Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. L. (dalej również jako: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] r., nr [...] orzekającą o udostępnieniu spółce [...] S.A. nieruchomości położonej w miejscowości C. G.. [...] oznaczanej jako działka ewid. Nr [...] i nr [...], stanowiącej współwłasność małżonków B. S. i W. L., w celu wykonania prac remontowych słupa linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...]- L., polegającym na zabezpieczeniu antykorozyjnym konstrukcji tego słupa.
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
Wnioskiem z dnia [...] r. pełnomocnik [...] S.A. na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami wniósł o wydanie decyzji o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości położonej w miejscowości C. G.. [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] i zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie prac remontowych słupa linii elektroenergetycznej, polegającym na zabezpieczeniu antykorozyjnym konstrukcji tego słupa. Wnioskodawca jako termin wykonania prac wskazał okres od 1 do 31 października 2018 r., wyjaśniając jednocześnie, że będzie on uzależniony od technologii wykonywania prac, gdyż nie mogą one być wykonywane w przypadku dużej wilgotności powietrza lub temperatury.
Wnioskodawca wyjaśnił także, że powyższy wniosek spowodowany był faktem, że liczne próby negocjacji z właścicielami nieruchomości o zajęcie nieruchomości celem wykonania prac okazały się bezskuteczne.
Do wniosku dołączono kopię mapy zasadniczej, kopię mapy zasadniczej z naniesionym zakresem udostępnienia nieruchomości, odpis z księgi wieczystej nieruchomości, odpis KRS [...] S.A., kopię aneksu do umowy zawartej pomiędzy [...] S. E. S.A. i [...] S.A. na wykonanie prac antykorozyjnych, pełnomocnictwo udzielone A. S. oraz dokumentację z prowadzonych rokowań między stronami.
Pełnomocnik wnioskodawcy pismem z dnia [...] r. uzupełnił wniosek o kopie umowy zawartej pomiędzy [...] S. E. S.A., właścicielem infrastruktury i [...] S.A na wykonanie prac antykorozyjnych oraz doprecyzował zakres korzystania z nieruchomości mającej być przedmiotem udostępnienia.
Pismem z dnia [...] r. Starosta zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawcy o potwierdzenie, czy wniosek jest nadal aktualny oraz wskazanie nowego okresu udostępnienia zawnioskowanej nieruchomości, z uwagi na upływ terminu wskazanego we wniosku.
W dniu [...] r., odbyła się rozprawa administracyjna, podczas której obecny na rozprawie pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymał wniosek o udostępnienie części działki nr [...] oraz poinformował, że wnioskodawca nie jest w stanie spełnić warunków przedstawionych w toku postępowania przez W. L.. Wskazał, że w dniu [...] r. zostało zawarte porozumienie z którego wynika, że została wyrażona zgoda na wejście na działkę [...] za odpłatnością w wysokości [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika wnioskodawcy, kwota powyższa została już wypłacona W. L. po podpisaniu powyższego porozumienia, jednak do dnia rozprawy właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na wjazd na teren nieruchomości.
Pełnomocnik wnioskodawcy zadeklarował zapłatę odszkodowania za udostępnienie nieruchomości oraz za szkody wynikłe wskutek przeprowadzonych na linii 400 kV robót remontowych. Zawnioskował także o udostępnienie działki [...] na okres 6 miesięcy od daty wydania decyzji. Okres ten wynika z faktu, że wyłączenie linii najwyższych napięć wymaga szeregu uzgodnień i działań ze strony [...]S. E. S.A.
W dniu [...] r., skarżący poinformował, że w niniejszej sprawie nie kontaktował się z nim pełnomocnik inwestora, a jedynie kierownik ekipy remontowej i miało to miejsce dopiero w [...] r. oraz że nie otrzymał od inwestora odpowiedzi na przedstawione przez niego warunki. W. L. podniósł również, że dojazd do działki nr [...] jest możliwy przez działkę [...], która stanowi własność jego i B. S. – [...] Wskazał jednocześnie, że wniosek inwestora nie dotyczył udostępnienia tej działki. W. L. podniósł, że porozumienie podpisane przez niego [...] r. jest w jego ocenie nieaktualne, ponieważ dotyczyło zgody na jednorazowe wejście w 2018 r.
Podczas przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin stwierdzono, że teren działki nr [...], na którym znajduje się słup linii 400 kV, stanowi w całości teren niezagospodarowany, porośnięty wysokim chwastem i trawą oraz drzewami samosiejkami. Pełnomocnik spółki oświadczył, że prace remontowe słupa zostaną wykonane przez pieszą ekipę remontową i wjazd na działkę nie będzie konieczny.
Pismem z dnia [...] r. wnioskodawca zmodyfikował wniosek w zakresie drogi dojścia o szerokości 0,5 m i długości 223 m poprzez działkę ewidencyjną nr [...], stanowiącej dostęp do działki nr [...] z drogi publicznej. W przedłożonej do akt sprawy mapie oznaczono obszar nieruchomości zawnioskowanej do udostępnienia wraz z dokładnym opisem szerokości i długości drogi dojścia oraz określono realny termin niezbędny do wykonania czynności remontowych linii 400 kV tzn. terminu udostępnienia działek [...] i [...] w okresie od 15 sierpnia 2019 r. do 30 listopada 2019 r.
Następnie Starosta L. decyzją z dnia [...] r. orzekł o udostępnieniu spółce [...] S.A. nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...], w celu wykonania prac remontowych słupa linii elektroenergetycznej 400 kV relacji K. - L., polegającym na zabezpieczeniu antykorozyjnym konstrukcji tego słupa.
Starosta zobowiązał właścicieli nieruchomości do udostępnienia wnioskodawcy części nieruchomości, zgodnie z załącznikiem graficznym, celem wykonania prac remontowych. Udostępnienie miało polegać na umożliwieniu osobom upoważnionym przez wnioskodawcę wstępu na teren działek nr [...] i nr [...] w celu dokonania zabezpieczenia antykorozyjnego konstrukcji słupa linii elektroenergetycznej. Udostępnienie nieruchomości nastąpiło na okres od dnia wydania decyzji do dnia 30 listopada 2019 r.
Starosta zobowiązał jednocześnie wnioskodawcę do uzgodnienia wysokości odszkodowania z właścicielami za udostępnienie nieruchomości oraz powstałe szkody w wyniku jej zajęcia, w terminie 30 dni od dnia, kiedy upłynął termin udostępnienia nieruchomości oraz poinformował, że gdy nie dojdzie do uzgodnień, ustalenie odszkodowania nastąpi w drodze decyzji Starosty L.. Pouczył także o ciążącym na [...] S.A. obowiązku doprowadzenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu czynności związanych z remontem urządzeń elektroenergetycznych oraz że obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. L., podnosząc, że wszelkie firmy, które mają pracować przy słupach niszczą jego teren prywatny, a [...] S. E. twierdzi, że nie musi mi płacić. Stwierdził, że kupując ziemię, w księdze wieczystej nie miał zapisanej służebności dla słupów, przejazdu i przejścia. Ponadto prosił o wstrzymanie decyzji z uwagi na to, że [...] S. E. nie podpisała z nim służebności gruntowej.
W trakcie toczącego się postępowania odwoławczego przed Wojewodą, pismem z dnia [...] r., zwrócono Staroście L. do uzupełnienia akta sprawy o brakujące dowody w postaci aktualnego pełnomocnictwa ustanowionego przez [...] S.A. na rzecz A. S. oraz porozumienia z dnia [...] r., w którym zawarto ugodę na wejście na działkę nr [...] za ustalonym odszkodowaniem. Organ II instancji stwierdził, że decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy to urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w ust. 1 art. 124b, które nie stanowią części składowej gruntu, a więc tylko takich urządzeń, które są objęte hipotezą art. 49 § 1 KC, tj. stanowiących część składową przedsiębiorstwa. Organ odwoławczy podkreślił, że o wydanie decyzji może wystąpić jedynie przedsiębiorca przesyłowy, nie posiadający tytułu prawnego do nieruchomości. Jeżeli bowiem właściciel urządzeń posiada tytuł prawny do nieruchomości, to na tej podstawie, będzie mógł wejść na nieruchomość i dokonać odpowiednich prac.
Mając powyższe na uwadze, organ wskazał, że strony powinny prowadzić rokowania dotyczące wejścia na nieruchomość i prowadzenia na niej prac. Zgoda właściciela na prowadzenie prac konserwatorskich na nieruchomości lub jej brak musi być wyrażona w sposób jasny i nie budzący wątpliwości.
Organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji prawidłowo przyjął, że zaistniały przesłanki do uwzględnienia, na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, wniosku [...] S.A. o orzeczenie w drodze decyzji o zobowiązaniu właścicieli nieruchomości, oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] do jej udostępnienia wnioskodawcy celem realizacji prac związanych z konserwacją słupa kratowego napowietrznej linii elektroenergetycznej. Stwierdził także, że stanowisko skarżącego, iż w przedmiotowej sprawie należy wstrzymać decyzję z uwagi na to, że [...] S. E. nie podpisała z nim służebności przesyłu nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym. Wskazał, że organ administracji nie jest zobligowany żadnym przepisem prawa do wydania decyzji administracyjnej tylko w przypadku ustanowienia służebności przesyłu prawomocnym orzeczeniem sądu, gdyż oba postępowania mogą toczyć się równolegle.
Nie zachodzi bowiem w tym przypadku zastosowanie przepisu art. 106 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który mówi, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ.
Ponadto organ podniósł, że nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym twierdzenie odwołującego, że "[...] S. E. twierdzi, że nie musi płacić". W aktach sprawy znajduje się Porozumienie Nr [...] z dnia [...] r. zawarte pomiędzy W. L., a A. S. pełnomocnikiem [...] S.A., wykonującym zamówienie na zlecenie [...] S. E. SA, z którego wynika, że została wyrażone zgoda na wejście na działkę [...] za odpłatnością w wysokości [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika wnioskodawcy, złożonym na rozprawie administracyjnej w dniu [...] r., kwota ta została już wypłacona właścicielowi nieruchomości po podpisaniu powyższego porozumienia, jednak skarżący nie wyraził zgody na udostępnienie działki nr ewid. [...].
Jednocześnie nie zostało też zakwestionowane przez skarżącego, wynikające z materiału sprawy ustalenie organu, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia opisanych we wniosku prac związanych z konserwacją usytuowanego na nieruchomości skarżącego słupa. Zakres tych prac sformułowany w zaskarżonej decyzji należy przy tym powiązać z ich specyfikacją określoną we wniosku, której skarżący skutecznie nie zanegował.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem W. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wskazując, że [...] S. E. nie podpisała z właścicielami gruntów ugody na dojazd, przesył i służebność gruntową, zarzucił organom bezpodstawne ograniczanie prawa własności jego nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze.
Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.u. z 2018 r., poz. 2204 ze zm. - dalej jako: "u.g.n."), zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody.
Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (ust.1). Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1 (ust.2). Z kolei obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio (ust.3).
Art. 124b ust. 1 u.g.n. zawiera się w dziale III ustawy pt. "Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości", w rozdziale 4 "Wywłaszczanie nieruchomości". Przepis otwierający ten rozdział – art. 112 ust. 2 u.g.n. stanowi, że "Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości". Art. 124b u.g.n. powinien być zatem postrzegany jako specyficzna forma wywłaszczenia, która przybiera postać ograniczenia prawa rzeczowego do nieruchomości.
Z kolei w myśl art. 112 ust. 1 i 2 u.g.n. jakiekolwiek formy wywłaszczania w rozumieniu ustawy łączyć należy z realizacją "celów publicznych". Cele publiczne wymienione zostały z kolei w art. 6 u.g.n., a celem, który odpowiada art. 124b u.g.n. jest zawarte w art. 6 pkt 2 u.g.n. "utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń".
W świetle powyższych regulacji analizowany art. 124b ust. 1 u.g.n. nie jest przepisem oderwanym od pozostałych przepisów ustawy i należy go ujmować w określonym kontekście prawnym. Jego ratio legis jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do "utrzymywania" urządzeń przesyłowych nie będących częściami składowymi nieruchomości i za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe (zob. art. 124b ust. 1 i 2 u.g.n. oraz art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego).
Z powyższych wywodów wynika zatem, że decyzja ograniczająca uprawnienia właściciela nieruchomości w sposób opisany w dyspozycji przepisu art. 124b u.g.n. może zostać wydana po spełnieniu następujących warunków: po pierwsze – udostępnienie nieruchomości następuje w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii m.in. określonych urządzeń przesyłowych, w tym energetycznych, po drugie – właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody.
W przedmiotowej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione, co trafnie stwierdziły także organy obu instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie.
Przedmiotem decyzji wydanej na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n., w niniejszym postępowaniu jest zobowiązanie właściciela nieruchomości do udostępnienia jej w celu wykonania prac remontowych słupa linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...], polegające na zabezpieczeniu antykorozyjnym konstrukcji słupa znajdującego się na nieruchomości nr ewid. [...] oraz czasowe zajęcie nieruchomości oznaczonych jako działki nr ewid. [...] i [...] w celu zapewnienia niezbędnego dojazdu do nieruchomości, na których znajduje się urządzenie infrastruktury technicznej.
Słusznie organ odwoławczy zauważył, że decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124 b ust. 1 u.g.n., które nie stanowią części składowej gruntu, a zatem tylko takich urządzeń, które są objęte hipotezą art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), czyli stanowiących część składową przedsiębiorstwa. Zgodnie bowiem z tym przepisem urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne, nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt l OSK 882/08, również wyrok NSA z dnia 11 lipca 2008 r., l OSK 1074/07; wyrok WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2017 r., IV SA/Po 974/17; CBOSA).
Podmiotem upoważnionym do złożenia wniosku o udostępnienie nieruchomości w trybie art. 124b u.g.n. będzie podmiot, który ma obowiązek wykonać prace objęte dyspozycją tego przepisu (konserwację, remont, w tym prace modernizacyjne, usunąć awarię). Decyzja o udostępnieniu nieruchomości powinna zatem ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności, poprzez wskazanie w jakim zakresie dojdzie do uszczuplenia władztwa właściciela, które może być dokonane tylko w zakresie niezbędnym do wykonania czynności polegających na konserwacji, remoncie i usuwaniu awarii konkretnego urządzenia.
Mając na uwadze zakres prac jakimi objęto wniosek pełnomocnika [...] S.A. z dnia [...] r., o wydanie decyzji o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości, a wskazujący na zabezpieczenie antykorozyjne konstrukcji słupa w ramach zadania celu publicznego pod nazwą "Wykonanie prac antykorozyjnych na liniach /odcinkach linii elektroenergetycznych/ w latach 2017-2018" wskazać należy, że pierwszy z powyższych warunków niewątpliwie został spełniony. W świetle art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane trzeba uznać, że przez pojęcie "bieżącej konserwacji" należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót niepolegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale mających na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie, w celu jego zabezpieczenia przed szybkim zużyciem się, czy też zniszczeniem i dla utrzymania go w celu użytkowania w stanie zgodnym z przeznaczeniem tegoż obiektu. Definicji konserwacji nie ma w ustawie Prawo budowlane, zatem należy posłużyć się definicją słownikową.
Zgodnie z taką definicją, zaczerpniętą ze Słownika Języka Polskiego Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, konserwacja, to cyt. "zabiegi mające na celu utrzymanie czegoś w dobrym stanie". Konserwacją będą, zatem prace budowlane wykonywane na bieżąco w zakresie polegającym na zabezpieczaniu elementów obiektu budowlanego przed degradacją (przedwczesnym zużyciem). A więc prace antykorozyjne wykonywane w ramach konserwacji obiektu budowlanego, mające na celu zapewnienie bezpiecznego i niezakłóconego funkcjonowania linii przesyłowych wyczerpują przesłankę ważnego interesu społecznego oraz jednocześnie stanowią o ważnym interesie gospodarczym. Ustawodawca zobowiązał bowiem organ do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym".
Tym samym zachodzi podstawa do uznania, że prace remontowe jakie ma w zamiarze wykonywać wnioskodawca na nieruchomości skarżącego będą realizowane w ramach celu publicznego o jakim mowa o jakim mowa w art. 6 ust. 2 w zw. z art. 124b u.g.n. Podkreślenia wymaga, że w złożonym wniosku, a także w późniejszej jego modyfikacji (pismo z dnia [...] r. oraz [...] r.) dokładnie określił także parametry szerokości i długości drogi dojścia przez działkę nr [...], do miejsca wykonywania prac remontowych. Załączył także mapę z oznaczeniem nieruchomości zawnioskowanej do udostępnienia oraz określił termin niezbędny do wykonania prac, wskazując na okres od 15 sierpnia 2019 r., do 30 listopada 2019 r.
W ocenie Sądu, druga z powołanych wyżej przesłanek wydania decyzji o zobowiązaniu do udostepnienia nieruchomości - brak zgody właściciela na udostepnienie nieruchomości na przeprowadzenie prac remontowych przez inwestora, również została spełniona. Mając bowiem na uwadze, że istotą art. 124b u.g.n. jest przyznanie przedsiębiorstwu energetycznemu instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych, które nałożone zostały na nie przepisami Prawa energetycznego i wiążą się z utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię, stwierdzić należy, że wniosek przedsiębiorcy, który występuje do starosty z wnioskiem w trybie art. 124b u.g.n. powinien także formalnie wykazać, iż przeprowadził rokowania, które okazały się bezskuteczne.
Co prawda art. 124b u.g.n. nie wymaga przeprowadzania rokowań w celu uzyskania zgody, jednak w praktyce w wielu wypadkach, dojdzie do wymiany korespondencji, która w istocie będzie stanowiła rokowania. Brak zgody będzie oznaczać milczenie lub stawianie warunków, których przedsiębiorca nie będzie chciał spełnić (np. wyrażenie zgody pod warunkiem zapłaty określonej kwoty stanowi w tym przypadku brak zgody)" (G. Matusik, w: G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce..., red. S. Kalus, Lexis.pl/el. 2012).
Ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego bezspornie wynika, że pełnomocnik wnioskodawcy czynił starania, aby pozyskać zgodę właściciela na wykonanie niezbędnych prac remontowych na znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości stanowiskach słupowych. Z załączonych do akt sprawy protokołów negocjacji nr [...] (k.9-13 akt adm. I inst.) z dnia [...] wynika, że nikt w tych dniach nie podejmował kontaktu z pełnomocnikiem wnioskodawcy. Jednak podczas przeprowadzonej w dniu [...] r. rozprawy administracyjnej oraz notatek służbowych (k. 99 i 104 akt adm. I inst.) wynika, że skarżący drogą telefoniczną przedstawił warunki, od których spełnienia uzależniał wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości.
Zauważyć należy także, że w dniu [...] r. zostało zawarte porozumienie z którego wynika, że właściciel wyraził zgodę na wejście na działkę [...] za odpłatnością w wysokości [...] zł (k. 111 akt adm. I inst.), co więcej kwota ta według oświadczenia pełnomocnika wnioskodawcy została wypłacona W. L.. Oznacza to, że w sytuacji, w której pomimo złożonej przez inwestora propozycji warunków uzyskania zgody na wykonywania prac, nie doszło między stronami do porozumienia i wyrażenia zgody na przeprowadzenie prac przy linii elektroenergetycznej na nieruchomości skarżącego.
Mając na uwadze powyższe wywody, w ocenie Sądu niezasadny jest zarzut skarżącego odnoszący się do bezpodstawnego ograniczenia jego prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] i [...]. Z brzmienia art.124 ust.1a u.g.n. jednoznacznie wynika bowiem, że decyzja wydawana na podstawie tego przepisu nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Organ administracji w razie stwierdzenia istnienia przesłanek, przewidzianych w powyższych przepisach, ma obowiązek wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. O obowiązku wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w razie spełnienia przesłanek przesądza użyte przez ustawodawcę sformułowanie "udziela" mające charakter kategoryczny i nakazowy. Tak samo sformułowanie "nadaje" przesądza o obowiązku nadania klauzuli wykonalności. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione oba warunki wskazane w art. 124b u.g.n., od których spełnienia uzależnione jest wydanie zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo, Sąd wskazuje, że organ zasadnie podniósł, że wnioskodawca nie musi wykazać prawa własności przedsiębiorstwa, którego częścią jest linia energetyczna. Za wystarczające do zastosowania art. 124b ust. 2 u.g.n. konieczne jest bowiem nie wykazanie się przez wnioskodawcę prawem własności - w tym przypadku linii elektroenergetycznej – lecz wykazanie, że jest on podmiotem zobowiązanym do wykonania czynności o których mowa w ust. 1.
Zgodnie z art. 124b ust. 2 u.g.n. decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1.
W przepisie tym wyraźnie wskazuje się, że podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku jest podmiot zobowiązany do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1, a więc podmiot zobowiązany do wykonania czynności polegających na konserwacji, remoncie lub usuwaniu awarii urządzeń przesyłowych. Ustawa nie ogranicza przy tym powyższego zobowiązania jedynie do obowiązków wynikających z przepisów prawa, co oznacza, że zobowiązanie, o którym mowa w art. 124b ust. 2 u.g.n. może wynikać także z czynności prawnej zawartej przez przedsiębiorcę przesyłowego.
W aktach sprawy znajduje się kopia umowy nr [...] na wykonanie prac antykorozyjnych na linii 400 kV [...] w roku 2017 zawarta w dniu [...] r., pomiędzy [...] S. E. S.A., a [...] S.A. reprezentowaną przez pełnomocnika A. S. (pełnomocnictwo k. 14 akt adm. I inst.) oraz aneks nr [...] [...] do w/w umowy z dnia [...] r. Z powyższego wynika zatem, że decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości wydana na wniosek podmiotu zobowiązanego do podejmowania czynności związanych z utrzymaniem sieci na podstawie umowy cywilnoprawnej nie stanowi istoty sporu jak również nie jest kwestionowana przez skarżącego.
A więc, lege non distinguente, nie ma znaczenia czy wniosek o udostępnienie nieruchomości został złożony przez przedsiębiorcę będącego właścicielem linii przesyłowej, czy też przez zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w art. 124b u.g.n., z mocy umowy cywilnoprawnej zawartej z przedsiębiorcą przesyłowym. Byłoby bowiem nadmiernym formalizmem oczekiwanie, że wniosek zostanie złożony każdorazowo przez właściciela infrastruktury technicznej samodzielnie, skoro na podstawie umowy cywilnoprawnej niejednokrotnie właściciel linii przesyłowej zleca takie czynności innym uprawnionym do tego podmiotom (tak również: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia [...] r., sygn. akt IV SA/Po 1200/17, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach).
Sąd dokonując oceny stanu faktycznego w granicach przytoczonych regulacji prawnych zauważa, że organy obu instancji właściwie przeanalizowały stan faktyczny sprawy i dokonały prawidłowego rozstrzygnięcia.
Końcowo podkreślić należy także, że przywoływany w skardze fakt "nie podpisania" z właścicielami gruntów ugody dojazdu, przesyłu, służebności, nie podważa w żaden sposób prawidłowości zaskarżonej decyzji. Przeciwnie, okoliczności te, wskazują na to, że właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na wykonanie prac remontowych, co stanowiło jedną z przesłanek wydania decyzji.
Instytucja udostępnienia nieruchomości w trybie art. 124b u.g.n. jest instytucją prawa administracyjnego, nie powiązaną w żaden sposób z zagadnieniem służebności przesyłu. Do zastosowania trybu z art. 124b u.g.n. nie jest więc konieczne wcześniejsze ustanowienie służebności przesyłu. Co więcej zależność ta jest odwrotna od sugerowanej przez skarżącego: dopiero bowiem fakt ustanowienia takiej służebności mógłby przemawiać za odmową zastosowania ograniczenia z art. 124b u.g.n.
Jeżeli chodzi o kwestie związane z dostępem do remontowanego słupa linii elektroenergetycznej to kwestia ta została rozwiązana w wydanym rozstrzygnięciu i co znajdowało umocowanie w treści art. 124b ust. 1 in fine u.g.n.
W zakończeniu należy także zauważyć, że obecnie upłynął już termin do którego miała zostać udostępniona nieruchomość, w świetle brzmienia decyzji organu pierwszej instancji. Biorąc jednak pod uwagę, że sąd administracyjny przeprowadza kontrolę decyzji pod kątem zgodności z prawem materialnym i procesowym według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji, okoliczność ta sama w sobie nie mogła uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.