Uzasadnienie
W dniu 21 grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarga R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" którą uchylono decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania jednorazowego zasiłku celowego w celu złagodzenia szkód spowodowanych suszą i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
R. K. w dniu 11 kwietnia 2012 r. złożył m.in. wniosek o wyłącznie od rozpoznania w jego sprawie sędziów WSA w Olsztynie: "[...]" oraz Referendarzy WSA w Olsztynie w osobach: "[...]", którzy orzekając w sprawach z wniosków skarżącego działali na jego niekorzyść, z naruszeniem prawa stosując przepisy w sposób uznaniowy według swoich potrzeb. Działania te mają na celu nękanie i atakowanie ofiary, przewlekłe prowadzenie postępowania, czego dowodem są fakty stwierdzone w aktach spraw o sygn. akt I SA/Ol 548/10 i sygn. akt I SA/Ol 548/10, które dotyczą decyzji wydawanych przez Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa O/R w O. wydanych na podstawie fałszywych dowodów i oskarżeń.
Sąd znając te fakty doprowadził do przegrania wszystkich jego spraw co skutkowało jego bankructwem. Działania Sądu są zamachem na jego gospodarstwo. Takie same działania kierują referendarzami WSA w Olsztynie, którzy zwodzą w jego sprawach i dokonują matactw. Zarzucił, iż otrzymane wezwanie w przedmiocie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niezgodne z art. 113 i 117 k.p.c., gdzie zwalnia się stronę od kosztów sądowych a dopiero później wyznacza pełnomocnika z urzędu, nie zaś odwrotnie. Także w kolejnej sprawie sygn. akt I SA/Ol 796/10 ze skargi jego ojca sędziowie ci nie dołożyli starań do prawidłowego rozpoznania sprawy, czym naruszyli dobra osobiste jego i jego najbliższych, co w jego ocenie uzasadnia wniosek o ich wyłączenie z rozpoznawania sprawy.
Wskazani we wniosku o wyłączenie Sędziowie: "[...]" oraz referendarze: "[...]" złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie istnieją żadne okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co ich bezstronności w tej sprawie - sygn. akt II SA/Ol 1043/11. Oświadczenia takiego nie złożył sędzia "[...]", który przeszedł w stan spoczynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy uznać należy za niezasadny.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej: ustawą ppsa., jak również wówczas, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie - art. 19 tej ustawy. W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony. Należy wskazać, iż strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu.
W rozpoznawanej sprawie brak jest istnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 18 ustawy ppsa. obligatoryjnego wyłączenia wskazanych sędziów oraz na zasadzie art. 24 § 1 tej ustawy wskazanych referendarzy sądowych.
Wnioskującemu o wyłączenie skarżącemu należy wyjaśnić, iż jego przeświadczenie o działaniu wskazanych sędziów i referendarzy na jego niekorzyść, jak to określono "z naruszeniem prawa poprzez nękanie i atakowanie ofiary" nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 ustawy ppsa., ich wyłączenie od orzekania w tej sprawie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie wnioskującego o takim działaniu na niekorzyść strony na skutek niekorzystnych rozstrzygnięć w innych sprawach dotyczących płatności bezpośrednich, czy też rozpoznawania wniosku w przedmiocie prawa pomocy, bowiem nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziów orzekających w sprawie tylko z tego powodu, iż nie uwzględnili wniosku dowodowego skarżącego w innych postępowaniach sądowych, czy też rozpoznali jego sprawy nie podzielając zarzutów zgłoszonych w skargach. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w tej materii nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów.
Taki pogląd wyrażony został w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2008 r. sygn. akt I OZ 665/08 (niepublikowany) i Sąd rozpoznający tę sprawę pogląd ten podziela. Prawidłowość podejmowanych w tym zakresie rozstrzygnięć, podlega bowiem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego i tylko w tym trybie dopuszczalne jest kwestionowanie niekorzystnych rozstrzygnięć sądu wojewódzkiego w innych sprawach prowadzonych przed sądem wojewódzkim przez skarżącego, czy też przez jego rodzinę.
Podnieść również należy, że przepisem art. 22 § 2 ustawą ppsa. ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia wyjaśnienia. W sytuacji natomiast, gdy prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, iż nie zachodzą żadne z okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 ustawy ppsa., nie budzi żadnych wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Identycznej treści oświadczenia zostały złożone stosownie do art. 24 § 1 w związku z art. 22 § 2 ustawy ppsa. przez referendarzy i także w ich przypadku brak jest podstaw do zakwestionowania prawdziwości złożonego oświadczenia o braku okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 ustawy ppsa.
Nadto zarzut zgłoszony we wniosku nie został poparty żadnymi dowodami. Subiektywne przekonanie strony skarżącej, iż sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym w Olsztynie w innych sprawach wnioskodawcy podejmują niekorzystne działania na jego rzecz "z naruszeniem prawa w celu nękania ofiary" jest twierdzeniem całkowicie gołosłownym bez przedstawienia obiektywnych przesłanek uzasadniających takie stwierdzenie. A jak już wcześniej wskazano fakt podejmowania rozstrzygnięć w innych sprawach strony nie stanowi podstawy do ich wyłączenia od rozpoznania kolejnej sprawy w której uczestniczy skarżący.
W tym miejscu wyjaśnić pozostaje, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość wnioskodawcy, bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z samego przeczulenia strony lub subiektywnego odczucia. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie wnioskodawcy o niekorzystnych działaniach podejmowanych przez sędziów lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziów. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 ustawy ppsa. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008r. sygn. akt II FZ 60/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na marginesie jedynie należy wskazać stronie skarżącej, iż referendarze sądowi w wojewódzkim sądzie administracyjnym działają w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zaś w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, stąd też podejmowane działania mają oparcie w przepisach rozdziału 3 tej ustawy dot. Zwolnienia od kosztów sądowych, w których uregulowane zostały zarówno uprawnienia strony, jak również jej obowiązki w przypadku ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. I tak na podstawie art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Zatem wnioskowanie przez referendarzy o dostarczenie dodatkowych dowodów obrazujących sytuację skarżącego nie stanowi mataczenia, czy też nękania "ofiary" lecz jest normalnym działaniem wynikającym z obowiązujących przepisów prawa. Poza tym podejmowane rozstrzygnięcia przez referendarzy sądowych podlegają kontroli sądu, brak jest natomiast podstaw do żądania z tego tytułu wyłączenia referendarzy od rozpoznawania sprawy skarżącego.
Odnośnie sędziego "[...]" Sąd oddalił wniosek o jego wyłączenie wobec ustalenia, iż sędzia ten przeszedł w stan spoczynku i nie orzeka już w WSA w Olsztynie, wobec czego brak jest podstaw do zaistnienia w stosunku do tego sędziego przesłanek z art. 18 i art. 19 ustawy ppsa., gdyż wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony jedynie w stosunku do sędziego orzekającego w danym sądzie wojewódzkim.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na mocy art. 19 w związku z art. 22 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie jako niezasadny.