Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania G. H., od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lipca 2020r. znak: [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na J. H. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r. poz. 256, z późn. zm.) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
Wnioskiem złożonym w dniu 17 czerwca 2020 r. G. H. wystąpiła do Prezydenta Miasta Z. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem J. H..
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. organ I instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu przytoczył brzmienie przepisów art. 17 ust. 1, 1a i ust.1b oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując, że nie został spełniony warunek, określony wart. 17 ust. 1b, tj. powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, gdyż niepełnosprawność J. H. powstała w późniejszym okresie.
Organ wskazał ponadto, że niepełnosprawny korzysta z różnych form instytucjonalnej pomocy, a jego matka G. H. sprawuje jedynie opiekę uzupełniającą i posiada uprawnianie do emerytury, co w świetle przepisu art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a) stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia.
W złożonym na powyższe rozstrzygnięcie odwołaniu, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. w sprawie sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał stwierdził, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niekonstytucyjny oraz błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) i przyjęcie, że okoliczność pobierania emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu odwołania skarżąca przywołała orzecznictwo odnoszące się do skutków prawnych powyższego wyroku TK i stosowania przepisu art. 17 ust. 1b ustawy.
W kwestii pobierania emerytury stwierdziła, że organ pominął regułę wynikającą z przepisu art. 27 ust. 5 ustawy, według której, przy zbiegu uprawnień do świadczeń uregulowanych w ustawie, przysługuje prawo do wyboru korzystniejszego świadczenia, a oświadczenie skarżącej wskazuje, że jej intencją jest wybór świadczenia pielęgnacyjnego.
Po rozpatrzeniu odwołania, Kolegium decyzją z dnia [...] października 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji w zakresie stosowania art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Powołując się na wyrok TK organ odwoławczy wskazał, że w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności i nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Organ stwierdził, że odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego okazuje się jednak ostatecznie zasadna, gdyż ma ona ustalone prawo do emerytury. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom rezygnującym z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Skierowane jest więc ono do osób aktywnych zawodowo, które na skutek konieczności rezygnacji z pracy nie mają dochodów i nie mają jednocześnie uprawnień do świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego. Musi również istnieć ścisły związek pomiędzy rezygnacją z pracy zarobkowej, a sprawowaną opieką, to jest zakres faktycznie sprawowanej opieki musi uniemożliwiać wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
Organ wskazał, że z ustaleń organu wynika, że niepełnosprawny J. H. jest samodzielny w niektórych czynnościach życia codziennego, korzysta z różnych form instytucjonalnej opieki (usługi opiekuńcze, rehabilitacja fizyczna) w ramach której zapewnione ma pranie, sprzątanie, zakupy, przygotowywanie posiłków, a jego matka sprawuje opiekę uzupełniającą, w zależności od bieżących potrzeb.
Zdaniem organu odwoławczego nietrafne są, w świetle obowiązujących przepisów, argumenty odwołania, dotyczące możliwości wyboru przez wnioskodawcę, na podstawie przepisu art. 27 ust. 5 ustawy, czy chce pobierać świadczenie pielęgnacyjne, czy emeryturę. Przepis ten nie reguluje w ogóle zbiegu tych dwóch świadczeń. Nie ma także żadnych regulacji prawnych wskazujących na możliwość oraz na mechanizmy ewentualnego wyboru w tym zakresie, a organy administracji nie mają podstaw do oceny zgodności z zasadami konstytucyjnymi przepisów uniemożliwiających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom posiadającym ustalone prawo do emerytury.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2020 r., a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, podniesiono, że w zaskarżonej decyzji organy poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust 5 pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęły, że skoro skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Poprzestanie na wykładni językowej, normy zawartej w dyspozycji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. może prowadzić do takiego wniosku, to jednak zdaniem skarżącej zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo emerytury, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do emerytury. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej wynikami wykładni systemowej i funkcjonalnej.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalanie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), wykazała, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.; zwanej "ustawą o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Mając na uwadze powyższą regulację, a także brak technicznych możliwości przeprowadzenia zdalnie rozprawy z udziałem stron oraz konieczność rozpoznania wniesionej w tej sprawie skargi – Sąd rozpoznał ją na posiedzeniu niejawnym w trybie przywołanego na wstępie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy o covid.
Kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2020 r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowił zaś art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111; dalej jako: u.ś.r.), zgodnie z którym, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
- 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W niniejszej sprawie o uzyskanie prawa do takiego świadczenia wnioskowała G. H., w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem. Z treści orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] listopada 2020 r. wynika, że J. H., urodzony 26 kwietnia 1982 r. jest niepełnosprawny w stopniu znacznym od dnia 8 sierpnia 2012 r., a jego niepełnosprawność istnieje od 12 grudnia 2007 r., a więc powstała po ukończeniu 25 roku życia.
Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności wskazać należy, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd organu I instancji co do jednej z podstaw odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.
Argumentacja organu I instancji, który oparł decyzję odmowną m.in. na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wypada przypomnieć, że wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. przykładowo wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16; wszystkie w/w orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; dalej "CBOSA").
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu, tj. WSA w Lublinie z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19 wyrok z 28 marca 2019 r., II SA/Lu 87/19, CBOSA).
Niezależnie jednak od powyższego, organy pierwszej i drugiej instancji, stosując wykładnię literalną art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., przyjęły, że skarżąca nie spełnia ustawowych wymogów do przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem ma ustalone prawo do emerytury, co wyklucza możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.
W ocenie Sądu, zważywszy zwłaszcza na rezultaty innych sposobów wykładni wskazanego przepisu oraz stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych w podobnych sprawach, nie jest to przesłanka negatywna, która uzasadniałaby odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Sąd stoi na stanowisku, że stan prawny ukształtowany w wyniku zmiany wysokości świadczenia pielęgnacyjnego (w pierwotnym tekście ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r., Nr 228, poz. 2255) świadczenie to wynosiło [...] zł, a na dzień wydania zaskarżonej decyzji [...] zł), które w konkretnym przypadku może przewyższać świadczenia rentowe lub emerytalne i tym samym wykluczać osobę spełniającą warunki do jego uzyskania w świetle przesłanek określonych w art. 17 u.ś.r., prowadzi do nierówności w prawie. Obecnie obowiązujące przepisy mają charakter dyskryminujący w stosunku do osób dysponujących publicznym prawem podmiotowym do tego świadczenia, skoro może je uzyskać np. osoba, która nigdy nie była zatrudniona i ma prawo do renty, natomiast opiekuje się osobą niepełnosprawną. Zróżnicowanie takie jest także nieproporcjonalne i nieuzasadnione.
Sąd podziela przekonanie, że językowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. może uzasadniać stanowisko przyjęte przez organy orzekające w sprawie, to jednak rezultat tej wykładni, prowadzący wyraźnie do naruszenia zasady równości, a także, w odczuciu społecznym, niesprawiedliwy, skłania do szukania takiej interpretacji, która czyniłaby zadość wskazanym wartościom (równość, sprawiedliwość). Zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej, a także prokonstytucyjnej, prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości tej emerytury. W tym kierunku zmierza też orzeczenie NSA z dnia 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19: "Za prawidłową uznać przyjdzie zatem tezę, że narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220), która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie."
Niezależnie jednak od powyższych wywodów, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zasadna.
Z przywołanych wyżej przepisów ustawy wynika, że podstawowym wymogiem do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Wypada również zauważyć, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, między innymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1049/19 (dostępny w CBOSA), świadczenie przyznawane na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, która wynika z prawnego moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia.
W wyniku analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a wykonywaną przez nią opieką nad synem. Podkreślić przy tym należy, że teza ta nie jest uwarunkowana ustalonym na rzecz skarżącej prawem do emerytury.
Z wywiadu środowiskowego wynika, że J. H. jest samodzielny w utrzymaniu higieny, tj. mycie twarzy, zębów, rąk. Wyposażony w gotowe art. żywnościowe, samodzielnie sporządza kanapki. Korzysta z Internetu i telefonu, sam załatwia sprawy urzędowe, umawia wizyty i transport sanitarny. Z akt sprawy wynika ponadto, że wymagający opieki korzysta z pomocy instytucjonalnej, tj. 2 razy w tygodniu po 1 godz. korzysta z usług opiekuńczych, przez 5 dni w tygodniu po 1 godz. ma zapewnioną rehabilitację fizyczną, przez 5 dni w tygodniu po 1godz. korzysta z usług opiekuńczych. W zakresie w/w usług wykonywane są prace domowe jak: sprzątanie, pranie, robienie zakupów, zmiana pościeli, sporządzanie posiłków. Ponadto, J. H. korzysta z zamawianych z jadłodajni posiłków obiadowych. W przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym stwierdzono, że matka sprawuje opiekę uzupełniającą nad synem w zależności od potrzeb.
Zarówno Sąd jak i organy nie kwestionują faktu sprawowania przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym synem. Mając jednak na uwadze, że opieka nad J. H., jest wspierana przez pomoc instytucjonalną, poprzez wykonywanie zwykłych czynności dnia codziennego to uznać można, że skarżąca jest w pewnym stopniu odciążona od stałej opieki.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, CBOSA). Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, CBOSA). Zgodzić się należy z organem, że okoliczności rozpatrywanej sprawy wskazują, że skarżąca wykonuje opiekę uzupełniającą wspierając syna w chorobie. Z ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez Sąd stanu faktycznego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że sprawowana prze skarżącą opieka nad J. H., z uwagi na rodzaj czynności wspomagających go w jego codziennym funkcjonowaniu nie spełnia wymogów opieki o jakiej mowa we wskazanym przepisie, co wynika z przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego.
Zarzuty skarżącej ujęte w odwołaniu, a następnie wyartykułowane w skardze do tutejszego Sądu, koncentrują się w istocie rzeczy na błędnym stanowisku organu I instancji dotyczącym kwestii wieku, w którym powstała niepełnosprawność J. H., oraz na błędnym uznaniu przez organ II instancji, że ustalone prawo do emerytury wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej.
Sąd odnosząc się do tych okoliczności uznał, że stanowisko organów w tym zakresie jest wadliwe. Jednak kierując się powyższymi wynikami analizy materiału dowodowego, głównie wywiadu środowiskowego sporządzonego w dniu 2 lipca 2020 r. przez pracownika socjalnego przy udziale skarżącej oraz jej syna J. H., doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcie organu pomimo błędnych interpretacji art. 17 ust. 1b oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. jest prawidłowe. Niespełniona została bowiem przesłanka z art. 17 ust. 1 o sprawowaniu opieki stałej lub długoterminowej. Sąd zaznacza jednak, że zmiana okoliczności faktycznych, która może nastąpić w każdym czasie z uwagi na stan zdrowia niepełnosprawnego uprawnia do złożenia kolejnego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Natomiast w opisanych okolicznościach rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało uznać za zgodne z prawem, zaś skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.