Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia W. K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] wydane na podstawie art. 61 a § 1 kpa o odmowie wszczęcia na wniosek W. K. postępowania w sprawie instalacji komórkowej na dachu budynku wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] m 29 przy ulicy [...] w B..
Przyczyną odmowy wszczęcia postępowania był brak interesu prawnego wnioskodawcy.
Organ I instancji ustalił, że nie jest on właścicielem żadnego z lokali mieszkalnych znajdujących się w przedmiotowym budynku ani żadnej z działek przylegających do działki nr ewid.[...] tj. nr [...],[...], [...], [...] i [...]. Nie posiada ona zatem przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa.
W zażaleniu W. K. zarzucał, że organ nie przeprowadził żadnego postępowania, nie ustalił w szczególności jaki jest naprawdę obszar oddziaływania przedmiotowej instalacji komórkowej. Podniósł, że mieszkania znajdują się w odległości ok. 2 m od anten, poniżej anten są wzmacniacze, które ulegają skumulowaniu zwrotnemu z antenami powodując zwiększenie odległości oddziaływania przedmiotowej instalacji komórkowej. Anteny radioliniowe mogą wchodzić w superpozycję z antenami sektorowymi, poza tym w odległości ok.100 m są następne dwie instalacje komórkowe, przy ul. [...] i przy ul. [...] i następuje zjawisko kumulacji pola elektromagnetycznego. Instalacja oddziałuje szkodliwie na nieruchomość wnioskodawcy.
Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił zarzutów zażalenia, podzielając stanowisko i ustalenia organu I instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że brak interesu W. K. jest oczywisty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. K. wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji.
Postanowieniom zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ust.3, art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 30 ust. 7 pkt 1-4, art. 48, art. 49 b, art. 66, art. 69, art. 81, art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, art. 50 ust.1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 3 ust.1 pkt 8 lit. c, art. 29-32, art. 37-38, art. 39 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, § 2 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikacją przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 77 i 107 kpa.
W obszernym uzasadnieniu skarżący wskazywał, że promieniowanie pochodzące z przedmiotowej instalacji kumuluje się z innymi promieniowaniami w okolicy, co szkodliwe wpływa na jego nieruchomość położoną przy ul. [...] i co jest sprzeczne ze wskazanymi przepisami, a zatem organ powinien nakazać rozbiórkę przedmiotowej instalacji, za czym przemawia również orzecznictwo sądowoadministracyjne, którego fragmenty skarżący przytoczył.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa, powszechnie obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ wadliwie zastosował przepis art. 61 a § 1 kpa.
Zgodnie z tym przepisem postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis ten wskazuje na szczególną przesłankę prowadzenia postępowania administracyjnego, które może opierać się na wynikającej z przepisów szczegółowych, w tym głównie prawa materialnego, zasadzie oficjalności lub skargowości. W przypadku strony przesłanką skuteczności żądania wszczęcia postępowania jest oparcie danego rodzaju postępowania na zasadzie skargowości. Podkreślić należy, że tylko strona może skutecznie wszcząć postępowanie poprzez wniesienie podania, ale tylko wówczas, gdy przepis dopuszcza działanie na wniosek. Inne podmioty, którym nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., mogą domagać się wszczęcia postępowania tylko wtedy, gdy konkretny przepis prawa im na to zezwala.
Zatem przepis art. 61 § 1 k.p.a. nie daje każdemu podmiotowi samoistnie prawa do żądania wszczęcia postępowania w każdej sprawie, tak jak nie ma charakteru normy kompetencyjnej, upoważniającej organ administracji publicznej do wszczęcia postępowania z urzędu w każdej sprawie, ponieważ takie prawo, czy też w przypadku organu upoważnienie (zobowiązanie) może wynikać jedynie z przepisów szczególnych. W sytuacji, gdy norma prawa materialnego pozwala organowi na działanie z urzędu, wówczas podanie osoby zainteresowanej rozstrzygnięciem, ale nieposiadającej statusu strony, może stanowić dla organu jedynie źródło informacji co do możliwości podjęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Jednak nie jest możliwe domaganie się od organu prowadzenia postępowania z urzędu, gdy organ sam nie dostrzega przesłanek ku temu. W przypadku żądania wszczęcia postępowania, organ, do którego wniesiono podanie, obowiązany jest zweryfikować, czy pochodzi ono od uprawnionego podmiotu, któremu przysługuje status strony postępowania.
Przymiot strony, co podkreślić należy, jest niezwykle istotny, gdyż skutecznie inicjować postępowanie może jedynie strona. Stwierdzenie braku spełnienia przesłanki podmiotowej może skutkować odmową wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy okoliczność braku przymiotu strony wnioskodawcy ma charakter oczywisty. Natomiast, gdy ustalenie istnienia interesu prawnego bądź związku takiego interesu z postępowaniem, którego wszczęcia domaga się żądający, wymaga dokonania złożonego procesu wykładni, czy podjęcia określonych czynności, to mogą być one dokonane wyłącznie w toku postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 listopada.2014 r., II OSK 1045/13; z dnia 7 listopada 2014 r., II OSK 983/13; z dnia 19 września 2014 r., II OSK 641/13; z dnia 30 czerwca 2014 r., II OSK 150/13; z dnia 25 lutego 2014 r., II OSK 2271/12, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl –Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W niniejszej sprawie kwestia interesu prawnego skarżącego nie była oczywista, skoro skarżący powołując się na normy techniczno - budowlane podnosił, że z uwagi na skumulowane promieniowanie przedmiotowa instalacja powoduje szkodliwe oddziaływanie na jego nieruchomość. W tej sytuacji nie można było odmówić skarżącemu przymiotu strony tylko z tego powodu, że nie jest on właścicielem budynku mieszkalnego, na którym ta instalacja się znajduje ani właścicielem działek sąsiednich. Postanowienie wydane na podstawie art. 61 a § 1 kpa jest więc wadliwe, gdyż w świetle podnoszonych przez skarżącego argumentów nie jest oczywisty brak jego interesu prawnego w niniejszym postępowaniu, a więc nie jest oczywiste, czy przysługuje mu status strony w rozumieniu art. 28 kpa.
Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W orzecznictwie prezentowany jest jednolicie pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04; z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 837/05; z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1828/06; z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1043/10, z dnia 10 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 1059/10, publ. w CBOSA). Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby (wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 1059/10)
Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05).
Skarżący podniósł, że skumulowane promieniowanie szkodliwie oddziałuje na jego nieruchomość, wskazał jednocześnie szereg przepisów prawa materialnego, które – w przekonaniu skarżącego – organ naruszył wydając zaskarżone postanowienie. Organ powinien zatem wszcząć postępowanie, a następnie w kontekście podniesionych zarzutów ocenić czy skarżący posiada przymiot strony postępowania.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 P.p.s.a., uchylił postanowienia organów obu instancji; o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.