Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015r. (sygn. akt II SA/Ol 1014/15) Wojewódzki Sądu Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M.L. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 28 grudnia 2015r. wraz z pouczeniem zawierającym między innymi informację, iż strona może wystąpić do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy przez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W dniu 31 grudnia 2015r. strona skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego dla złożenia skargi kasacyjnej.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 kwietnia 2016r. (sygn. akt II SA/Ol 1014/15) M.L. zostało przyznane prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2016r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w O. poinformowała tut. Sąd o wyznaczeniu - w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy - jako pełnomocnika radcę prawną A.W.
W dniu 27 maja 2016r. (data nadania przesyłki poleconej w UP) pełnomocnik skarżącego złożyła w jego imieniu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2015r., załączając jednocześnie sporządzoną skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku radca prawny A.W. podała, że w dniu 29 kwietnia 2016r. została poinformowana pismem Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego M.L. w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 1014/15. Wprawdzie wyrok w sprawie wydany został w dniu 1 grudnia 2015r. jednak skarżący nie mógł samodzielnie sporządzić skargi kasacyjnej, natomiast oczekiwał na rozpoznanie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnik przytoczyła stanowisko WSA w Szczecinie z dnia 14 marca 2016r. sygn. I SAB/Sz 16/15, w którym wypowiedziano pogląd, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu należy przyjąć, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż dzień, w którym upłynęło 30 dni od momentu kiedy strona dowiedziała się o fakcie jego ustanowienia. Wskazano, że ponieważ sprawa administracyjna wszczęta została przed dniem 15 sierpnia 2015r., nie znajdzie do niej zastosowania art. 177 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016r. poz. 718) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Ustawodawca przewidział jednak instytucję przywrócenia terminu obejmującą ochroną stronę, która nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
Stosownie do art. 87 ustawy p.p.s.a. do przesłanek warunkujących skuteczność wniosku o przywrócenie terminu zalicza się: uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony, złożenie wnioski w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz złożenie skargi kasacyjnej razem z wnioskiem o przywrócenie terminu.
W niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2015r. o oddaleniu skargi M.L. wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 28 grudnia 2015r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - karta 41 akt). Stąd też określony w art. 177 § 1 ustawy ppsa. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku upłynął dla skarżącego w dniu 27 stycznia 2016r.
W warunkach rozpoznawanej sprawy najistotniejszą pozostaje kwestia dotycząca zachowania przewidzianego w art. 87 § 1 ustawy ppsa. siedmiodniowego terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a to z kolei wymaga prawidłowego ustalenia daty, w której ustała przyczyna uniemożliwiająca wniesienie skargi kasacyjnej w terminie. Dlatego też zawsze rozważyć należy czy początek wskazanego siedmiodniowego terminu, należy liczyć od dnia, w którym radca prawny dowiedział się o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu, czy też uwzględniając okoliczności sprawy należy ten termin liczyć od innej daty, jak podnosi pełnomocnik skarżącego, od daty, kiedy miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej.
Na problem ten zwrócił uwagę wcześniej Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27 czerwca 2000r. sygn. akt I CZP 62/00 (OSNC 2001/1/7) wyrażając pogląd, iż "przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez Sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem". Ten pogląd prawny został zaakceptowany na gruncie postępowania przed sądami administracyjnymi, czemu dano wyraz w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006r. (sygn. akt I FZ 198/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http:// orzeczenia. nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że w wypadku ustanowienia adwokata w trybie art. 244 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Stanowisko to w pełni akceptuje sąd w rzeczonej sprawie.
Nie można uznać - na użytek tej sprawy - że uchybienie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nastąpiło z winy skarżącego skoro jeszcze przed upływem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia złożony został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sporządzenie środka odwoławczego w postaci skargi kasacyjnej wymaga stosownie do art. 175 § 1 ustawy ppsa. działania przez adwokata lub radcę prawnego, strona osobiście nie mogła takiego środka sporządzić.
Sąd mając na uwadze przytoczony wyżej pogląd prawny doszedł do przekonania, że w warunkach niniejszej sprawy przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 19 maja 2016r., kiedy to działający z urzędu pełnomocnik skarżącego wykonał fotokopie z akt sprawy, a nadto data złożenia skargi kasacyjnej mieści się w trzydziestodniowy terminie od dnia, w którym pełnomocnik dowiedział się, że został ustanowiony w tej sprawie pełnomocnikiem z urzędu, co miało miejsce w dniu 29 kwietnia 2016r.
W tym stanie sprawy pełnomocnik składając w dniu 27 maja 2016r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku WSA w Olsztynie zachował termin określony w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów uznano, że spełnione zostały wszystkie przesłanki, od których zależy przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i stąd na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej.