Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] (Nr [...]),wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze wywołane wniesionym przez B. T.-K. i M. B. odwołaniem od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] (Nr [...]) w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] (Nr [...]), dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, oznaczonej Nr geodezyjnym 460/3, o pow. 0,7742 ha, położonej we wsi S. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wyżej wymienioną nieruchomość Gmina P. nabyła aktem notarialnym z dnia 21 lutego 1997 r. od działającej w imieniu Skarbu Państwa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W momencie podziału tejże nieruchomości stanowiła ona własność Gminy. Podział nieruchomości w żaden sposób nie wpłynął na sytuację prawną osób odwołujących się, gdyż granice nieruchomości nie zostały naruszone.
Zarzut uniemożliwienia stronie skarżącej dokonania zakupu powstałej w wyniku podziału działki i jej sprzedaż na rzecz innej osoby nie ma wpływu na ważność decyzji podziałowej. Odwołujące się miały interes faktyczny w zakupie działki, ale nie interes prawny w postępowaniu dotyczącym podziału sąsiedniej nieruchomości. Właściciele sąsiednich nieruchomości w stosunku do nieruchomości objętej podziałem nie mają statusu strony w postępowaniu podziałowym. Stąd też odwołującym się należało odmówić przymiotu strony i umorzyć postępowanie odwoławcze w tej sprawie.
W skardze do Sądu B. T.-K. podniosła, że w trakcie procedury związanej z podziałem nieruchomości obiecywano jej wydzielenie działki pod drogę, umożliwiającej dojazd do jej nieruchomości. Zarzuciła, że miała status strony w przedmiotowym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przede wszystkim należy stwierdzić, że z przyjętych w art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) rozwiązań wynika, że interes prawny, w postępowaniu w sprawie o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, ma właściciel nieruchomości oraz użytkownik wieczysty. Podział dotyczył nieruchomości (działki Nr 460/3) stanowiącej własność Gminy, stąd też B. T.-K., jako osoba dysponującą sąsiednią działką, nie miała interesu prawnego w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy, jak również w postępowaniu odwoławczym przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym.
W postępowaniu tym nie miała ona statusu strony. Należy wyjaśnić, że stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że podmiotem legitymowanym (uprawnionym) do wniesienia odwołania jest strona - stosownie do art. 127 § 1 kpa. Zatem za niedopuszczalne należy uznać wniesienie odwołania przez osobę nie będącą stroną. Organ odwoławczy, jeśli stwierdzi przed rozpoznaniem odwołania, że taki fakt ma miejsce, to wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania (art. 134 kpa).
Po rozpoznaniu natomiast odwołania, jeśli organ odwoławczy ustali, że odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną, wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego - na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Postępowanie odwoławcze w takim przypadku staje się postępowaniem bezprzedmiotowym, gdyż nie można orzekać o prawach lub obowiązkach osoby, która nie jest stroną i nie ma interesu prawnego w konkretnej rozpoznawanej sprawie. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. Skoro skarżąca B. T.-K. nie jest stroną w postępowaniu w sprawie podziału działki Nr 460/3, zakończonym decyzją Wójta Gminy z dnia [...], zatwierdzającą projekt podziału tej działki i składa wraz z M. B., również nie będącą stroną tego postępowania, odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji z dnia [...], a Kolegium stwierdza ten fakt, po rozpoznaniu odwołania, to wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego - w tych okolicznościach - jest uzasadnione w świetle art. 138 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 105 § 1 kpa. Ten ostatni przepis stanowi, że organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
W świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98 (ONSA 1999 r. Nr 4, poz. 119), art. 138 § 1 pkt 3 kpa stanowi wystarczającą podstawę prawną umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie, w której odwołanie wnosi podmiot niebędący stroną postępowania.
Poza tym, z akt sprawy wynika, że podział polegał na wydzieleniu nowych działek w granicach dzielonej nieruchomości, bez zmiany granic zewnętrznych podzielonego gruntu. W rezultacie podział nie miał wpływu na sytuację prawną właścicieli sąsiednich nieruchomości. Stąd też interesu prawnego nie można wywodzić z zamiaru kupna nieruchomości objętej podziałem, czy też jednej z działek utworzonej w wyniku podziału.
Na marginesie powyższych rozważań należy wyjaśnić, że dostępu (dojścia i dojazdu) do działki Nr 424/1 skarżąca może dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego. Zagadnienie to zatem przekraczało ramy przeprowadzonego postępowania administracyjnego.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.