Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.2 kpa w zw. z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne (Dz.U. Nr 115 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania J. I. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...]., znak: [...] nakazującą J. i A. małż. I. wykonanie określonych czynności w celu przywrócenia do stanu poprzedniego zmienionego stanu wody na gruncie i umorzyło postępowanie organu I instancji.
Uchyloną decyzją Burmistrz Miasta nakazał J. i A. małż. I. jako właścicielom działki nr [...] przywrócenie do stanu poprzedniego zmienionego stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływającego na grunty sąsiednie, tj. na działkę K. G. nr [...] poprzez:
- 1) usunięcie pryzmy o wymiarach: długość 4mx szerokość 1,5mx wysokość 0,6m wykonanej z siana przy rowie opaskowym celem usunięcia przeszkody w odpływie wody i przywrócenia kierunku jej odpływu;
- 2) nie podwyższanie naturalnego poziomu terenu działki nr [...], gdyż będzie to stanowić przeszkodę w odpływie wody i powodować zmiany stanu wody na gruncie oraz wyrządzać szkody na działce nr [...]
- 3) utrzymanie odpływu wody z działki sąsiedniej nr [...] prze działkę nr [...] w kierunku szkody na działce nr [...] w kierunku przepustu drogowego pod ul. W. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się m.in. na dowód w postaci opinii biegłego w zakresie geologii, decyzją z dnia [...]., znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzja ta została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 15 marca 2005r., sygn. akt II SA/Lu 108/05 uchylił ją, stwierdzając, że Kolegium po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego miało obowiązek wydania właściwego merytorycznego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę, uzupełnił materiał dowodowy i stwierdził, że J. i A. małż. I. nie spowodowali zmian stanu wód na gruncie, a zatem należy umorzyć postępowanie I instancji jako bezprzedmiotowe.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł K. G. domagając się uchylenia powyższej decyzji.
Jego zdaniem w sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania, gdyż w świetle art. 6, art.7 i art.8 kpa organ odwoławczy miał obowiązek po przeprowadzeniu szczegółowej analizy stanu faktycznego wydać merytoryczne rozstrzygnięcie.
Ponadto zdaniem skarżącego organ II instancji naruszył art.7 i 77 kpa, opierając się na ustaleniach poczynionych w postępowaniu, w którym skarżący nie miał możliwości wzięcia udziału, w szczególności na kwestionowanej przez niego opinii biegłego hydrologa J. M. ze względu na jej nierzetelność i brak uprawnień tegoż biegłego do opiniowania spraw z zakresu melioracji.
Jednocześnie w toku postępowania sądowego skarżący złożył kolejną opinię biegłego hydrologa mgr inż. Z. S., z której wynika, że przyczyną niekorzystnych zjawisk hydrologicznych w rejonie ulicy W. i zagrożeń wodnych dla terenów zabudowanych miasta jest zakłócenie naturalnych warunków spływu ze zlewni i odpływu w rejonie wlotu na przepust pod tą ulicą, spowodowane podniesieniem terenu na działce małżonków I. i zablokowaniem wlotu na przepust.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji podkreślił, że zaskarżona decyzja wydana została po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, w szczególności w oparciu o opinię biegłego sądowego posiadającego wymagane w sprawie uprawnienia w zakresie hydrologii, tj. mgr J. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Skarga jest zasadna.
Zgodzić się należy w szczególności z zarzutem skargi, że organ odwoławczy po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego miał obowiązek wydać orzeczenie rozstrzygające co do istoty sprawy, bowiem nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 kpa i nie było podstaw do umorzenia postępowania. Organ odwoławczy dokonując na podstawie art. 136 kpa własnych ustaleń stwierdził bowiem, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz.1229 ze zm.), gdyż nie zostały naruszone stosunki wód na gruncie, a zatem nie było podstaw do nakazania wykonania określonych czynności w celu przywrócenia stanu poprzedniego.
W świetle art. 138§1 pkt.2 kpa organ odwoławczy w tej sytuacji powinien uchylić decyzję w całości lub w części i w tym samym zakresie orzec co do istoty sprawy. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w tezie wyroku z dnia 6 sierpnia 1999r., IV SA 1167/97 - LEX nr 47913, zgodnie z którym "stwierdzenie organu odwoławczego, iż w okolicznościach konkretnej sprawy rozstrzygnięcie organu I instancji jest nietrafne z uwagi na jakąkolwiek przesłankę przepisu, upoważniać może co najwyżej do wydania stosownej decyzji reformatoryjnej, nigdy natomiast wskazanej w art. 138§1pkt.2 in fine decyzji o umorzeniu postępowania pierwszej instancji". Organ odwoławczy miałby prawo umorzyć postępowanie pierwszej instancji jedynie wówczas, gdyby stwierdził, iż to postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe.
Już tylko z tych względów decyzja organu odwoławczego podlega uchyleniu.
Ocenie Sądu podlega zaskarżona decyzja w świetle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Stąd też złożona przez skarżącego opinia biegłego Z. S. będzie mogła stanowić dowód podlegający ocenie organu orzekającego dopiero przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
W rozpatrywanej sprawie będzie zachodziła konieczność dokonania oceny dwóch rozbieżnych opinii biegłych. Wyjaśnienia wymagają również zgłaszane przez skarżącego zarzuty o zaistnieniu na przedmiotowych działkach gruntu dalszych naruszeń stosunków wodnych (już po wydaniu zaskarżonej decyzji).
O ile postępowanie wyjaśniające będzie wymagało uzupełnienia w znacznym zakresie, stracą aktualność wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 15 marca 2005r. nakazujące merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ drugiej instancji.
Odnośnie żądania zwrotu kosztów postępowania, w tym sporządzenia opinii biegłego należy stwierdzić, że nie należą one do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w rozumieniu art. 200 i art. 205 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których zwrotu ma prawo żądać strona w razie uwzględnienia skargi. Koszty prywatnej opinii biegłego nie należą bowiem do takich kosztów, dlatego Sąd orzekł o zwrocie wyłącznie kwoty 300 zł uiszczonej przez skarżącego tytułem wpisu sądowego.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145§1pkt.1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm) uchylił zaskarżoną decyzję.