Uzasadnienie
W reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi J. R. zwróciła się wnioskiem z "[...]" o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata /karty 30-33 akt/.
W uzasadnieniu stwierdziła, iż jest emerytką i nie stać jej na obrońcę. Nie zna przepisów budowlanych, nie posiada Internetu. Jest chora, "[...]". Wydaje sporą kwotę na niezbędne leki. Cierpi na "[...]" i musi utrzymywać dietę, co też nie jest tanie.
Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca sama prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w miesięcznej wysokości "[...]" netto, a jej majątek stanowi mieszkanie o pow. "[...]". Zobowiązania i stałe wydatki to: "kredyt hipoteczny, karta kredytowa, komorne "[...]" (w tym spłata kredytu za ocieplenie bud), światło "[...]", gaz "[...]", opłata za media "[...]", leki m-c "[...]", roczna opłata ubezp. "[...]"."
W piśmie z "[...]" /k. 41/, stanowiącym odpowiedzi na wezwanie z "[...]" /k. 39/, skarżąca wskazała, iż "kredyt hipoteczny", zaciągnięty
"[...]" w kwocie "[...]", nie został przeznaczony na zakup nieruchomości, lecz na spłatę zadłużeń w różnych bankach, a miesięczna rata z jego tytułu wynosi "[...]".
Do pisma dołączone zostały (w formie kopii): dyspozycja wypłaty kredytu konsolidacyjnego /k. 42/, informacje bankowe dotyczące tego kredytu /k. 43-44/, umowa karty kredytowej
/k. 45/, dowody spłat karty kredytowej /k. 46/, rozliczenia karty kredytowej /k. 47-52/, dowody opłacenia wydatków mieszkaniowych /k. 53-62/, wyciągi z rachunku bankowego
/k. 63-64/.
Rozstrzygając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika - oznaczające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania [art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; w skrócie: p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w odniesieniu do osób charakteryzujących się ubóstwem. Pogląd ten powiązać należy z faktem, iż przyznanie prawa pomocy konstytuuje wyjątek od ogólnej zasady postępowania sądowoadministracyjnego wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony zobowiązane są ponosić koszty związane z ich udziałem w sprawie.
Oceniając sytuację przedstawioną przez skarżącą uznano, iż nie należy ona do wyjątkowych. Uzyskiwanie wprawdzie niewysokiego, lecz stałego dochodu przez osobę posiadającą własną nieruchomość stwarza możliwość partycypowania w kosztach postępowania, a to wyklucza dopuszczalność przyznania pomocy w zakresie całkowitym. Niewątpliwie jednak wzgląd na bardzo skromne środki, jakie po opłaceniu stałych wydatków pozostają skarżącej na wyżywienie i lekarstwa, pozwala sformułować wniosek, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. W takim przypadku, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Decydując o rozmiarze przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie uznano, iż najwłaściwszym będzie całkowite zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, jako wydatków, które byłaby ona zmuszona ponieść w postępowaniu.
Do takich wydatków na obecnym etapie postępowania nie należy koszt ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Jego udział jest konieczny dopiero w razie potrzeby sporządzenia środka odwoławczego od orzeczenia kończącego postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Do tego czasu udzielanie stronie pomocy prawnej nie warunkuje realizacji prawa do sądu. Wynika to z tego, iż sąd pierwszej instancji nie jest w niniejszym postępowaniu związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), co oznacza, że dokona całościowej oceny legalności postępowania administracyjnego. W razie uzasadnionej potrzeby jest ponadto obowiązany udzielać stronom występującym w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Nie jest przy tym wymagane stawiennictwo stron na rozprawie. W razie ich nieobecności przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca przedstawia ich wnioski, twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach sprawy (art. 108 p.p.s.a.).
Skarżąca nie jest więc zdana na pomoc profesjonalnego pełnomocnika. Należy jednak podkreślić, iż podjęte rozstrzygnięcie nie stoi na przeszkodzie ponowieniu wniosku o jego ustanowienie, jeśli strona skarżąca nie zdoła wygospodarować środków wystarczających na poniesienie wydatku na ów cel, a będzie ono konieczne ze względu na istnienie wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez tego rodzaju pełnomocnika.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień dotyczących prawa pomocy.