Uzasadnienie
C. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 12 października 2016 r. starszy referendarz sądowy tut. Sądu odmówił przyznania prawa pomocy.
Referendarz ustalił, na podstawie wniosku PPF, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest właścicielem domu o powierzchni 120 m2 o wartości [...] złotych oraz działki o powierzchni 0,14 ha o wartości [...] złotych, samochodu osobowego (marki Honda rok produkcji 2011) o wartości [...] złotych i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]złotych netto. Ponadto skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która – jak oświadczył - nie przynosi mu dochodu oraz, iż ponosi znaczne koszty utrzymania koniecznego, przy czym nie sprecyzował ich wysokości.
Referendarz sądowy analizując informacje zawarte na druku PPF złożonym w niniejszej sprawie stwierdził, że są one niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący uzasadniając wniosek znacznymi kosztami utrzymania koniecznego nie wskazał bowiem – nawet po wezwanie - ich wysokości. Ponadto w świetle wykazanego stanu majątkowego wątpliwości referendarza budziło oświadczenie skarżącego, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi mu dochodu. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego sprawy skarżący – w ocenie referendarza - nie wykazał jakie są jego rzeczywiste możliwości finansowe. To zaś uniemożliwiło mu ocenę tego, czy nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, czy poniesienie pełnych kosztów postępowania grozi uszczerbkiem w jego kosztach utrzymania koniecznego.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw wskazując, że jego dochody miesięczne wystarczają tylko na utrzymanie domu i zakup leków, wobec tego nie ma środków na opłacenie wpisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., w tym postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Sądu, referendarz sądowy zasadnie uznał, że strona skarżąca nie wykazała tych przesłanek, pomimo, że w świetle powołanego przepisu to na niej, jako wnioskodawcy, spoczywał ten obowiązek. Należy bowiem podkreślić, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne, leży po jego stronie, zaś rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przez niego udowodnione (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012, s. 618-619). Wnioskodawca powinien zatem należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, na które powołał się w swym wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości – co miało miejsce w niniejszej sprawie - strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie dokumenty źródłowe dotyczące swego stanu majątkowego lub dochodów w trybie art. 255 P.p.s.a. Niedopełnienie obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z akt sprawy wynika, że w rozpatrywanej sprawie referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych wskazujących na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego (np. faktur VAT, rachunków) za okres maj, czerwiec i lipiec 2016 r., wyciągów z rachunku bankowego oraz lokat bankowych za ten sam okres. Na powyższe wezwanie skarżący nie odpowiedział.
Wobec tych ustaleń należy wskazać, że skarżący nie wykonał wezwania referendarza. Postępowanie skarżącego, w kontekście powyższego, należy ocenić jako uchylanie się od podania informacji niezbędnych dla wszechstronnej i właściwej oceny, czy sytuacja majątkowa wnioskodawcy w pełni odpowiada przesłankom wymienionym w art. 246 P.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana tylko wobec osób, które w sposób przekonujący wykazały, że spełniają przesłanki do otrzymania pomocy. Do wykazania w sposób rzetelny swojej rzeczywistej sytuacji finansowej skarżący w tej sprawie nie dążył. Wnioskodawca nie przedstawił bowiem niezbędnych informacji oraz dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie jego aktualnej i rzeczywistej sytuacji materialnej.
Konkludując przyjąć należało, że sytuacji tak przedstawionej przez skarżącego nie można uznać za pełną i nie budzącą wątpliwości, co prowadzi do oceny, iż strona nie wykazała w sposób wiarygodny i rzetelny, że spełniła przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w postanowieniu.