Uzasadnienie
Postanowieniem z 23 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, ze względu na nieuiszczenie wpisu sądowego, odrzucił skargę P.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma Prezydenta Olsztyna w sprawie warunków mieszkaniowych w zajmowanym przez skarżącego lokalu mieszkalnym i zamiany lokalu.
Postanowieniem z 13 lutego 2015 r. Referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata.
Po przedstawieniu przez wyznaczonego pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi, skarżący złożył 8 maja 2015 r. wniosek o ustanowienie adwokata do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem tegoż postanowienia.
Wobec powyższego stwierdza się, co następuje:
Stosownie do art. 244 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; w skrócie p.p.s.a.), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Jest to pełnomocnictwo do prowadzenia konkretnej sprawy w rozumieniu art. 36 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 39 pkt 1 p.p.s.a. obejmuje ono z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem.
Orzekający podziela pogląd Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - wyrażony m.in. postanowieniu z 5 czerwca 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SO/Kr 7/15 (orzeczenia.nsa.gov.pl) - zgodnie z którym sposób sformułowania tego przepisu wskazuje wyraźnie, iż chodzi o umocowanie do wszystkich czynności w sprawie, a nie o czynności w określonym postępowaniu w sprawie. Brak jest jakichkolwiek racji, które mogłyby przemawiać za zróżnicowaniem zakresu umocowania pełnomocnika określonego w art. 39 p.p.s.a. w zależności od tego, czy jest to pełnomocnik ustanowiony przez sąd w ramach prawa pomocy, czy pełnomocnik z wyboru. Przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika sąd (referendarz sądowy) nie określa i nie może określać zakresu pełnomocnictwa, gdyż na etapie wydawania postanowienia w tej kwestii nie należy do sądu wypowiadanie się co do tego, jakie działania procesowe powinna podejmować strona lub jej pełnomocnik. Ocena w tym zakresie należy już do ustanowionego pełnomocnika i strony, gdyż w następstwie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika dochodzi do udzielenia pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy.
Wobec tego, iż skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest - tak jak skarga o wznowienie postępowania - nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, zasadnym jest uznanie, iż analogicznie (jak w przypadku skargi o wznowienie postępowania) prawo pomocy przyznane skarżącemu w danej sprawie (zakończonej prawomocnym orzeczeniem) rozciąga się także na postępowanie zainicjowane skargą o stwierdzenie niezgodności ww. orzeczenia z prawem.
Skoro zatem w sprawie, w której zapadło prawomocne postanowienie o odrzuceniu skargi, skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono na jego rzecz adwokata, to prawo pomocy w tym zakresie zachowuje aktualność w postępowaniu wszczętym na skutek jego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem tego postanowienia. W konsekwencji skarżący nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu, bowiem bezprzedmiotowe jest ponowne orzekanie co do prawa, które zostało mu już przyznane.
W niniejszej sprawie zauważa się na marginesie, iż ze względu na specyfikę przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie można zakładać istnienia przeszkody w kontynuowaniu pełnienia obowiązków przez pełnomocnika z powodu wydania przez niego opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Postanowienie niniejsze wydane zostało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.