch odrębnych trybach i dotyczyło dwóch odrębnych zagadnień.
Pierwsze z nich było przedmiotem rozstrzygnięcia przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu prowadzonym, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 i art 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w sprawie dotyczącej doprowadzenia do stanu poprzedniego ściany murowanej z cegły palonej, zlokalizowanej przy granicy działek nr [...] Postępowanie to zakończyło się prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II SA/Lu 903/15), którym oddalono skargę inwestorów na decyzję WINB z dnia [...] października 2015 r. (znak: [...]). Podkreślenia wymaga jednak, że powyższe rozstrzygnięcia nie mają wpływu na niniejszą sprawę, ponieważ dotyczyły kwestii nie stanowiącej przedmiotu orzekania w rozpoznawanej sprawie, a mianowicie stwierdzonego przez organy nadzoru budowlanego zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców budynku sąsiedniego, występującego w wyniku wykonanych przez skarżących robót rozbiórkowych.
Drugie zagadnienie jest przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie, w której organy administracji architektoniczno-budowlanej orzekały w zakresie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2015 r. (nr [...], znak: [...]), zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbiórkę opisanych wyżej obiektów budowlanych, zlokalizowanych na działce nr [...], przy ul. [...] w Z..
W sprawie tej, jak wskazano wyżej, organ odwoławczy zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy pozwolenia na rozbiórkę budynku magazynowego, oznaczonego na projekcie zagospodarowania działki nr [...] i w tej części umorzył postępowanie – z uwagi na wykonanie przez inwestorów rozbiórki budynku, natomiast w pozostałej części – dotyczącej uchylenia kwestionowanej decyzji Prezydenta z dnia [...] stycznia 2015 r. w zakresie pozwolenia na omawianego budynku magazynowego – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Należy zwrócić uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a zwłaszcza w rozstrzygnięciach, które wydano w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę, utrwalone jest stanowisko, że wykonanie robót budowlanych, objętych pozwoleniem na budowę, przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę rodzi skutek w postaci konieczności umorzenia postępowania administracyjnego. Analogiczny pogląd o bezprzedmiotowości postępowania w razie wykonania robót rozbiórkowych, wyrażany był również w sprawach dotyczących pozwolenia na rozbiórkę, jak i w sprawach legalności budowy obiektu budowlanego (zob. np.: wyrok NSA z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2566/12; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 822/15).
Nie budzi jednak wątpliwości, że w stanie faktycznym ustalonym przez organy administracji w rozpoznawanej sprawie, organ odwoławczy nie miał podstaw prawnych uzasadniających częściowe uchylenie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i umorzenia postępowania w tym zakresie. Przede wszystkim umknęło uwadze organu odwoławczego, że skoro na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2015 r. o pozwoleniu na rozbiórkę, inwestor wykonał objęte tym pozwoleniem prace rozbiórkowe – co jest niekwestionowane w sprawie – to ukończenie rozbiórki, jako czynności faktycznej, podjętej w granicach działania zgodnego z prawem, bo odpowiadającej upoważnieniu wynikającemu z tej decyzji, pozostaje bez wpływu na spełnienie przesłanki z art. 105 § 1 k.p.a. Nie chodzi tu bowiem o zagadnienie ukończenia rozbiórki przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, co może być podstawą do umorzenia postępowania w przedmiocie takiego pozwolenia w trybie art. 105 § 1 k.p.a., lecz o ukończenie rozbiórki na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, ale przed zakończeniem postępowania wznowieniowego, prowadzonego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w którym rozstrzygano kwestię, czy ostateczna decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę obarczona była istotną wadą postępowania, która wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.
Błędny jest także pogląd organów obu instancji, że w sprawie spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu odwoławczego o spełnieniu przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesądza okoliczność, że w opisie technicznym projektu budowlanego, dołączonego do wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie rozbiórki, zawarto błędną informację, że budynek nr [...] oddzielony jest dylatacją od budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce sąsiedniej i jego rozbiórka nie naruszy konstrukcji budynku mieszkalnego oraz nie pogorszy warunków użytkowania przez zamieszkujących budynek lokatorów.
Zdaniem organu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazywał jednak, że w trakcie wykonywania robót rozbiórkowych odsłonięte zostało wnętrze budynku mieszkalnego, co oznacza, że ściana budynku magazynowego od strony działki nr ewid.[...] jest ścianą wspólną z budynkiem mieszkalnym, zlokalizowanym na tej działce. Ponadto, zdaniem organu, z operatu technicznego, sporządzonego przez uprawnionego geodetę, z wyznaczonymi punktami granicznymi, pomiędzy działką nr ewid.[...] i 7, wpisanego do ewidencji zasobu geodezyjnego i kartograficznego Urzędu Miasta Z. w dniu [...] czerwca 2016 r. (wpłynął do organu w dniu 8 czerwca 2016 r.) wynika, że budynek mieszkalny na działce nr ewid.[...] oddalony jest od wyznaczonej granicy z działką nr ewid.[...] o 0,08 m – narożem budynku od strony północno-wschodniej oraz o 0,07 m – narożem budynku od strony południowo-wschodniej. Zdaniem Wojewody, powyższy operat geodezyjny ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają podstaw prawnych do kwestionowania treści omawianego dokumentu, gdyż został on przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie wyszły na jaw istotne, nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, nieznane organowi, który wydał decyzję, w szczególności to, że budynek magazynowy jednokondygnacyjny, oznaczony na projekcie zagospodarowania działki nr [...] nie jest oddzielony dylatacją od budynku mieszkalnego na działce nr ewid.[...], a także to, że omawiany budynek magazynowy zlokalizowany jest w części na działce nr ewid.[...] Wobec tego organ odwoławczy uznał, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zasługuje na uwzględnienie, aprobując tym samym ustalenia organu pierwszej instancji, że nową okolicznością jest w sprawie istnienie wspólnej ściany dla budynku magazynowego i budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce, a inwestorzy nie przedłożyli zgody współwłaścicieli budynku mieszkalnego na rozbiórkę, jak i nie udokumentowali prawa do dysponowania nieruchomością na której zlokalizowana jest część rozbieranego budynku (działka nr ewid.[...]).
Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Nie można bowiem nie zauważyć, że tłem sprawy jest spór graniczny pomiędzy współwłaścicielami działek, przy czym ów spór ma oczywiste konsekwencje praktyczne, skoro dotyczy obiektów budowlanych usytuowanych w granicy dwóch nieruchomości, z których jeden został rozebrany, a drugiego substancja uległa przy tym naruszeniu. Jednakże spory graniczne, które mają miejsce w procesach budowlanych, pozostają – co do zasady – bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie pozwolenia na budowę, bądź – jak w niniejszej sprawie – na rozbiórkę obiektu. Dla wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy bowiem złożyć, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie o posiadaniu takiego prawa, zaś organy administracji architektoniczno-budowlanej, ani też organy nadzoru budowlanego nie są upoważnione do kontrolowania przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami.
Wątpliwości stron w tym zakresie nie mogą stanowić przeszkody w wydaniu pozwolenia na budowę ani przesłanki do wstrzymania takiego postępowania, chyba że toczy się aktualnie postępowanie rozgraniczeniowe, którego wynik mógłby podważyć złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zob. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn.. akt II OSK 1750/11). Ponadto zarówno w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i analogicznie w postepowaniu o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę, organ nie rozstrzyga kwestii przebiegu granic, opierając się w tym względzie na aktualnych danych geodezyjnych wynikających z ewidencji gruntów, które jako dokumenty urzędowe korzystają z domniemania prawdziwości (art. 76 k.p.a.). Domniemanie to ma oczywiście charakter wzruszalny, co oznacza, że wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego może prowadzić do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż obowiązkiem organu orzekającego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest ustalenie prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zob. np.: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 995/09).
W żadnym jednak zakresie ów pogląd nie odnosi się do okoliczności rozstrzyganej sprawy, gdyż w istocie rzeczy organy obu instancji bezkrytycznie zakwestionowały przebieg granicy w postępowaniu wznowieniowym i to w oparciu o opracowanie geodezyjne sporządzone na potrzeby toczącej się przed sądem powszechnym sprawy o wydanie. Na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 lit b i c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.), sądy przekazują właściwemu staroście odpisy prawomocnych orzeczeń sądu w sprawach o wydanie nieruchomości lub jej części oraz o rozgraniczenie nieruchomości, jednakże starosta wpisuje dane z nich wynikające do ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnych orzeczeń, co w sprawie nie miało miejsca.
Skoro więc wznowienie postępowania nastąpiło z urzędu, a w ocenie Sądu – z wyżej przytoczonych względów – stwierdzić należy, że postępowanie to jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., wobec braku elementu materialnego stosunku prawnego (zob. J. Borkowski, Komentarz do art. 105 k.p.a., [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, jw., nb 4), to w konsekwencji nie jest możliwe wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia w sprawie przy ponownym jej rozpoznaniu, co uzasadnia umorzenie postępowania administracyjnego przez Sąd.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji oraz na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2015 r.
Odnosząc się do wniosku dowodowego strony skarżącej (złożonego do akt sądowych już po wydaniu zaskarżonej decyzji) o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa, sporządzonej na potrzeby postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Z. I Wydział Cywilny (sygn. akt I C 920/15), należy wskazać, że wniosek ten – w myśl z art. 106 § 3 p.p.s.a. – nie może zostać uwzględniony. Przepis ten stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Poza tym sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Jak wynika natomiast z powyższego, wskazana opinia biegłego sporządzona została w okresie "grudzień 2016 – styczeń 2017", a zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., wobec tego dowód z tej opinii jest zbędny.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. W tym zakresie obowiązkiem zwrotu kosztów Sąd objął wpis od skargi w kwocie [...]zł i koszty pomocy prawnej, gdyż strona korzystała z pomocy radcy prawnego – na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. póz. 1804) jest to kwota [...]zł oraz dodatkowo [...] zł tytułem opłat.