Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" znak: "[...]" Starosta wprowadził do operatu ewidencyjnego obrębu A, położonego w gminie A, działkę o nr "[...]". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrując odwołanie B. M. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Kolejną decyzją z dnia "[...]" znak: "[...]" Starosta A po ponownym rozpatrzeniu oraz po uzupełnieniu akt sprawy, w tym o wyniki badania księgi wieczystej nr "[...]" oraz o kopię prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego o zniesieniu współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działka nr "[...]", jeszcze raz postanowił o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu A, gmina A, polegającej na dopisaniu do operatu ewidencji gruntów i budynków działki nr "[...]".
Odwołanie od ww. decyzji wniósł B. M.. Podniósł, że w jego ocenie podziałowi działki nr "[...]" na działki nr "[...]", zatwierdzonemu przez Sąd Rejonowy orzeczeniem z maja 2010r., towarzyszyły liczne nieprawidłowości, o czym informował Sąd Okręgowy w swoim zażaleniu na geodetę - biegłego sądowego. Odwołujący opisał jakie według niego nieprawidłowości miały wówczas miejsce, oraz wskazał, że geodeta wykonując pracę na zlecenie Sądu opierał się na niewłaściwych materiałach technicznych, a także to, że powstała w wyniku nadużyć działka nr "[...]" powinna być dopisana wraz z działką nr "[...]" do działki nr "[...]", której właścicielem jest K. M. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że w 2010 r. został wykonany podział działki nr "[...]", stanowiącej według księgi wieczystej nr "[...]" współwłasność B. M. w udziale do 59/100 części i M. S. oraz jego żony M. S. w udziale do 41/100 części, na działki nr "[...]".
Podział został wykonany w związku ze sprawą toczącą się przed Sądem o wyjście ze współwłasności i został zatwierdzony postanowieniem Sądu Rejonowego. Wykonawca czynności geodezyjnych, przed podziałem działki nr "[...]" przyjął przebieg jej granic zewnętrznych na podstawie dokumentacji wykonywanej w 1971 r. w trakcie pomiarów gruntów miasta A przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne. W wyniku przyjęcia granicy ustalonej pomiarem z 1971 r. i zatwierdzenia tej granicy mocą postanowienia z maja 2010 r. Sądu Rejonowego, niewielka część działki nr "[...]" (oznaczonej w 1964 r. numerem "[...]"), w granicach zamierzonych w trakcie regulacji gruntów miasta A w 1964 r., znalazła się na zewnątrz obszaru ustalonego w 1971 r. i przyjętego do podziału tej działki w 2010 r. Dlatego też zaistniała potrzeba skorygowania stwierdzonej niezgodności. W tym celu w 2011 r. na zlecenie Starostwa, zostały wykonane wznowienia i pomiary granic drogi krajowej w A z działkami sąsiednimi, w tym z działką nr "[...]", według ustaleń jej przebiegu dokonanych w 1964 r. i w 1971 r. W wyniku odtwarzania przebiegu granicy działki nr "[...]", zlokalizowano i zamierzono niewielki fragment terenu o powierzchni obliczonej ze współrzędnych - wynoszącej 0,0091 ha, który według pomiaru z 1964 r. należał do działki nr "[...]", a według pomiaru z 1971 r. należał do drogi krajowej (działka nr "[...]").
Wykonywane w związku ze sprawą czynności geodezyjne, zostały udokumentowane materiałami zgromadzonymi w operacie technicznym i po sprawdzeniu w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, zostały włączone do zasobu geodezyjno- kartograficznego. Organ wskazał, że obowiązek prowadzenia i aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków przez starostę, wynika z przepisów art. 7d i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy tj. § 44-49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie znalazł potwierdzenia na podniesiony zarzut, że ustalenia poczynione w zaskarżonej decyzji, są niezgodne z treścią orzeczenia Sądu Rejonowego z maja 2010 r. o podziale działki nr "[...]" w celu wyjścia ze współwłasności, oraz że działka nr "[...]" powinna zostać przekazana wraz z częścią działki nr "[...]", do położonej obok działki nr "[...]", której właścicielem jest K. M..
Skargę na ww. decyzję wywiódł B. M.. Skarżący podniósł, że Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy oparły się w swoich orzeczeniach na operacie nr "[...]" sporządzonym przez Geodetę Powiatowego, który w ocenie strony nie jest aktem prawnym i nie może być dokumentem stanowiącym podstawę do podziału nieruchomości. Według skarżącego operat nr "[...]" został sporządzony w celu dokonania nadużyć takich jak przesunięcie granicy działki nr "[...]" kosztem działki nr "[...]" oraz bezprawne wytyczenie drogi – działka "[...]" (poprzednio "[...]"). W ocenie skarżącego "w Geodezji Powiatowej w "[...]" istnieje zorganizowana grupa, która w sposób szczególnie bezczelny dokonuje różnego rodzaju nadużyć".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]" znak: "[...]" orzekającą o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu A, gmina A, polegającej na dopisaniu do operatu ewidencji gruntów i budynków działki nr "[...]".
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2010.193.1287.j.t.), zgodnie z którym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (ust. 1). Stosownie zaś do ust. 2 wspomnianej regulacji prawnej osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (właściciel, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części) i art. 51 (władający), są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów (ust. 2). Na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (ust. 3).
Zgodnie natomiast z § 46 ust. 1 i 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U z 2001 r. nr 38, poz. 454) dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają, a z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Jak wynika z § 56 wymienionego rozporządzenia działania modernizacyjne operatu ewidencyjnego, wykonuje się w sposób ciągły, w ramach bieżącej aktualizacji, na zasadach i w trybie, o którym mowa w § 45-49.
Na gruncie przedmiotowej sprawy w 2010 r. został wykonany podział działki nr "[...]", stanowiącej według księgi wieczystej nr "[...]" współwłasność B. M. w udziale do 59/100 części i M. S. oraz jego żony M. S. w udziale do 41/100 części, na działki nr "[...]". Podział został wykonany w związku ze sprawą toczącą się przed sądem powszechnym o wyjście ze współwłasności i został zatwierdzony postanowieniem Sądu Rejonowego. Wykonawca czynności geodezyjnych, przed podziałem działki nr "[...]" przyjął przebieg jej granic zewnętrznych na podstawie dokumentacji wykonywanej w 1971 r. w trakcie pomiarów gruntów miasta A przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne. W wyniku przyjęcia granicy ustalonej pomiarem z 1971 r. i zatwierdzenia tej granicy mocą postanowienia z maja 2010 r. Sądu Rejonowego, niewielka część działki nr "[...]" (oznaczonej w 1964 r. numerem "[...]"), w granicach zmierzonych w trakcie regulacji gruntów miasta A w 1964 r., znalazła się na zewnątrz obszaru ustalonego w 1971r. i przyjętego do podziału tej działki w 2010 r.
Analizując przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy trzeba dojść do wniosku, że rozstrzygnięcia organów obu instancji były jak najbardziej zasadne. Podkreślenia wymaga, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują zaś jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające (vide wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2011r., II SA/Bk 190/11, LEX nr 1085740). Z taką też sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, gdzie w wyniku przyjęcia granicy ustalonej pomiarem z 1971 r. i zatwierdzenia tej granicy na mocy prawomocnego postanowienia z maja 2010 r. Sądu Rejonowego, niewielka część działki nr "[...]" (oznaczonej w 1964 r. numerem "[...]"), w granicach zmierzonych w trakcie regulacji gruntów miasta A w 1964 r., znalazła się na zewnątrz obszaru ustalonego w 1971 r. i przyjętego do podziału tej działki w 2010 r.
W celu skorygowania zaistniałych niezgodności zostały wykonane wznowienia i pomiary granic drogi krajowej w A z działkami sąsiednimi, w tym z działką nr "[...]", według ustaleń jej przebiegu dokonanych w 1964 r. i w 1971 r.
W wyniku odtwarzania przebiegu granicy działki nr "[...]", zlokalizowano niewielki fragment terenu o powierzchni obliczonej ze współrzędnych - wynoszącej 0,0091 ha, który według pomiaru z 1964 r. należał do działki nr "[...]", a według pomiaru z 1971 r. należał do drogi krajowej (działka nr "[...]". W operacie nr ew. "[...]" znajdują się materiały wymagane w przypadku zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, w szczególności: kopie dokumentów niezbędnych do ustalania przebiegu granic nieruchomości, wyniki ustaleń i pomiarów znaków granicznych, protokół graniczny z czynności ustalania przebiegu granic z dnia 16 listopada 2011 r., obliczenia powierzchni, szkice pomiarowe, mapy i wykaz zmian gruntowych. W wyniku analizy danych archiwalnych, Starostwo postanowiło oznaczyć przedmiotową część gruntu jako działkę o numerze ewidencyjnym "[...]", o powierzchni 0,0091 ha, a także określić jako jej właścicieli, te osoby, których własność była zapisana w księdze wieczystej nieruchomości oznaczonej przed podziałem jako działka nr "[...]".
Wobec takich ustaleń w świetle przywołanych już wyżej regulacji prawnych organ miał obowiązek z urzędu wprowadzić zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Starosta z mocy ustawy jest obowiązany do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, co oznacza także wprowadzanie wszelkich zmian w tejże ewidencji (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2010r., I OZ 913/10, LEX nr 844704). Obowiązek wynikający zaś stricte z art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z jednej strony zapewnia aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś strony eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną. Dokonywanie takiej zmiany jest czynnością materialno-techniczną, w związku z czym nie mają do niej zastosowania przepisy procedury administracyjnej, albowiem zmiany w ewidencji gruntów nie są dokonywane w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2010r., I OSK 144/10, LEX nr 745020).
Trzeba również podkreślić w tym miejscu, że ewidencja gruntów, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów (por. wyrok NSA W-wa z dnia 29 września 2011r., I OSK 1596/10, Lex nr 1068442).
Jeśli zaś skarżący uważa, iż zapisy w ewidencji gruntów są nieprawidłowe, to może podjąć działania w kierunku wprowadzenia w nich zmian, lecz wyłącznie we właściwym trybie, którym jest postępowanie o zmianę zapisów w ewidencji gruntów, zainicjowanym przed właściwym organem. W szczególności może złożyć do właściwego organu wniosek o zmianę zapisów w ewidencji gruntów dotyczący danej działki. Warunkiem skuteczności takiego wniosku jest wskazanie, jakiej konkretnie zmiany wnioskodawca się domaga oraz dołączenie stosownego dokumentu, z którego wynikać będzie obowiązek wprowadzenia tych zmian i zaktualizowania ewidencji (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 7 października 2009r., II SA/Bk 573/09).
Sąd administracyjny, nie jest natomiast uprawniony do orzekania o wadliwości operatu technicznego, który był podstawą wpisu zmian w katastrze nieruchomości i orzekania o jego anulowaniu. Aktualizacja jak i sprostowanie nieprawidłowych zapisów w ewidencji gruntów podlega przepisom procedury z ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jednak wskazane przepisy nie uprawniają sądu administracyjnego do wystąpienia za stronę zainteresowaną z wnioskiem o dokonanie odpowiednich zmian w katastrze nieruchomości.
Argumenty zaś wskazujące, że operat nr "[...]" został sporządzony w celu dokonania nadużyć takich jak przesunięcie granicy działki nr "[...]" kosztem działki nr "[...]" są gołosłowne, strona zaś jeśli dysponuje dowodami potwierdzającymi jakiekolwiek nadużycia, powinna zwrócić się z nimi do stosownych organów.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.